روی شیروانی داغ.2

چه نسبتی است؛ میان آتش و “سبز”

2010-03-16T02:27:00.001+03:30

کسانی که قرار است چهارشنبه‌سوری را “سبز” کنند در این راستا قرار است از ترقه و موشک بهره ببرند؟! قرار است پیک‌نیک سبز منفجر شود امشب؟!

اینجا خانه‌ی دومم بود

2010-03-13T02:45:00.002+03:30

اولین روی شیروانی داغ روی بلاگفا شکل گرفت. ماه‌ها بعد از آنکه شیروانی را از بلاگفا کندم و آوردمش اینجا آدرس خواستم سری بزنم به خانه‌ی قدیمی‌ام. دیدم یکی آمده سفیدپوشش کرده و با قلمی که کلمات را زشت می‌نویسد گفته که دسترسی به این سایت امکان‌پذیر نمی‌باشد. من در خانه‌‌ی دوم بودم که خانه‌ی اول را بستند.

بعدش از اینجا هم رفتم. در زندگی واقعی شاید جور دیگری بوده‌ام اما در اینجا من آدم ماندم نبوده‌ام. این بود که رفتم به یک شیروانی داغ دیگر! زندگی اینجایی من به صورت منقطع جریان داشت و داشت تا که شد یکی دو ماه پیش. من حالم بد بود. توی این سن و سال آبله مرغان گرفته بودم! کار و بارم زیاد بود. با آن تن تب‌دار باید مقاله می‌نوشتم. باید برای امتحان‌های ترم آماده می‌شدم. باید افسرده‌گی‌ام را هم خود-درمانی می‌کردم. این شد که وقتی سومین خانه‌ام را هم سفیدپوش کردند دیرتر از خیلی‌ها متوجه شدم. سومی را هم مثل اولین خانه‌ نفهمیدم کی بستند! این یکی از وجوه مشترک اولین و سومین خانه‌ی من بود. دومین وجه مشترکشان این بود که وقتی بسته شدند برای زندگی کردن اینجا را داشتم. اولی را که بستند ساکن اینجا بودم. سومی را که بستند اینجا خانه‌ی دومم بود. دوباره برگشتم به خانه‌ی دوم!

حالا که دارد عید می‌شود من دلم می‌خواهد بنویسم. دلم می‌خواهد آرام بشوم. مثل یک آدم نوسواد که از روی متن کتاب نهضت سوادآموزی؛ غلط غلوط و کند می‌خواند و لذت می‌برد دوست دارم غلط غلوط و کند بنویسم و لذت ببرم. شاید نتوانم مرتب بنویسم. به خصوص از بعد عید که مقاله و رساله و آزمون و کارهای روزمره وقتم را بیشتر از پیش پر خواهد کرد. حالا که دارد عید می‌شود دوست دارم بنویسم. تا بعد از عید چه پیش آید!

خون

2009-06-21T02:35:00.001+04:30

مایع لزجی که برخی حکومت ها به فوران آن از رگهای شهروندانشان علاقه مند می باشند.

به نظرم…

2009-06-18T04:00:00.001+04:30

بهتر است به جای خالی کردن میدان از هراس دوقطبی شدن جامعه به فکر تثبیت خودمان به عنوان طبقه ای فعال در تصمیم گیری برای این سرزمین باشیم. حکومت نشان داده اگر که ما مجبورش کنیم می تواند عقلانی عمل کند “منظورم از حکومت احمدی نژاد نیست!”

در سوگ رای

2009-06-17T03:28:00.001+04:30

سکوت باید کرد

به صداقت اعتماد می کنم

2009-06-02T04:35:00.001+04:30

به موسوی رای می دهم

زخمی پیدا کن مردی را

2009-04-24T06:52:00.001+04:30

که بخواند چه گوارا

پروگماتیسم

2009-04-03T17:52:00.001+04:30

زنده باد!

سیزدهم

2009-04-02T07:23:00.001+04:30

قول داده امسال بیاد خونه ما. دربه در نمی شه امسال!

اعظم علی

2009-03-31T16:42:00.001+04:30

بیا با صدای اعظم علی بریم کوه

آوردگاه آزادی

2009-03-28T05:06:00.001+04:30

قرار باز رگ غیرت ملي مون قلمبه شه در دقیقه‌ی نود؟ خیابونی هم هست؟

سکوت

2009-03-25T17:54:00.001+04:30

تمام مردم دنیا به یک زبان سکوت می‌کنند

مرد2 هزار چهره و سرقت بانک

2009-03-24T07:23:00.001+04:30

مرحوم برتولت برشت به من گفت به مدیری بگم که سرقت بانک در برابر تاسیس بانک کار مهمی محسوب نمی‌شه. من به مدیری گفتم ولی خوب... مرد هزارچهره رو سرقت کرد متاسفانه!

داستان

2009-03-20T06:36:00.001+03:30

آمدن/ رفتن/ آمدن/ رفتن/ آمدن/ رفتن و این داستان ادامه دارد

مسافر از اتوبوس...

2008-10-08T11:54:00.001+03:30

اتوبوس برای من یکی از آن نغز بازی‌های روزگار است "که بنشاندت پیش آموزگار" سفر برایم سخت نیست. سبک سفر می‌کنم و گاهی خیلی زودتر از آن‌چه که معمول است برای سفر آماده می‌شوم اما اسم اتوبوس بین شهری را که مي شنوم به هم می‌ریزم. مهم‌ترین دلیل کم سفر بودنم همین است. اما چه می‌شود کرد... مسافر از اتوبوس بدش می‌آید اما مجبور است. مسافرم من. امروز.

ریش

2008-10-06T18:16:00.001+03:30

کمی آنورتر از بلوغ می‌ترسیدم که ریش هایم در نیاید. حالا که از دور شبیه جنگلم نمی‌توانم مراتب تاسف خود را اعلام ندارم. این مورز من کو؟

با صد هزار مردم/ بی‌ صد هزار مردم

2008-09-30T08:03:00.001+03:30

هرجور که حسابش را می‌کنم به این‌جا می رسم که تنهایی یک انتخاب است. حوصله‌ی توضیح ندارم.

جایی برای نوشتن

2008-09-29T13:56:00.001+03:30

چیزهایی "از جمله اینترنت" من رو از دنیای درونی خودم جدا کرده بودند. مدتی بود که نمی‌تونستم به روی سوژه تمرکز کنم و نمی‌تونسم خلاقانه بنویسم. حالا جای نوشتن رو پیدا کردم. دو سه روزیه که صبح تا ظهر و ظهر تا غروب رو از خونه بیرون می‌زنم. می‌رم یه جای سرسبز آروم که از خالی از همه‌ی دشمنان تمرکزه. دو سه روزیه که آروم شدم. خوشحالم.

کافه پینگ‌پنگ

2008-09-25T10:02:00.001+03:30

دیشب وقتی خواب بودم تو کافه نادری پینگ‌پنگ بازی می‌کردم. بعد از دکه‌ی روزنامه‌فروشی روبه‌روش یه بسته سیگار و دو جلد کتاب قطور خریدم همش شد هزار تومن.

می خوام بنویسم

2008-09-24T05:35:00.001+03:30

از حال و هوای جنگ بیرون اومدم و فعلن تو مود نوشتن مطالب سینمائی‌ام. تقصیر من نیست. تقصیر فرهادپور و اسلامیست "اسمایلی خنده" سعی می کنم بنویسم. دوست دارم که بنویسم. می توانم که بنویسم؟

این‌جا از این پس روزنوشت وبلاگ روی شیروانی داغ است. روی شیروانی داغ را در شیروا.نت بخوانید.

تراژدی ارتباط

2008-09-23T01:47:00.001+03:30

چه زود و چه راحت میشود دچار سو تفاهم شد. حتا پیش از نوشتن آن مطلب هم معتقد بودم که منتقدان نظر شما را بد فهمیده‌اند دوست من و در آن مطلب هم خوب توضیح داده بودم که... نخواندی دوست من. نخواندی.

http://shirva.net

2008-09-22T00:30:00.001+03:30

سلام. دوست من بلاگر. فقط آمدم بگویم بعد یک مدت نه چندان طولانی مسیرمان انگاری از هم جدا شده. انگاری گفتم چون که من هیچ وقت تو دوست عزیز را رها نخواهم کرد. اینجا را از این به بعد میکنیم جای روزانهنویسی موافقی؟

دوستان، این شیروانی داغ به http://shirva.net/ منتقل شده حالا و در آن جا با یک مطلب منتظر شما خواهد بود. باشد که
تنهاش نگذارید. اگر که من را از طریق فید دنبال می کردهاید حالا آدرس اصلیم شده این http://feeds.feedburner.com/shirvanet هر چند که این فید هم هنوز معتبر است و با مطالب کوتاه روزانه به روز خواهد شد. دوستانی که این شیروانی را از سر لطف به لیست پیوندهاشان اضافه کرده بودند خواهشم را بپذیرند اگر که مایلند و لینک وبلاگ من را جایگزین کنند.
منتظرم در: http://shirva.net/

در غم فراغ مسئولیت پذیری

2008-09-11T04:32:00.001+04:30

پیش نویس: این آخرین مطلب شیروانی داغ روی بلاگر است. به زودی زود این اتاق به خانه‌ی دیگری منتقل خواهد شد. امضا: احمد اتاق به دوش

بگذار از خودم شروع کنم. دوستی که از من خواستی برای نشریه‌ات مطلب بنویسم و من ابتدا قبول کردم و بعد "پیچاندمت" تو می‌توانستی تا انتهای این مطلب را بخوانی و بعد از من بپرسی که خودت چی؟ و بعد من هیچ جوابی نداشتم که به تو بدهم. این بند را از سر دفع پیشاپیش ضرر نوشتم نه از سر صداقت.

و دیگر این‌که راننده‌ی محترم شرکت حمل و نقل ایران‌پیما که ما را بعد از پاسگاه توره در جاده‌ی اراک- ملایر از ماشینت پیاده کردی و گفتی این لعنتی خراب است و بعد که ما اعتراض کردیم گفتی به من چه و بعد که من گفتم مقداری از کرایه‌ای را که به تو داده‌ایم باید برگردانی خودت را زدی به کوچه‌ی علی چپ و بعد وقتی که دیدی سمبه پر زور است غرولندی کردی و جوری که انگار به گدا پول می‌دهی باقی کرایه‌مان را برگرداندی. تقصیر از تو بود عزیزم. بهتر بود به جای لعنت فرستادن به زمین و زمان و احمدی‌نژاد می گفتی شرمنده، من مسئولیتم را به خوبی انجام ندادم و ان‌وقت کرایه که سهل است حتا پول تعمیر ماشینت را می‌دادم عزیزم. اما تو گفتی به من چه. ماشین است. خراب می‌شود. من هم خواستم که ادبت کنم عزیزم. هر چند که ادب نشدی.

و دیگر این‌که آقای محترم رئیس سازمان سنجش می‌دانم که جفایی که در حق داوطلبان کنکور سراسری امسال شد بیش از این که تقصیر تو باشد تقصیر آن‌ عده احمقی است که دانشگاه شریف و دانشگاه تهران را با دانشگاه ایلام و دانشگاه سیستان و بلوچستان اشتباه گرفته‌اند و از اساس نفهمیده‌اند که بومی گزینی چه فلسفه‌ی وجودی‌‌ای دارد. می دانم که دم آن احمق‌ها کلفت است و تو نمی‌توانی بگویی تقصیر از کیست اما عزیز دلم گوز به شقیقه چه ربطی دارد؟ این‌که از بین 1000 نفر اول کنکور فقط چهار نفر از تحصیل باز مانده‌اند چه ربطی دارد به آن نگون‌بختی که باید در دانشگاه شریف سر کلاس دانشکده‌ی برق می‌نشست و حالا مجبور است در مازندران نساجی بخواند به خاطر شاهکار عده‌ای احمق؟ چرا نمی‌توانی بپذیری تقصیر را؟ "یک سوال خصوصی آقای رئیس: خودمانیم خود تو جزو آن احمق‌هایی نبودی که این تراژدی کوچولو را خلق کردند؟"

و دیگر این‌که ما بی‌شعور می‌شویم گاهی. همه‌ی ما آقای عزیزی که نهضت زده‌ای برای مبارزه با بی‌شعوری. ولی کار خوبی کرده‌ای. باید نوشت. باید گفت که بی‌شعوری بد است. لطفن بی‌شعور نباشیم. بهتر است که گند نزنیم. اما گاهی پیش می‌آید. در این شرایط بهتر است که بپذیریم گند زده‌ایم خانم‌ها و آقایان محترم.

دنیا به درک غیبت خورشید قانع است

2008-08-17T20:08:00.002+04:30

غروب يک روز تعطيل آن‌قدر غم‌باد آور هست که براي گريه کردن نيازي به بهانه‌هاي پيچيده نداشته باشي. حالا اگر که تفکرات متضاد درباره‌ي آينده‌اي وعده‌ داده شده هم به سراغت آمده باشد، اگر که در روز جشن ميلاد منجي خودت را بي‌پناه حس کني بهانه‌هاي پيچيده براي گريه کردن هم فراهم است. قيافه‌ي خندانم را نبين. اگر که درباره‌ي بازي‌‌ استقلال و سپاهان دارم با تو شوخي مي‌کنم همه‌اش براي رد گم کردن است. هي حرف مي‌زنم هي جمله‌هاي بي‌مزه به تو تحويل مي‌دهم تا خودم را از دست خودم نجات دهم. اما... سخت است دوست من. توي اين دنياي بي‌رحم ما آدماي کوچولو اگر که درباره‌ي عدل وعده داده شده هم مردد باشيم که آخه دق مي کنيم لعنتي.

ما ظاهرا فراق تو را زار می‌زنیم
اندوه و اشتیاق تو را زار مي‌زنيم

اما مرام گردنه‌گيران فراق نيست
ديگر براي آمدنت اشتياق نيست

ما شاعران بي‌سر و بي‌دست کيستيم
هرگز رفيق راه قيام تو نيستيم

ما تاجران شعر تو را سود برده‌ايم
(اي غايب از نظر به خدايت سپرده‌ايم)
...

دنياي ننگ پر شده از دشنه‌ي ستيز
اصرار مي‌کنم که در اين عصر برنخيز

تمام اين شعر حسين هدايتي را اين‌جا بخوانيد

دويدن. صد متر در نه و شصت و هشت صدم ثانيه

2008-08-16T19:52:00.005+04:30

تماشاي رقابت دونده‌هاي ورزيده‌اي که بر سر سريع‌ترين بودن مي‌جنگند هيجان انگيز است. چند دقيقه‌ي پيش اوسين‌ بولت از جامائيکا با شکستن رکورد سابق خود توانست سريع‌ترين مرد جهان شود و من و ميليون‌ها انسان ديگر در جهان شاهد اين رويداد بوديم. شايد خنده‌دار باشد اما آن نه ثانيه و شصت‌وهشت ثانيه به مني که هيچ نفعي در اين بازي نداشتم به اندازه‌ي لحظه‌ي اعلام نتايج کنکور فشار وارد کرد و اين برايم عجيب است. راز هيجان در چيست؟ چرا آدم‌ها هيجان‌زده مي‌شوند؟ نورولوژيست‌ها و روان‌شناسان آيا توضيحي براي حس و حال من در آن چند ثانيه دارند؟ بدون اين‌که تمرکز حواس داشته باشم چشمم‌هايم بين تايمري که هي به9.72 "رکورد قبلي دنيا" نزديک تر مي‌شد و قدم‌‌هاي بيش‌از حد بلند اوسين بولت مي‌دويد و دستم نمي‌دانم چرا در آن لحظات مي‌لرزيد! بخت يارم بود که در اين رقابت هيچ نقشي نداشتم وگرنه به احتمال سکته را نوش جان مي‌کردم! چند نفر از آن چند صد ميليون نفر در پايان آن نه ثانيه و شصت و هشت صدم ثانيه دچار گرفتگي عروق شده‌اند؟

رکورد بولت به نسبت رکورد المپيک آتن هفده صدم ثانيه بهتر بود. يعني بشر در طول اين چهار سال توانسته هفده صدم ثانيه به غير ممکن نزديک‌تر شود. ما انسان‌ها به غير ممکن‌ها علاقه‌منديم. از آن جهت به آن‌ها علاقه‌منديم که هر روز روياي ممکن کردن آن‌ها را مي‌پرورانيم و راز پيش‌رفت تلاش براي رسيدن به روياهاست. اوسين بولت بيش از چند دقيقه پيش توانست يکي دو گام ما را به غير ممکن نزديک‌تر کند. از اين جهت همه‌ي ما مديون اوئيم. ممنون دونده:)

عکس از سايت ياهو

از اين حرکت سروش روح‌بخش حمايت مي‌کنم. من هم در اولين فرصت نسبت به آقاي علي کردان اعلام شکايت خواهم کرد.

تاريخ دکترا از انقلاب اسلامي تا به حال

2008-08-15T12:37:00.003+04:30

[...]دريادار احمد مدني براي آنکه صرفاً چهره يي نظامي شناخته نشود با عنوان «دکتر سيداحمد مدني» وارد کارزار رقابت در زمستان 1358 شد و «حسن ابراهيم حبيبي» نيز از پيش با عنوان «دکتر حسن حبيبي» شناخته مي شد. بني صدر اما از نخستين کساني بود که بعد از پيروزي انقلاب به بستن کراوات بي اعتنايي نشان داد و نمي خواست به سبب 13 سال اقامت در فرانسه در ذهن عامه فرنگي مآب شناخته شود؛ نه کراوات مي بست و نه اصرار داشت «دکتر» خطاب شود، هرچند گفته مي شد او اساساً به مدرک دکترا نائل نيامده بود. با اين حال تيم تبليغاتي او اندک اندک از او به عنوان «دکتر» ياد کردند تا در رقابت با حبيبي، مدني، صادق طباطبايي، کاظم سامي و محمد مکري که هر پنج نفر با دکترا شناخته مي شدند در کنار آنان باشند و نه کنار داريوش فروهر و صادق قطب زاده که به دکترا نرسيدند. بني صدر بعدتر، به واژه «سيد» نيز علاقه مند شد و با انتصاب «فروحي» به رياست سازمان صدا و سيما که از دوستان وي بود، در اخبار رسمي راديو و تلويزيون از او با عنوان «دکتر سيدابوالحسن بني صدر» ياد مي شد. محمدعلي رجايي نيز در مقام نخست وزير در مکاتبات اوليه خود که با مشورت کيومرث صابري تنظيم مي شد رئيس جمهور وقت را اين گونه خطاب مي کرد.[...]

قبل و بعد اين حکايت را در اين‌جا بخوانيد و عبرت بگيريد

هيچ. پرويز تناولي

کلام خدا، نامجو و ما

2008-08-14T17:33:00.003+04:30

قريب به يک سال و نيم پيش وقتي که اجراي محسن نامجو از دو سوره‌ي قرآن را شنيدم اطمينان داشتم که اين اجرا براي او مشکل‌ساز خواهد شد. اما زمان گذشت و هيچ صدايي از ملت هميشه در صحنه درنيامد. برايم جالب بود که دوستان اين‌بار کوتاه آمده‌اند. اما علت اين عدم واکنش گويا يک مشکل فني بوده! امروز وقتي مطلبي با عنوان "نامجوئي از جسارت به کلام خدا" را خواندم متوجه شدم که گويا مشکل اين بوده که دوستان اين اجرا را نشنيده‌اند، به همين دليل حالا هم که قصد دارند به صورت منسجم به آن واکنش نشان دهند تصور کرده‌اند که با يک اثر جديد روبرو هستند. نه دوست من، ما يک سال و نيم و شايد هم بيشتر است که اين کار را مي‌شنويم و همان‌‌طور که مي‌بينيد آسمان هم به زمين نيامده و کسي هم سنگ نشده و تارهاي صوتي کسي هم منفجر نشده است
‌
از آن‌جا که اعتقاد دارم توهين بيش از اين‌که به قصد توليدکننده مربوط باشد به جهان‌بيني و ظرفيت پذيرش گيرنده مربوط است قصد ندارم به توهين‌آميز بودن يا نبودن اين اثر بپردازم قصدم انتقاد از آن‌ نه چندان دوستاني است که با به يغما بردن آثار محسن نامجو و انتشار آن‌ها باعث شده‌اند اين‌چنين دردسرهايي ايجاد شود.

اطمينان دارم که اين اثر براي ارائه به مخاطب "آن هم از نوع عامش" توليد نشده. اين اثر در ادامه‌ي کارهاي پژوهشي يک موسيقي‌دان در پروژه‌ي‌ تبديل متون به کلام موسيقيايي قابل طبقه‌بندي است و با رضايت خالق آن به بازار عرضه نشده. در واقع اين اثر بخشي از حريم خصوصي نامجو است که توسط عده‌اي عمومي شده و از نظر من از اين نظر به فيلم‌هاي خصوصي‌اي که توسط دست‌هايي کثيف به جامعه سرازير مي‌شود شبيه است و نوع برخورد با آن هم بايد به مانند امرخصوصي‌اي که ناخواسته عمومي شده باشد.

هنرمندان خلاق در مسير تجربه‌اندوزي خط قرمزهايي را زيرپا مي‌گذارند و خلاقيت مگر چيزي غير از عبور از خطوط قرمز است؟ اما هنرمندان همه‌ي تجربه‌هاي خود را به عرصه‌ي‌ عمومي ارائه نمي‌دهند. ما بايد براي هنرمند قدرت انتخاب قائل باشيم. بايد بپذيريم که تنها بخشي از آثار او که توسط خودش به عرصه‌ي عمومي عرضه شده کارنامه‌ي هنري او محسوب مي‌شود زيرا که انتخاب آثار مناسب ارائه بخشي از فرايند هنرمندي است. گناه نامجو چيست وقتي که عده‌اي حق انتخاب را از او گرفته‌اند؟

آقاي فخري عزيز در پاسخ به اين مطلب توضيحاتي در وبلاگشان ارائه داده‌اند. در پاسخ به ايشان بايد بگويم بحث من در اين مطلب حد مجاز خلاقيت براي يک هنرمند نيست. درباره‌ي اين حدود مي‌توانيم بحث کنيم و درباره‌ي جريحه‌دار شدن احساسات مومنان هم مي‌توانيم بحث کنيم.
نامجو اين اثر را ساخته "مرزهاي مد نظر شما را زير پا گذاشته" و مي‌توان اثبات کرد که آن را براي ارائه به بازار هم نساخته. نامجو اگر با ساخت اين اثر مرتکب گناه شده به خودش و خداي خودش مربوط است. آن‌چه به من و شما باز مي‌گردد اين قسمت از صحبتتان است: "مايه تاسف است که چرا اين مدت کاري صورت نگرفته‏است. " اين‌ها را نوشتم تا اگر خواستيد "کاري" صورت دهيد اين را هم در نظر داشته باشيد که اين اثر بدون رضايت خالق آن منتشر شده است و در هنگام ساخت آن خالق اثر هيچ تصوري از شهرت نداشته است و در گم‌نامي‌ي کامل اين اثر را خلق کرده است.
گفته‌ايد: "خصوصي بودن و خصوصي ماندن اجراي يک آهنگ آنهم توسط يک خواننده‏ي نام آشنا، بيشتر به يک شوخي ناشيانه شبيه است" در جواب بايد بگويم گناه آن خواننده اين وسط چيست؟ وقتي که ما براي او حريم قائل نيستيم؟ در ضمن دوباره تاکييد مي‌کنم اين اثر وقتي خلق شده که نامجو در گم‌نامي به سر مي‌برده است.

اين کايزر شوزه کيه؟

2008-08-13T01:20:00.002+04:30

کسي اين رو نمي‌‌دونست. بزرگترين نيرنگ شيطان اين بود: به همه باورونده بود که وجود نداره. اين کايزر شوزه کيه؟ مردي که در ترکيه براي آن‌که به مافياي مجار نشان دهد حرفه‌اي بودن چه معنايي دارد خانواده‌اش که در چنگ مافياي مجار بودند را کشته بود بعد مافياي مجار را کشته بود بعد خانواده‌هاي مافياي مجار را کشته بود و بعد دوستان مافياي مجار را کشته بود. اين کايزر شوزه کيه؟

ما مثال نقضي هستيم در برابر اين تئوري که فيلم‌هاي با پايان حيرت‌انگيز يک‌بار مصرفند.‌مايي که هنوز براي اين سوال جواب قانع کننده‌اي نيافته‌ايم: اين کايزر شوزه کيه؟ مائي که حتي هنوز بعد از بارها ديدن فيلم مظنونين هميشگي "Usual Suspects" يک نکته‌ي جديد در حرکات صورت کوين‌ اسپيسي"وربال" ميابيم و همچنان وقتي به ته آن فنجان چيني که در آن لحظه‌ي شهودآميز انتهايي از دست بازپرس مي‌افتد نگاه مي کنيم وقتي که آرم کوباياشي "وکيل شوزه" را مي‌بينيم لبخندي مي‌زنيم و در دلمان مي‌گوييم تو هنوز هم همه‌چيز را نمي‌داني بازپرس. تو هنوز مقهور هوشت هستي.

مظنونين هميشگي در کنار دو برادرش هفت و محرمانه لس‌‌آنجلس براي من مثلث رويايي هاليوود در دهه‌ي نود را تشکيل مي‌دهند. در نوک اين مثلث فيلمي بزرگ قرار دارد: هفت. ضلع سمت راست مظنونين هميشگي است و ضلع ديگر محرمانه لس‌آنجلس. اين سه فيلم خصوصيت مشترک فراوان دارند "از جمله اين‌که هر سه مثال نقضي هستند بر تئوري‌اي که در بالا ذکر شد" اما از يک خصوصيت مشترک به هيچ‌وجه نمي‌شود گذشت: کوين اسپيسي.

اين کايزر شوزه نه آن پليس خلاف‌کار سابق کيتون است و نه کوباياشي و نه حتي وربال کينگ که در نهايت وقتي که پاي کجش راست مي‌شود ما و پليس هم‌زمان قبول مي‌کنيم که اوست کايزر شوزه. کايزر شوزه کوين اسپيسي نام دارد. مردي با موهاي نيمه‌تاس و صورتي آويزان که يک دهه در سينماي نيمه مستقل آمريکا خدايي کرد "الان دقيقن کجايي اسپيسي؟!" دهه‌ي نود دهه‌ي اسپيسي بود. گذشته از اين سه فيلم، شاهکاري به نام زيباي آمريکائي و دو جين فيلم قابل تحمل ديگر محصول او و همين‌ دهه هستند. اسپيسي آل‌پاچينوي من است!

و ما ايراني‌ها در هنگام تماشاي مظنونين هميشگي مي‌توانيم از موهبتي ويژه هم بهره ببريم: مومهبتي به نام ناصر طهماسب. هي تو دوست من! مظنونين هميشگي بدون طهماسب اصلن برايت قابل تصور هست؟

بزرگترين نيرنگ شيطان اين بود که خود را وربال کينگ معرفي کرد و در نهايت وقتي که ما به استيصال رسيده بوديم محو شد.‌

رفتار حرفه‌اي و احترام به کاربران

2008-08-12T10:31:00.002+04:30

زماني که تصميم گرفتم وبلاگم را از بلاگفا به اين‌جا منتقل کنم هيچ تصوري از مشکلات انتقال آرشيو وبلاگ نداشتم. اين‌جا را که راه انداختم حس کردم که هويت اين وبلاگ در بلاگفا جا مانده است. دوستان با تجربه‌تر هيچ پيشنهاد دل‌گرم کننده‌اي براي انتقال آرشيو وبلاگم نداشتند و من مجبور شدم مطالب آرشيو را "که البته تعدادش خيلي زياد نبود"‌ دانه به دانه کپي کنم و در وبلاگ جديد دوباره انتشارشان بدهم.

از نظر من اخلاقي، محترمانه وحرفه‌اي اين است که بلاگفا امکان انتقال آرشيو را در اختيار کاربرانش قرار دهد و اگر قصد ندارد اين کار انجام دهد کاربران تازه‌واردش را در جريان بگذارد که بلاگفا امکان‌ بک‌آپ گرفتن از آرشيو را در اختيار آن‌ها قرار نداده است تا يک کاربر تازه وارد و نا آشنا با مفاهيم وب بعدها در گل گير نکند.

ابتکار برآيند نياز است. کاربراني که روزي وبلاگ‌نويسي را با بلاگفا آغاز کرده‌اند و امروز به هر دليلي با اين سايت همکاري نمي‌کنند به آرشيوشان در بلاگفا نيازمندند و البته راهي که من براي انتقال آرشيو وبلاگم انتخاب کردم اصلن راه عقلاني‌اي نيست. يک کاربر که بالاي دويست مطلب در بلاگفا دارد يا بايد از خير انتقال آرشيوش بگذرد يا بايد با بلاگفا کنار بيايد و در همان‌جا به کار خود ادامه دهد. هيچ يک از اين دو انتخاب قابل قبول نيست.

بهتر است که آقاي شيرازي مناعت طبع به خرج دهند و با قرار دادن امکان انتقال آرشيو در سايتشان براي کاربران احترام قائل شوند. اطمينان دارم که در آن‌صورت بلاگفا به عنوان يک سايت user friendly کاربران وفاداري خواهد يافت.

در همين مورد:
رفتار حرفه‌اي و احترام به حقوق و منافع سايت‌ها

براي کشتن موش از چسب استفاده نکنيد

2008-08-11T09:07:00.001+04:30

گاهي يک موش خاکستري رنگ کوچولو تو را به ته خط مي‌رساند، تو دو پا داري و يک جسم سخت در دست و او چهار دست و پا دارد. او ريز است و تو بزرگ‌تر از آني که سربه‌سر موش بگذاري. اين راهش نيست. مرگ موش؟ تله و رفيق قديمي‌اش پنير؟

خانه‌ات پر از تله موش است و موشي خاکستري رنگ و کوچولو در کنار تله‌ها جولان مي‌دهد. انگار کن که موش‌‌ها فن‌آوري‌ي تله را بومي‌سازي کرده‌اند. گاهي حتي حس مي‌کني که موش مقداري از پنير را خورده است. اما اين توهم است دوست من. تو پنير را مسموم کرده‌اي. سم آن پنير حتي الاغ را زمين‌گير مي‌کند. بايد به دنبال راه تازه بود.

روزي همسايه‌ات چسب موش را به تو پيشنهاد مي‌کند. چسب موش؟ عجب! همسايه مي گويد چسب موش نسل جديد اسلحه‌هاي کشتار موش است و در داروخانه‌ها به فروش مي رسد! شاد مي‌شوي. حس مي‌کني که به آخر خط نرسيده . نوري فسفري آن دورها سوسو مي زند. به آن نور دل بده. نور اميد است.

اي انچوچک! بالاخره گرفتمت. موش با چشم‌هايي ريز به تو زل زده. فاتح ديروزين حالا تسليم شده. حالا چه کارش کنم؟ حس مي‌کني که در گل فرو رفته‌اي. براي ترحم به موش کار از کار گذشته و کشتنش؟... آن چشم‌هاي ريز محکوم به مرگند؟ يعني اين موجود کوچولو که حالا انقدر ناز به نظر مي‌رسد‌ مي‌توانست به من آسيب برساند؟ اصلن چه کسي گفته که او به حريم من تجاوز کرده؟ اگر بحث حريم است خوب من هم به حريم او تجاوز کرده‌ام... پرسش‌هايي از اين نوع مثل برق و باد تو را شرمنده و پشيمان مي‌کنند اما راهي باقي نمانده. موش را مثل زندانيان محکوم به اعدام به حياط منتقل مي‌کني. سرت را مي چرخاني و با جسم سخت موش را له مي‌کني. اما خودت هم له شدي انگار. نگاهت بوي خون مي‌دهد.

ديروز موش را کشتم و هنوز نگاهم بوي خون مي دهد. تجربه‌ي بدي بود اسير کردن موش روي چسب و بعد کشنش.
‌

قلقلي که حرف نمي‌زند

2008-08-08T04:17:00.005+04:30

شش سالم بود. جشن عروسيِ رفيق برادرم بود. "قلقلي" هم آن‌جا بود و من براي ديدن او خودم رو به عروسي دعوت کرده بودم:

- سلام کوچولو

قلقلي بود؟ قلقلي که حرف نمي‌زند! لب‌خند مي‌زد و چشم‌هاي متعجب من رو با لذت مي‌پائيد تا فرايند کنار آمدن من و واقعيت رو از دست ندهد. اما نه آن روز و نه حالامن قبول نکرده‌ام که آن آقاي خسته در آن جشن عروسي همان آدمي بوده که هي اشتباه مي‌کرد تا من حس کنم که از من ضعيف‌تر هم در دنيا وجود دارد. قلقلي‌ که حرف نمي‌زند.

يک‌بار برادرم پرسيد يادته توي عروسي‌ي محمود قلقلي رو ديدي و اومدي به من گفتي اين که قلقلي نيست! گفتم عروسي رو يادمه اما قلقلي اون‌جا نبود.

امروز صبح مي‌نشينم جلوي تلويزيون برنامه‌ي فيتيله را از شبکه‌ي دو تماشا مي کنم و به ياد قلقلي لب‌خند مي زنم. شما هم بيدارشيد و فيتيله ببينيد!

توي همين حال و هوا روي همين شيرواني:
گنجيشک لا لا
اين مطلب هم توي همين حال و هواست:
مصاحبه با علي کوچولو؛ اين مرد کوچک

ما وبلاگ‌نويسيم نه سازمان حقوق بشر

2008-08-06T12:26:00.001+04:30

اين کامنت را يک نفر با نام "يکي" در وبلاگ يکي ديگر گذاشته است و من آن را برداشته‌ام!

"سلام

خیلی وقته فهمیدم به سر و صدای بسیاری از دوستان (عمدتا خارج نشین) تو فضای وب نباید توجه کنم چرا که متاسفانه اکثرا غیر منطقی و یکطرفه موضوعات مطرح میشه و دست رسانه های خارجی رو هم در سیاست یک بام و دو هوا از پشت بسته.

به عنوان مثال؛ همین چند روز پیش در کانادا نزدیک به شهر محل اقامت آقای ... یک مسافر اتوبوس بین شهری بدون دلیل به شیوه خیلی وحشیانه نفر بغل دستی رو میکشه به طوری که خبرش در کانادا عجیب منعکس میشه. البته از سوی دوستان و مخصوصا جناب... اصلا بحثی مطرح نمیشه.

حالا شما مقایسه کن این رو با عکس العمل آقایون با اعدام یکی که تو دادگاه ارتباطش با گروه خونخوار جندالله ثابت شده. آقایون از کنار گوش خودشون خبر ندارند اونوقت خبر میزنن از کشته شدن یکی تو جایی که تو عمرشون حتی اسمش رو نشنیدن."

نمي‌خوام سواستفاده کنم و مثلن از مثالي که ايشان براي اثبات حرفشان آورده‌اند و بيشتر به يک جک شبيه است تا دليلي براي اثبات يک ادعا نتيجه بگيرم که در وبلاگستان يک بام و دوهوا وجود ندارد. من به هر مطلقي مشکوکم از جمله راستي و درستي مطلق. هر کدام از ما عقايدي داريم و بر مبناي آن عقايد نظر مي‌دهيم و عمل مي‌کنيم. شايد از نگاه يک ناظر بيروني ما يک بام و دوهوا عمل مي‌کنيم "ما که مي‌گم منظورم اين نيست که من و فلاني رو با هم کجا مي بريد. ما که مي‌گم منظورم انسان به معناي اعم کلمه است."

مي‌خوام بگم گويا عده‌اي به هر علتي انتظار دارند که عده‌اي از وبلاگ‌نويسان در رابطه با هرجرياني موضع‌گيري کنند. اين انتظار که يک وبلاگ‌نويس "از جمله يک وبلاگ‌نويس سياسي/ اجتماعي" براي اثبات انصافش درباره‌ي تمام اتفاقاتي که در جهان "و يا در اطرافش" مي‌افتد اظهار نظر کند بيشتر به يک بهانه‌جويي شبيه است تا يک انتظار منطقي. باور کنيم که اعلام موضع وظيفه‌ي يک حزب سياسي است نه يک وبلاگ‌نويس!

همان وبلاگ‌نويسي که آقا يا خانم "يکي" پاي مطلبش کامنت بالا را گذاشته در مطلب ديگري از وبلاگ‌نويسان معترض به اعدام مهرنهاد مي‌پرسد:

مگر کساني که اعدام شدن دو نفر نبودن؟ سوال من اینجاست که چرا همه، توجه شون فقط به این آقای مهرنهاد جلب شده؟ مگه اون یکی خونش کمرنگتره؟! خوب مگه اونم اعدام نشده؟ چرا همه تون فقط برای این آقا ماتم گرفتید؟ حالا اون یکی چه گناهی کرده که روزنامه نگار یا وبلاگنویس نیست که شماها بهش توجه کنین و اسم وبلاگاتون رو به نامش کنین؟ مگه شما ژشت حقوق بشری نگرفتین؟ این ۲ تا بشر با هم فرقی دارن؟

و خيلي‌هاي ديگر با مقايسه‌ي جريان مهرنهاد و سربازاني که توسط جندالله به شهادت رسيده‌اند بعضي از وبلاگ نويسان را متهم به سياست يک بام و دو هوا مي کنند.

در مورد خود من علت نپرداختن به عبدالناصر طاهري، فردي که به همراه مهرنهاد اعدام شد عدم شناخت نسبت به ايشان بود. مهرنهاد يک وبلاگ‌نويس بود "درست مثل ما" و من به همين دليل تحت تاثير مرگ او قرار گرفتم. اما طاهري برايم يکي بود مثل همه‌ي کساني که گر و گر اعدام مي‌شوند. شايد اگر که من يک سازمان حقوق بشري بودم محاکمه‌ي او در دادگاه غيرعلني و تحت فشار را محکوم مي‌کردم اما من وبلاگ‌نويسم نه سازمان حقوق بشر!

باور کنيم که اولن ما وبلاگ‌نويس‌ها تنها وقتي مي‌توانيم درباره‌ي يک جريان بنويسيم که مشخصه‌‌اي در آن جريان روي ما تاثير گذاشته باشد و دومن ما يک دفتر سياسي منسجم "آن‌گونه که در احزاب وجود دارد" نداريم که با رصد وقايع اطرافمان تشخيص بدهد در چه موردي بايد نظر بدهيم و در چه موردي نبايد. قبول؛ بهتر بود که وبلاگ‌ها به سربازان وطن که توسط جندالله شهيد شدند بيشتر بپردازند اما به جاي محکوم کردن آن‌ها که به اين موضوع نپرداخته‌اند به اين بينديشيد که چرا عده‌اي باعث شده‌‌اند که مرگ سربازان وطن آن‌گونه که بايد ما را متاثر نکند. اين فاجعه است.

به ياد يعقوب مهرنهاد روز پنج‌شنبه وبلاگ را به روز نمي‌کنم
و البته به ياد داشته باشيد که:
يک نفر دارد کور مي‌شود؛ لطفن کمک کنيد!

اين ياهوي بي‌شعور

2008-08-06T06:49:00.000+04:30

يکي از دوستان که در ياهو اي‌ميل داره از من دعوت‌نامه‌ي جي‌ميل خواست و من براش فرستادم. ديروز از طريق يکي ديگه از دوستان فهميدم که اون دوست از من دل‌گير شده. چرا؟ از ياهو بپرسيد.

راستش من خبر نداشتم اي‌ميلي که خودم براي خودم مي‌فرستم يک مدل اسپمه. آقاي خودم! معذرت مي‌خوام که مزاحمت شدم! امروز از اونجا که به ياهو اعتمادي نيست براي اين‌که بفهمم مشکل دعوت‌نامه‌اي که براي دوستم فرستادم چي بوده يه دعوت‌نامه‌ي جي‌ميل براي خودم در ياهو فرستادم و سر از باقاليا درآوردم! از نگاه ياهو دعوت‌نامه‌ي جي‌ميل يک مدل اسپمه. يا من نمي‌فهمم که اسپم چيه يا آقاي ياهو و يا اين‌که هردومون مي‌فهميم و ايشون خودشون رو بي‌شعور فرض کردن. صندوق متروکه‌ي اي‌ميلم توي ياهو تا خرخره پر شده از انواع هرزنامه‌ و صد البته که از نگاه ياهونشين‌ها اين مشکل منه. اي‌ميلي که خودم فرستادمش آشغال محسوب مي‌شه و اينم لابد مشکل منه!

فرستادن اي‌ميل از ياهو به جي‌ميل هم يک مشکل اساسي‌ ديگس. اون موقع که با ياهو کار مي‌کردم هر وقت که مي‌خواستم براي يک نفر در جي‌ميل نامه بفرستم نابود مي‌شدم. گاهي اصولن آقاي ياهو عشقش نمي‌کشه که نامه‌ي ما رو به مقصد برسونه! اون وقت شما هي گير بديد به پست ايران.

اين مطلب رو در راستاي مبارزه با بي‌شعوري نوشتم. قصدم اين بود که يه بي‌شعور رو معرفي کنم.

دوباره اعدام شديم

2008-08-05T19:16:00.002+04:30

تنها مرگ است که دروغ نمي‌گويد
صادق هدايت

قتل يعقوب مهرنهاد تجربه‌اي غريب است براي ما وبلاگ‌نويسان ايراني. در اسفند ماه 86 با او و وبلاگ او آشنا شديم با اين تيتر: يک وبلا‌گ‌نويس محکوم به اعدام شد. تيتر بسيار ناگواري بود، حتي فهم اين نکته که اتهام او هيچ ربطي به فعاليتش در اينترنت ندارد چيزي از اين ناگواري کم نکرد. هر چه باشد او يکي از ما بود. او يک وبلاگ داشت "مثل ما" و ما با او هم‌ذا‌ت‌پنداري کرديم.

در آن اسفند ماه واکنش ما وبلاگ‌نويس‌ها به اين تيتر آن‌گونه که انتظار مي‌رفت نبود. اين تيتر در شرايط عادي بايد که آدم را از جا بکند و او را به فعاليت وا دارد اما ما هم‌چون العازر در شعر مرگ ناصري شاملو با خود زمزمه کرديم: مگر خود نمي‌خواست، ور نه مي‌توانست. پس توانستيم و دم بر نياورديم! شايد مهم‌ترين علت اين واکنش انفعالي همان هم‌ذات‌پنداري بود. در آن اسفند ماه همه‌ي ما لحظه‌اي خود را جاي يعقوب مهرنهاد گذاشتيم. شايد خارشي ناخوشايند هم گردن‌مان را آزرد.

حالا هم با او هم ذات‌پنداري مي‌کنيم. حالا حس مي‌کنيم که اعدام شده‌ايم و اين دومين بار است که در مقام يک وبلاگ‌نويس اين حس به ما دست مي‌دهد. اول بار وقتي بود که مجلس طرح امنيت اجتماعي را به صحن برد. حالا بهت‌زده‌ايم. او يک وبلاگ‌نويس بود "مثل ما"‌ و او حالا نمي‌نويسد چون اعدام شده. چه ابهتي دارد اين کلمه‌ي اعدام.

اگر تمايل نداريد با من در اين حس شريک شويد مي‌توانيد از ابتدا اين نوشته را بخوانيد و اين بار به جاي ضمير جمع از مفرد آن استفاده کنيد. من اصراري ندارم که ديگران را در جرم خودم شريک کنم.

لينک‌هاي بالاترين درباره‌ي اعدام او
عزاي عمومي در وبلاگستان

اميدوارم که اين مطلب محمود فرجامي را خوانده باشيد. اگر که نخوانده‌ايد، بدانيد که
یک نفر دارد کور می‌شود؛ لطفا کمک کنيد!

يک فيلم از بهرام بيضايي

2008-08-05T10:46:00.001+04:30

چرا وقتي که فيلم جديدش به تدوين رسيد جشن گرفتم؟ چرا که هنوز داغ زنگي و رومي آخرين فيلم تقوايي که از هزاران سال پيش تا به حال در مرحله‌ي مرگ فيکس شده روي دلم مانده است. چرا وقتي خواندم قرار است کتابش منتشر شود خوشحال شدم؟ چرا که اينبار کتابش يکي از آن فيلمنامه‌ها و نمايشنامه‌هاي محکوم به ديده نشدن نبود. کتابي بود در امتداد پژوهشهايش در باب نمايش.

عکس از سايت ديباچه

شادي من به شادي قماربازي مي‌ماند که همه‌چيزش را باخته و حالا خوشحال است از اينکه پولي کف دستش گذا‌شته‌اند تا دو تا نان بگيرد و سق بزند. بله عزيزم. آثار بيضايي براي من حکم آن دو تا نان را دارد. که بگيرم و سق بزنم.

اميدوارم خناس‌هايي که زندگي‌شان از طريق کشتن آثار فرهنگي تامين ‌مي‌شود اين‌بار نتوانند ما و بيضايي را تلخ‌کام کنند.

فيلم "وقتي همه خوابيم" به زودي تدوين مي شود "؟"
کتاب "هزار افسان کجاست؟" به زودي منتشر مي شود "؟"

مشروطه کودکي صد و چند ساله است

2008-08-04T09:54:00.000+04:30

ايرانيان شايد توانسته باشند به بعضي از اهداف فرعي انقلاب مشروطه نزديک شوند اما اگر که هدف اصلي آن قانون‌مداري در حکم‌راني باشد بايد گفت که بي‌خيال! نه در زمان انقلاب مشروطه و نه حتي صد و اندي سال بعد از آن ايرانيان نتوانسته‌اند نشان بدهند که سرزمين‌شان استعداد قابل قبولي براي پذيرش قانو‌‌ن‌مداري دارد.نمونه‌ي دم‌دست، ناتواني‌ مجلس هشتم در مواخذه‌ي متخلفي به نام محمود احمدي نژاد در جريان عدم معرفي‌ به موقع کانديداي وزارت امور اقتصاد و دارايي است.

انقلابها معمولن گفتماني را جايگزين گفتمان حاکم مي‌کنند. اگر معيار توفيق يا عدم توفيق يک انقلاب ميزان توفيق در اين جايگزيني باشد، بايد گفت که انقلاب مشروطه يک انقلاب ناتمام است. انقلاب 57 خوب يا بد يک گفتمان را حاکم کرد، گفتمان حکومت ديني توانش را روي دايره ريخت و کم‌کم دارد به آخر خط نزديک مي‌شود اما انقلاب مشروطه هنوز در دوره‌ي کودکي به سر مي‌برد. انقلاب مشروطه شکست‌خورده نيست زيرا که هنوز گفتمان اين انقلاب معتبر است و کورسويي براي حاکم شدن اين گفتمان وجود دارد. حاکم شدن يک‌کلمه: قانون.

بذري که پدرانمان کاشتند هنوز ثمر نداده است اما دليلي نمي‌بينم که به سرزنش آنها بپردازم. اين درست است که مشروطه‌خواهان در شور‌ه‌زار بذر ‌گل ياس کاشتند اما بپذيريم که آنها گز‌ينه‌ي ديگر‌ي پيش‌رو نداشتند. آنان محکوم بودند که اهل سرزميني استبدادزده باشند. آنان جسورانه خاک اين سرزمين را امتحان کردند. اينکه خاک اين سرزمين استعدادي در پذيرش بذر قانون‌مداري نداشت ارزش کار آنها را کم نمي‌کند. اگر که آنها امتحان نمي‌کردند، از کجا بايد مي‌فهميديم که اين خاک سست است؟

درباره‌ي مشروطه روي اين شيرواني:
حکايت شاهي که نمي‌دانست در دارالحکومه‌اش کرور کرور آدم بست نشسته
در باب نقش ديگ پلو در انقلاب مشروطه

واژههاي دو قلو، سه قلو، چهارقلو و مانند آن

2008-07-31T17:17:00.001+04:30

واژه‌ی ترکی دوقلو اسمی مرکب از " دوق " و " لو " است که روی هم "همزادها" معنی مي‌دهد و هیچ گونه ارتباطی با عدد ۲ (دو) فارسی ندارد که اگر بانویی احیانن سه یا چهار فرزند به دنیا آورد بتوان سه قلو یا چهار قلو گفت.

درست مانند واژه ی فرانسوی دو لوکس De Luxe که بسیاری گمان می کنند با عدد ۲ (دو) فارسی ارتباطی دارد ولابد سه لوکس و چهار لوکس آن هم وجود دارد. De حرف اضافه
ی ملکي در زبان فرانسوی می‌باشد به معنی " از" ( مانند Of در انگلیسی یا Vonدر
آلمانی ) و Luxe به معنی " تجمل و شکوه " است و دو لوکس به معنی " از (دسته ی ) تجملاتی " مي‌باشد. یعنی هر چیزی که دولوکس باشد، نه از نوع معمولی، بلکه از نوع تجملاتی وباشکوه آن است.

سعيد نفيسي. غلط‌هاي مشهور املايي و دستوري زبان فارسي

"منبع"

خسوف کامل ايران يا زرتشت جان بگير بخواب عزيزم

2008-07-28T22:38:00.001+04:30

و آنگاه زرتشت دست به سوي اهورا دراز کرد: اين سرزمين را از دروغ، دشمن و خشکسالي دور بدار. روزگاري بعد زرتشت در بلخ،‌ در آتشکده‌اش بر اثر زخمي که خنجر دشمن متجاوز بر گرده‌اش وارد کرد مرد. زمان گذشت، ايران بسيار دشمن به خود ديد و سال‌هاي خشک بسياري را از پشت سر گذاشت. درباره‌ي دروغ هم که چه عرض کنم!
دوباره زمان گذشت. شد سال 1387. ايران در خشکسالي به سر مي‌برد. درباره‌ي دروغ هم که هم‌چنان چه عرض کنم و دشمن پشت دروازه‌هايش بود. در آن سال مردي روبه‌روي وبلاگش نشسته بود و با خود مي‌گفت: آيا زرتشت در آن هنگام که دروغ و دشمن و خشک‌سالي را در کنار هم آورد آيا مردي ريشو و قدکوتاه را در هاله‌اي از نور تماشا نمي‌کرد؟

دو راه‌حل برای یک مساله / عباس کیارستمی / 1354 / چهار دقیقه

2008-07-28T11:58:00.001+04:30

دو راه‌حل برای یک مساله؛ فیلمی که در فضای کودکانه و مدرسه مي‌گذرد. این بار به نظر مي‌رسد کیارستمی دارد الگويي آموزشی ا رائه مي‌کند در فرمِ یکی از در‌س‌های متاب اول دبستان اگرچه در قالب فیلمی کوتاه؛ و این نشان مي‌د‌هد که او چقدر دغد‌غه‌ي سیستم آموزشی را دارد – به نظرم این دغدغه هرگز استاد را رها نکرده است. دست کم تا "ده" میتوان ردش را دید.
معرفي فيلم از وبلاگ روسپيگري

از من درباره‌ي کيارستمي:
مشق شب
رومئوي من کو (گريه)

دو راه حل برای یک مسئله / عباس کیارستمی

رومئوي من کو؟

2008-07-25T12:21:00.001+04:30

الف: من کجام؟
توي سالن سينما نشسته‌اي تو. تو زن هستي و رمئوت... رومئوي تو آيا بيرون سالن به انتظارت نه‌ايستاده است؟ نه... رومئوي تو همان رومئوي ژوليت است. تو در آن سردابه بيهوش بوده‌ا‌ي‌. رومئو بالاسرت آماده. رومئو تو را مرده ديده است. رومئوت جام زهر را بالا کشيده است. تو ژوليتي.

ب: خوش‌آمديد خانم برشت
آخرين بازيگري که در فيلم رومئوي من کو اثر عباس کيارستمي گريه مي‌کند خانم نيکو خردمند است. اشکهاي نم‌نم او زيبائي‌ي‌ چروکيد‌‌‌‌ه‌ي او را دو برا‌‌‌‌بر‌ ‌مي‌کند. بازي‌ي‌ خردمند که با مونولو‌گ سوزناک ‌راوي‌ي فيلم رومئو و ژوليت همزمان است حس ژوليت بودن را در آدم برمي‌ا‌نگيزد. آدم را به باور وا مي‌دارد اما... انگار کن که تمام گر‌يه‌هايي که در اين فيلم ثبت شده‌اند براي رسيدن به لبخند پاياني‌ي نيکو خردمند ثبت شد‌ه‌اند. آنجا که او به يادمان مي‌آورد که بازيگري تردستي است. که بازيگر مي‌تو‌اند در آني تو را به باور وابه‌دارد و آني ديگر به تو بفهماند که فريب خورده‌اي. همراه با زيرنويس فيلم رومئوي من کو مي‌گويم که: مرسي خانم خردمند. از با‌‌ز‌‌‌ي‌ي شما در اين فيلم لذت بردم.
ج: ما نموديم تو تعبيرش کن
يک ايده: واکنش عاطفي‌ي زنان در برابر يکي از گريه‌آ‌ورترين لحظه‌هايي که بشر موفق به خلق آن شده. ‌لحظه‌ي‌ جدايي‌ي‌ ژوليت از رومئو. همين کافي است. بقيه را به هوش مخاطب بسپار. تو نشان بده. بگذار که خلاق مخاطبت باشد. تو مواد را در اختيار او بگذار و بنشين و با لذت تماشا کن. من سينماي کيارستمي را براي همين دوست دارم. او حتي در دو قطبي‌ترين فيلمش "کلوزاپ" يک راوي است و مي‌گذارد که قاضي مخاطبش باشد. البته او همچون هر هوشمند ديگري فقط بازيگر نقش يک انسان بي‌ط‌‌رف است. او به ذهنش مخاطبش جهت مي‌دهد. مواد را جوري در اختيار تماشاگر مي‌گذارد که او در نهايت به نتيجه‌ي مطلوب "کارگردان" برسد درست مثل دخالت نامحسوسي که در طبيعت مي‌کند براي رسيدن به نماي مطلوب "مثلن يک تپه را پر از گل مي‌کند براي گرفتن يک نما، اما اين کار را جوري انجام مي دهد که تماشاگر اساسن تصورش را هم نمي‌کند که دست بشر در اين نماي بکر طبيعي دست برده"

د: اين فيلم رومئوي من کو اثر عباس کيارستمي است. اگر دوست داشتي ببين:

رومئوي من کجاست. عباس کيارستمي. 3 دقيقه

کاهن/ پادشاه. تکه‌هايي از شاخه‌ي زرين. 4

2008-07-24T18:03:00.001+04:30

آميخته‌گي‌ي وظايف کهانت و اقتدار شاهي براي همه آشناست:
1. در آسياي صغير پايتخت‌هاي مذهبيي بزرگي وجود داشت که هزاران برده در آن خدمت مي‌کردند و کاهنان بر آنها فرمان ‌‌‌‌‌‌مي‌راندند و مانند پاپهاي روم در قرون وسطا قدرت دنيوي و روحاني را يک‌جا داشتند.
2. امپراطوران چين قرباني‌هاي عام انجام مي‌دادند که جزئيات آن در کتاب‌هاي مناسک ثبت شده است.
3. سلطان ماداگاسکار کاهن اعظم قلمرو خود بود. در جشنواره‌ي بزرگ سال نو که گاو نري براي سعادت کشور قرباني مي‌شد سلطان بالاي سر قرباني مي‌ا‌‌يستاد و نيايش ‌مي‌کرد و همراهانش در همان حال حيوان را ذبح‌ ‌مي‌کردند.
4. در کشورهاي ناحيه‌ي گالاس در افريقاي شرقي سلطان هنوز هم "در اواخر قرن 19" بر بالاي کوه مي‌نشيند و کشتار قربانيان انساني را سامان مي‌د‌‌هد.
5. در بين ماتابل‌ها "قومي در جنوب افريقا، در زيمباوبو‌ه‌ي‌ کنوني" سلطان کاهن اعظم است. هر سال در رقص بزرگ و رقص کوچک و همچنين در جشنواره‌ي نوبر که پايان‌دهنده‌ي‌ رقصهاست قرباني مي‌کند.

اما وقتي مي‌گوييم که شاهان کاهن بوده‌ا‌ند هنوز حق مطلب را ادا نکر‌‌‌‌ده‌ايم، در آن ايام الوهيتي که در شاه متجلي بود فقط حرف خالي نبود و از اعتقادي ژرف برمي‌خاست.شاهان از چندين لحاظ، نه فقط به عنوان کاهن يعني واسطه‌ي بين انسان و خدا، بلکه خود به عنوان خدا حرمت داشتند. اغلب از شاهان انتظار مي‌ر‌‌فت که در فصل باران ، باران ببارانند و آفتاب کنند، محصول برويانند و...

پي‌نوشت: سياست ما عين ديانت ماست.
پي نوشت 2: در مطلب قبل پرسش‌هايي مطرح شد. در اين مطلب و مطالبي ديگر سعي دارم با استعانت از کتاب شاخه‌ي زرين به جواب آن پرسشها نزديک شويم.
پي نوشت 3:
:تکه هايي از شاخه‌ي زرين
1
2
3

تکه‌هايي از شاخه‌ي زرين.3

2008-07-24T10:55:00.001+04:30

چرا کاهن ديانا در نمي, فرمانرواي بيشه زار, مي بايست سلف خود را مي کشت؟ "براي آشنايي با کاهن نمي به اينجا مراجعه کنيد"

چرا پيش از آن بايد شاخه‌ي درخت خاصي را مي‌چيد که به اعتقاد مردم باستان شاخه‌ي زرين بود؟

او چرا فرمانرواي بيشه‌زار بود؟ کهانت او چرا مانند سلطنت بود؟

تکه‌هايي از شاخه‌ي زرين اثر جيمز جرج فري:زر
1

2

کاهن/ قاتل. 2. تکه هايي از شاخه ي زرين

2008-07-23T13:48:00.001+04:30

در معبد "نمي" درختي مي‌روئيد که هيچ کدام از شاخه هايش نبايد مي‌شکست. فقط برده‌اي فراري مجاز بود که اگر بتواند يکي از شاخه هاي آن را بشکند. توفيق در اين کار به او حق مي‌داد که با کاهن معبد به نبرد تن به تن بپردازد و اگر او را مي‌کشت به عنوان فرمانرواي بيشه‌زار به جاي او مي نشست. به اعتقاد مردمان باستان اين شاخه‌ي سرنوشت‌ساز، همان "شاخه‌ي زرين" بود که اينياس به دستور سي‌بيل پيش از عزيمت به سفر خطيرش به هادس "سرزمين مردگان" چيد. ‌

کاهن/ قاتل.1

کاهن/ قاتل

2008-07-21T18:22:00.001+04:30

اين‌جا صحنه‌ي تراژدي است. اين‌جا، درست در ميانه‌ي تپه‌هاي جنگلي، در زير شيب تندي که اکنون دهکده‌ي نمي "واقع در ايتاليا" بر فرازش جاي دارد، ديانا الهه‌ي بيشه‌زاران معبدي کهن و مشهور داشت... تا زوال امپراتوري‌ي روم در اين‌جا مراسمي برگزار مي‌شد که گويي ما را به يک‌باره از تمدن به وحشي‌گري انتقال مي‌دهد.

در اين بيشه‌ي مقدس درختي مي‌روييد که در اطراف آن هر وقت از روز و شايد شب‌ها مي‌شد شبح ترسناکي را در حال گشت ديد که شمشير آخته به دست و نگران، گويي منتظر بود که هر لحظه دشمني به او حمله آورد. او کاهن بود و در عين حال قاتل نيز بود.مردي که وي انتظارش را مي‌کشيد مي‌بايست دير يا زود او را بکشد و به جاي او کاهن معبد شود. قانون معبد چنين بود. نامزد کهانت محراب فقط با کشتن کاهن فعلي مي‌توانست جاي او را بگيرد و تا زماني که خود به دست فردي قوي‌تر و يا مکارتر کشته نشده بود کهانت را بر عهده داشت. او در اين کهانت پرمخاطره عنوان فرمانروا را داشت اما مسلمن هيچ سرتاجداري ناآسوده‌تر از او نبود. سال تا سال زمستان و تابستان در هواي خوش و ناخوش او مي‌بايست که به مراقبت يک‌تنه‌ي خود ادامه دهد تا آن هنگام که در تنگ‌ناي مرگ و زندگي فرصت چرت‌زدني پر اضطراب را بيابد.
جيمز جرج فريزر. شاخه‌ي زرين. فصل اول: فرمانرواي بيشه‌زار. "ترجمه از کاظم فيروزمند"

معرفي‌ي شاخه‌ي زرين در ويکي‌پديا en

The Golden Bough (ebook)

‌

از آن‌جا که نشر اکاذيب در دستور کار من نيست...

2008-07-20T18:36:00.001+04:30

يکي از دوستانم يکي از شعرهام رو به خواهش من توي وبلاگش منتشر کرده. اگر تمايل اين‌جا را بخوانيد و راهنمائيم کنيد.

اين بلا را چرا به جان ما انداختي اديسون؟

2008-07-19T05:10:00.001+04:30

توضيح: اين مطلب در پاسخ به فراخوان دوستم صادق اهري نوشته شده.

ب: روزي يک قاچاقچي‌ي خرده‌پاي عتييقه‌جات مشتري را مي‌برد خا‌نه‌اش تا "جنس" را نشانش بدهد. همه‌چيز براي سرگرفتن معامله آماده است اما... وارد روستا که مي‌شود مي‌بيند همه‌جا تاريک است. برق نيست. مشتري قرار است که عتيقه را ببيند و صبح نشده به تهران برگردد. با چراغ گردسوز که نمي‌شود عتيقه ديد. مي‌شود؟ پس عتيقه‌فروش و مشتري توافق مي‌کنند که کمي صبر کنند تا برق بيايد. اما برق قصد ندارد که وصل شود. حالا ديگر وقت رفتن است. مشتري صبح بايد تهران باشد. فقط به اين دليل که برق قطع است معامله سر نمي‌گيرد. و اين‌گونه بود که ميراثي فرهنگي به تاراج نرفت. اما اين نظر ماست. نظر عتيقه فروش چيز ديگري‌ست: اي ريدم به قبر اديسون با اين گهش که اختراع کرد!
اين روزها اين بنده‌ي سراپاتقصير هم مانند آن عتيقه فروش ناکام معمولن روزي يک بار به قبر اديسون مي‌ريند. خوب اگر که اديسون روشنايي را به خانه‌هاي ما نمي‌آورد هيچ وقت برق نمي‌رفت و هيچ وقت هم اين مطلب نوشته نمي‌شد. پس حق بدهيد به من و آن عتيقه فروش و احتمالن خيلي از مسئولين خدوم مملکت که شاکي باشيم از اديسون.

ج: خيلي وقت بود که عادت کرده‌بودم به نرفتن برق. حالا عادت کرده‌ام به رفتن برق. ديروز که کل عالم و آدم عزادار حميد هامون بودند برق نهاوند نرفت و من حس کردم زندگي چيزي کم دارد. راستي که چقدر زود عادت مي‌کنيم.

د: رفتن برق خيلي مسئله نيست اما نبود نظم در قطع و وصل آن دردسر بزرگي است. آدم اگر بداند که برق خانه‌اش، يا مغازه‌اش يا کارگاهش کي مي‌رود خيلي راحت مي‌تواند با آن کنار بيايد اما قطع شدن برق نهاوند هيچ نظمي ندارد. از اول صبح تا اخر شب بايد که در دلهره باشي و انتظار بکشي و اين بد است. احمدي‌نژاد عزيز. عمو جان! گيرم که تو ناگزيري از قطع برق اما مي‌ميري اگر يک برنامه‌ي زمان‌بندي شده... ول کن بابا، يه لحظه يادم رفت که اين جا کجاست.

ه: صادق جان راضي شدي؟ برادر تو هر کي را که من مي‌شناختم به بازي گرفته‌اي. اين چه وضعش است. دو نفر را هم مي‌گذاشتي براي ما تا محجبور نشوم در انتهاي اين مطلب بنويسم من اوصلن عادت ندارم کسي را دعوت کنم به بازي! ‌

اگه بدوني چقد دوستت داشتم

2008-07-18T16:38:00.001+04:30

ياد اون صحنه از فيلم افتادم که هامون رفته بود از خونه‌ي پدري اسلحه بياره، اون جا که شکيبائي با همون لحن خاص خودش مي‌گفت: اِ اونم مرد؟... اِ تو هم مردي حميد هامون؟... ولي اين خسروي شکيبائي مرگش هم يک جور ديگس. من الان هيچ حس غم‌گينانه‌اي ندارم ولي نمي‌دون چرا بغض کردم! اگه بدوني چقد دوست دارم... اينم يکي ديگه از ديالوگ‌ةاي فيلم بود. بالاي ساختمون نيمه کاره. وقتي که مي‌خواست با همون اسلحه که از خونه‌ي پدري برداشته بود زنش رو بکشه... اگه بدوني چقد دوست داشتم.

عکسي که به درد اين مطلب بخوره گير نياوردم!

کش

2008-07-18T07:24:00.001+04:30

بعضي از اشيا کش مي‌آيند.

بعضي از اشيا کش داده مي‌شوند.

نمونه براي مورد اول: آدامس.

نمونه براي مورد دوم: احمد ابوالفتحي.

چرا که در ايران گذشته چراغ آينده نيست

2008-07-17T10:16:00.001+04:30

الف: تجار مسلمان رعاياي خوارزمشاه از يک طرف و چنگيزخان از طرفي ديگر مايل به افتتاح راه‌‌هاي تجارتي‌ي قديم و داير ماندن آن‌ها بودند. ولي خوارزمشاه شخصن به اين مسائل اعتنايي نداشت و سياست جهان‌گيري چشم خرد او را پوشيده بود... و به هيچ وجه به منافع رعاياي خود و مصالح ملک توجهي ظاهر نمي‌کرد، چنان‌که نمايندگاني را که به چين فرستاد فقط به جهت کسب اطلاع و تحقيق اخبار و دانستن قدرت و قوت مغول بود...
طبقات ناصري. قاضي منهاج سراج جوزجاني

ب: چنگيز خان سلطان محمد خوارزمشاه را پادشاهي مقتدر تصور کرده بود؛ به اين جهت بعد از تهيات لازم با تمام پسران و لشکريان خويش به طرف ماورا نهر حرکت نمود... عده‌ي لشکريان مغول شش‌صد تا هفت‌صد هزار نفر نوشته‌اند ولي اين عدد خالي از مبالغه نيست...
تاريخ مغول و اوايل تيموري. عباس اقبال آشتياني

ج: در سمرقند قشون سلطان محمد به واسطه‌ي رعب از روبرو شدن با مغول احتراز کردند. مردم در روز سوم محاصره عده‌اي از جنگيان خود را براي مقابله به بيرون از حصار شهر فرستادند. سپاه مغول ابتدا در برابر آنان عقب نشست اما توانست آن‌ها را محاصره کند و از پا درآورد. مردم وقتي که خبر شکست جنگيانشان را شنيدند پايشان در پايداري سست شد و قشون خوارزمشاهي به اين عنوان که با مغولان از يک جنسند اقدام به جنگ نکردند بلکه از مغولان امان خواستند.
تاريخ مغول و اوايل تيموري. عباس اقبال آشتياني

د:هر کس که در حصار بود به صحرا آوردند و اتراک را از تازيکان جدا کردند و همه را دهه و سده «کردند»... در آن شب تمامت قنقليانِ مردينه غريق بحار و حريق نار شدند، زيادت از سي هزار ترک و قنقلي بودند...
تاريخ جهانگشاي، عطاملک جويني
ه: والا احمد جان چه میشه گفت. فضای متنقاضيست...ولی من یک چیزی رو احساس می کنم: احتمال داره ما در ته قلبمون خطر جنگ رو احساس نمی کنیم.می دونی چی میگم؟همه‌مون یه سری پالس هایی دریافت کردیم اما با یه سری قرینه های تاریخی خطر جنگ رو از خودمون دور می دونیم... اینکه در دقیقه ی نود کوتاه می آید حاکمیت..اینکه اینها خودشون حاضر نیستند نظام عزیزشون را به خطر بیندازد...اینکه تمام مانور ها فقط جنبه‌ی ظاهری دارده.
من نمی دانم آیا جنگ به ما نزدیک است یا دور...اما می‌دانم که ته قلب کسی احساس نمی کند جنگی در راه است که ممکن است به قیمت کشته شدن او و نزدیکانش تمام شود..تا وقتی این احساس یا اطمینان بوجود نیاید کسی حاضر نیست خطر
جنگ را جدی بگیرد جز در کلام..تازه در کلام هم خیلی جدی گرفته نمی شود.
پس یا ما قرینه های تاریخی را جدی گرفته ایم و دل ناگران جنگ نیستیم یا اینکه روانی شدیم و می دانیم قرار است جنگی در بگیرد و آرام هستیم.به نظر من دومی معقولانه تر است.
فقط خدا کند محاسباتی که سبب آرامشمان است درست باشد.
کامنت دوستم سامان صفرزائي نويسنده‌ي وبلاگ محاوره بر پست چرا ساکتيم؟...

و: دوست‌ دارم بدانم که مردمان سمرقند و مردمان بخارا به چه مي‌انديشيدند وقتي که سلطان محمد خوارزمشاه جنگ‌افروزانه دستور قتل سفراي مغول صادر ‌کرد. آيا آن‌ها هم مثل چنگگيزخان و خود حضرت سلطاني فريب قدرت پادشاه مغرب را خورده بودند؟
دوست دارم بدانم که آيا مردمان سمرقند و بخارا در آن روزها مثل امروز ما روزي صد بار در دل خود ورد "جنگ نمي‌شه" را تکرار مي‌کردند؟
دوست دارم بدانم که آيا آن‌ها هم دلشان را به توان نظامي‌ي لشکريان سلطان خوش کرده بودند؟
دوست دارم بدانم که آن‌ها هم تمايل داشتند که سلطانشان جام زهر بنوشد؟
دوست دارم بدانم که ما چرا هميشه بايد تاريخ را از اول بنويسيم؟

چرا ساکتيم؟ وقتي که جنگ دارد در ميزند

2008-07-14T23:51:00.001+04:30

بعد از سرخورده‌گی بزرگ انتخابات ریاست جمهوری همه‌ی ما به این نتیجه رسیدیم که وبلاگها نمی‌توانند تاثیر قابل تاملی برمردمان ایراني بگذارند اما به نظرم این درک ما رو دچار یک بي‌عملي مضر کرده است. بی‌خیالي‌ی غیرقابل درکی که این روزها "که احتمال حمله از هميشه بيشتر شده" در وبلاگستان می‌بینم خطرناک است. اکثريت قريب به اتفاق وبلا‌گ‌نويساني‌ که دوستشان دارم و وبلاگشان رو پيگيري مي‌کنم يا به قول بامدادي نکته رو درنيافته‌اند و يا آنقدر دربار‌ه‌ي توانايي‌هاشان نااميدند که دليلي نمي‌بينند واکنشي نشان دهند. اين درست است که ما نمي‌توانیم نقش چنداني در معادلات کلان کشوری و جهانی ایفا کیم اما آیا نمي‌توانیم لااقل در حد یک لگوی ضد جنگ عدم رضايتمان از آنچه درحال وقوع است را ابراز کنيم؟

باور کنیم که اقدامات نمادین همیشه بی‌هوده نیستند. سکوت ما در این شرایط دست کم باعث می‌شود که فرداروز پاسخي براي آيندگان نداشته باشيم.

یکی از مواردی که در طول اين سه ساله‌ي نکبت باعث آرامش من بوده و هست این است که در روزهای منتهی به سه‌ی تیر برای اینکه مردم کوچه و خیابان را قانع کنم که احمدی‌نژاد نمی‌تواند رئیس‌جمهور مطلوبی باشد تا آنجا که توان داشتم تلاش کردم. من موفق نشدم که مردم را قانع کنم و احمد‌ي‌نژاد رئیس جمهور شد. اما من پیش وجدان خودم شرمنده نیستم. شرمنده نبودن من تاثیری در معادلات کلان کشور ندارد اما برای خودم بسیار مهم است.

در همين زمينه: ما که نکته را گرفتهايم چه کنيم

انسان مهرباني به نام بابک تختي وبلاگ‌نويس شده. گفتم که بدانيد

ترياک و تورم

2008-07-14T02:10:00.001+04:30

در پنج سال گذشته قيمت ترياک نه تنها بالا نرفته که حتي تا حدودي پائين هم آمده است.

صد البته که من اين خبر را به نقل از هيچ خبرگزاري‌اي ننوشته‌ام. منبع خبر من چند نفر "اين‌کاره" هستند که امشب ميزبان من بودند وبا وجود آن ‌که باشان چندان اياق نبودم بي‌که حس کنند ترياک کشيدن پيش يک آدم نه چندان آشنا "که خوشبختانه اهل هر فرقه‌اي باشد اهل اين يکي نيست" باعث سرافکندگي مي‌شود، بساطشان را که هيچ ربطي به وافورنداشت پهن کردند و بعد هم سر درد دل گفتن را باز کردند.

واقعيت تلخي است، ترياک بخشي جدايي ناپذير از زندگي بسياري از مردان شهر من است و صد البته که شهر من "نهاوند" تافته‌اي جدا بافته از ايران نيست. اين‌جا "بساط پهن کردن" يک امر روزمره است و کساني مثل من که در اين زمينه آن‌قدر پياده‌اند که نمي‌فهمند اصطلاح "بساط" دقيقن به چي اشاره دارد فقط باعث خنده و تفرريح مي‌شوند! امشب فهميدم که خيلي از قافله پرتم و البته فهميدم که تورم کريمه گريبان ترياک را نگرفته. ميزبانان من مي‌گفتند که قيمت يک گرم ترياک "البته مطمئن نيستم که واحد مورد اشاره‌ي آن‌ها گرم بود يا چيز ديگر" از قيمت بليط سينما ارزان‌تر است "بليط سينما را براي اين مثال زدم تا سبقه‌ي فرهنگي‌ اين مطلب فراهم شود!"

آن‌ها حتي پيشنهاد دادند که برويم و سردسته‌ي مافياي ترياک ايران را پيدا کنيم و ملتمسانه از ايشان بخواهيم که براي انتخابات رياست جمهوري‌ نامزد شوند. ايشان احتمالن بيش از همه‌ي "رجال" توانايي اداره‌ي مملکت را دارند.

اين که چرا ترياک اين‌قدر ارزان قيمت است مي‌تواند علت‌هاي فراواني داشته باشد که من صلاحيت پرداختن به آن‌ها را ندارم من فقط يک سوال دارم: وقتي که ترياک اين‌قدر ارزان است چرا جوانان از همه جا مانده‌ي مملکت من به سراغ آن نروند؟. در سرزميني که به امان حضرتش رها شده ترياک دواي بسياري از دردهاست.

"لور؛ نشريه‌ي فرهنگي اجتماعي مردم لر" در ادامه‌ي تجربه‌هاي دوستم ابراهيم خدايي و دوستانش در معرفي‌ي فرهنگ لري يک گام بسيار بلند به پيش محسوب مي‌شود. اگر که مي‌خواهيد ما لرها را بهتر بشناسيد و يا اگر که لر هستيد و مي‌خواهيد خودتان را بهتر بشناسيد اينک: نشريه‌ي چهار زبانه‌ي لور.

مي‌روم در را باز کنم

2008-07-13T04:54:00.001+04:30

-جنگ دارد در مي‌زند. نمي‌شنوي؟

پدرم دوست ندارد که بشنود صداهاي مربوط به جنگ را... وقتي که ميهماني از احتمالات مي‌گويد پدرم بحث را عوض مي‌کند و نمي‌شنود. وقتي که تلوزيون درباره‌ي چيز موهومي به نام "توان موشکي" حرف مي‌زند پدرم بي‌که حرفي بزند دکمه‌ي کنترل را فشار‌‌‌ ‌مي‌دهد ‌‌و‌ نمي‌شنود... او ديگر تحمل شنيدن صداي جنگ را ندارد. او هشت سال طعم جنگ را چشيده است. او چند سال دلهره‌ي چشم به در دوختن را کشيده است. جنگ دارد در مي‌ز‌‌ند. جنگ باز هم پستچي است؟ باز هم قرار است خبر بياورد از دو تا برادرم که آن سالها سرباز بودند؟ خبربياورد که پسرت توي فلان بيمارستان است؟

- بگذار در بزند. آنقدر در بزند تا خسته شود. تا برود.

پدرم دوست دارد که در روزنامه‌ها نخواند خبر مانورهايي را که در پاسخ به مانور طرف مقابل برگزار مي‌شوند. نبيند موشکي را که عمل نکرد. نشنود صداي من را که ميگويم عکس "توان موشکي" را ناشيانه دستکاري کرده‌اند و مضحکه‌ي عالم و آدم شده‌ايم. اما مگر مي‌شود که در را باز نکنيم پدر؟

ميروم در را باز کنم. اميدوارم که جنگ نباشد.

نوش!

2008-07-12T17:33:00.001+04:30

حاضر بودم همین الان درد ناشی از چندین و چند ضربه شلاق را به جان بخرم تا
در چنین فصلی، در لمباردی در اطراف دریاچه «کومر» چند بطری از شراب‌های
خوب اینجا را مثل ساسلا، نه بیولو، کرومه لو، مرلو یا کابرنه سوو نیون در
یکی از زیر زمین‌های میکده واری که در وسط مزارع انگور در اطراف دریاچه
قرار دارند، امتحان بکنم، البته همراه پنیر تاریخی «بی تو» از منطقه
«والته لینا».
...
من حتی برای این‌که از قاضی شرع تخفیفی در مجازات بگیرم، محال است تلاش
بکنم نظر او را نسبت به مزایای کرشنسا جلب کنم. چرا که فقط شرح و تفصیل در
این مورد که پنیر مزبور از شیری تهیه می‌شود که پس از مراجعت گله از مراتع
مرتفع و پس از پشت سرگذاشتن راهی طولانی از حیوانات خسته دوشیده شده،
ساعت‌ها طول می‌کشد.

(منبع)

اگر چه باده فرح بخش و باد گلبيزست
به بانگ چنگ مخور مي که محتسب تيزست
صراحئي و حريفي گرت به چنگ افتد
به عقل نوش که ايام فتنه انگيزست
در آستين مرقع پياله پنهان کن
که همچو چشم صراحي زمانه خونريزست
به آب باده بشوئيم خرقه‌ها از مي
که موسم ورع و روزگار پرهيز است

و این‌گونه بود که نامجو رو دوباره کشف کرد

2008-07-11T22:50:00.001+04:30

در این روزهایی که محسن نامجو "از مد افتاده" محسوب می شود و ما اسنوب‌ها کیس‌های جدیدی برای باکلاسی یا به قول یکی از بچه‌ها "باکلوسی" یافته‌ایم دوباره نامجو رو کشف کرده‌ام. این‌بار نه مثل دفعه‌ی اول از راه شنیدن جبر جغرافیایی و نوبهاری "البته این دوتا از کارهای نمونه‌‌ی نامجو نیستند اما اولین کارهایی هستند که من از او شنیدم"، این بار از راه تماشای موسیقی‌ی بلوز، از راه تماشای Rhythm And Blues Revue.

جُنگ بلوز و ریتم، مجموعه‌ای است از اجراهای خوانندگان و نوازند‌گانی سیاه‌پوست برای تماشاگرانی سیاه‌پوست در سال 1955. تماشاگرانی که هیچ‌کدامشان توریست‌وار برای کشف اتفاقی تازه به سالن آپولوی هارلم نیامده‌اند. تماشاگرانی که درست مثل خوانند‌گان گم‌نام این آهنگ‌ها بعد از یک‌روز تحمل تحقیر آمده‌اند که دل بدهند به ریتمی که فاصله‌ی بین پای "بیل بیِلی" تا حیرت تماشاگر رو در کمتر از صدم ثانیه طی می‌کند "خیلی از حرکات مایکل جکسون ریشه در حرکت‌های این آقا دارد و ایشان هم احتمالن آن‌ها را از پدرانشان به ارث برده‌اند". که با صدای نه چندان پخته‌ی فری آدامز که به قول یک کامنت‌گذار آدم رو به یاد اپرا وینفری می‌اندازد به امروزشان بیندیشند. تماشاگرانی که احتمالن "موجو" رو فراموش نکرده‌اند.

محسن نامجو در سال 85 در سایت تهران اونیو مطلبی نوشته با نام "گزارشی کوتاه از یک اجرای کافه‌ای مربوط به دهه‌ی 1940-50" بند بعدی‌ این نوشته قسمتی از مطلب اوست:

"سانی بوی ویلیامسون با کیف و چترش به روی صحنه می‌آید گویی هم‌اکنون چون یک کارمند از محل کارش به خانه آمده است، پشت میکروفون که می‌رسد آنها را در گوشه‌ای قرار می دهد، با طمأنینه‌ای که ویژه شخصیت تمام آن اساتید است ساز دهنی را از جیب کتش در می‌آورد و در حین خواندن ِ آواز می‌نوازد. همواره با ارکستری کوچک که غالباً برای اجرای همه استادان، ترکیب ثابتی دارند. ترکیب‌بند روایت او چنین است: «پاتو از گلیمت بیرون نذار»."

خوانندگان و نوازندگان جنگ ریتم و بلوز از اساتید محسوب نمی‌شوند اما همه‌شان نابند. همه‌شان با درامز، گیتار و گاهی پیانو جلوی چشم ما زندگی می‌کنند. همه‌شان بخشی از تجربه‌ی وجودی‌شان را روی طبق اخلاص گذاشته‌اند و به هم‌پاله‌کی‌هاشان عرضه‌ می‌کنند. آنقدر واقعی هستند که حتا منی که پنجاه و خرده‌ای سال بعد از طریق یوتیوب در جشن کوچک آن‌ها که خیلی شبیه است به گردهم آمدن بردگان خسته پس از یک روز بیگاری شرکت کرده‌ام به راحتی می‌توانیم در شعف/ غم‌شان شریک شوم. بلوز، موسیقی‌ی بی‌دریغی است و مثل خواننده‌گان قدیمی‌اش خاکی و ساده. بعد از شنیدن قصه‌ی این آماتورهای دوست داشتنی راحت‌تر می توانم اساتید رو درک کنم. مادی واترز، لد بولی و جان لی هوکر رو.

وقتی که این جنگ رو از راه یوتیوب می‌دیدم حسم این بود که قسمتی از وجودم تحت تاثیر قرار گرفته، همان قسمتی که وقت شنیدن آهنگ‌های نامجو تحت تاثیر قرار می‌گیرد. حس کردم باید نسبتی باشد بین این‌ها و او. نمی‌دانم درست تحلیل می‌کنم یا نه اما حس کردم این‌ها و نامجو "راست می‌گویند". این‌ها و نامجو بخشی از وجودشان رو گذاشته‌اند توی صداشان، بخشی از بغض‌هاشان، بخشی از این که دستات روی سر گذاشتن، بخشی از این‌که باهات هیچ کاری نداشتن، بخشی از این‌که به بازیشون راهت ندادن هاشان رو. این که سر به سرت گذاشتن هاشان رو. گذشته از همه‌ی ضعف‌ها و قوت‌های تکنیکی، همین مهم است. همین است که آن‌ها من را متاثر می‌کند!
و این‌گونه بود که نامجو رو دوباره کشف کردم و درود فرستادم به روح عالی‌مقامان اسنوب که حس می‌کنند هر چیزی تاریخ مصرفی دارد.

یک اعتراف هم بکنم: خیلی وقت است که فقط وقتی صدای نامجو را می‌شنوم می‌توانم خلاقانه بنویسم و البته صدای نامجو شرط لازم است اما شرط کافی نیست: خیلی وقت است که خیلی کم می‌توانم خلاقانه بنویسم.

این همه را نوشتم تا ویدئوی این مجموعه را به شما معرفی کنم. یکیش رو می‌گذارم تا ببینید. اگر اسم مجموعه رو در یوتیوب جستجو کنید با یک گنج روبرو می‌شوید:

Rhythm And Blues Revue 2/10 (1955)

تمثیل خرچنگ

2008-07-09T06:45:00.001+04:30

خرچنگ‌های زنده را حتی اگردر آب جوش بیندازی توانایی دارند که به سرعت خود را نجات دهند اما این کار را نمی‌کنند. چرا؟ زیرا به محض آنکه اولینشان قصد میکند تا از آب جوش بیرون بیاید باقی او را به زیر می‌کشند... و این گونه است هرگز هیچ کدامشان نمی‌تواند از دیگ رها شود.

خوشحالم که دستشان می‌لرزد در روز هجده تیر

2008-07-08T02:13:00.001+04:30

خون دانشجو دامن‌گیر است. همین که ما بعد از 9 سال هنوز به یاد آن روز دلمان میگیرد و به یاد دوستمان "عزت" و به یاد دوستمان "اکبر" اشک می‌ریزیم و دوستمان "احمد" را عزیز می‌داریم. همینکه آنها ‌می‌ترسند از آن که خیابانی در ایتالیا هجده تیر نامیده شود و تهدید به مقابله‌ ‌می‌کنند. همین که تلاش می‌کنند که با ایجاد فضا برای جلوه‌گر‌ی هرچه بیشتر "نظری" به ما بفهمانند که هیچ گهی نمیتوانید بخورید یعنی که کابوس هجده تیر بر اعصابشان سایه انداخته. خوشحالم که دستشان می‌لرزد وقتی که هجدهم تیرمی‌رسد. خوشحالم که خوابشان آشفته ‌می‌شود.

مباد که از یادمان برود: روزی روزگاری امروز، عزت ابراهیم نژاد زنده بود...

مستند 18تیر

از دوستان در همین باره:
ما را به خاطر بیاور + مستند چکاوک. بر ساحل سلامت +
18 تیر 78، وقتی اصلاحات مرد. جمهور +
از آنها که غرق در خون شدند. مدیار +
18 تیر و تاج‌زاده. ابطحی +
احمد باطبی و حکایت آن اسلحه‌ی عریان. الفبای سرخ +
فیلم تظاهرات 18 تیر مقابل وزارت کشور. یوتیوب +

سخن نو آر که نو را حلاوتی است دگر

2008-07-06T05:28:00.001+04:30

هیچ کدام از شاعران بزرگ گذشته‌ی ما با این اندیشه آ‌غاز نمی‌کردند که صاحب سبک‌‌ تازه‌ای بشوند. با این اندیشه آغاز می‌کردند که حرف خود را بزنند.اسماعیل خوئی در گفت-و-گو با مهدی جامی

"این مطلب به روز خواهد شد"

اما بعد: این مطلب بدون شک یک افتضاح وبلاگی است... این مطلب می‌توانست نظ‌ر نویسنده‌ا‌ش‌ در‌بار‌‌ه‌ی مسئله‌ی نسبت شعر و سبک را توضیح دهد اما نداد. چرا؟ چون که آن زمان که باید، نوشته نشد و حالا هم حس و حال نوشتنش بر نمی‌گردد. در هر صورت به هیچ کس توصیه نمی‌کنم که مصا‌حبه‌ی تصویری رادیو زمانه با اسماعیل خویی را ببیند و اگر تمایل داشتید نظر خود را درباره‌ی این جملهی نقل شده از اسماعیل خویی و همینطور این نظر او که: لازم نیست شاعر در مراحل اولیهی شاعریاش "از نظر زبانی، سبکی و..." مستقل باشد را بنویسید تا بعد.
لینک مصاحبه را هم نمیگذارم!

مشق بهتر است یا تنبیه؟ درباره‌ی مشق شب کیارستمی

2008-07-05T05:40:00.001+04:30

-اگه بابا بشی بچه‌تو چندتا می‌زنی؟
-هفت‌تا
-بابات تو رو چند تا می‌زنه؟
-پنج تا
-تو چرا بیشتر می‌زنی؟
-بابام وقتی زیاد از دستمون عصبانی می‌شه...می‌گه قاسم بشین اگه ما نشینیم هفت تا می‌زنه

این دیالوگ را بیلی وایلدر ننوشته. این‌ها پاسخ‌های یک کودک ترس‌زده است به سوالات کارگردانی با عینکی مخوف که در برابر "سوژه‌" اصلن احساساتی نمی‌شوند. فاصله‌اش را با سوژه حفظ می‌کند و با سوالاتی خشک و یک‌نواخت به پاسخ‌هایی بکر می‌سد:

-دوست داری معلمتون فردا نیاد... بهت مشق نده؟
-اون وقت سرمشقمون رو کی می‌ده؟

کیارستمی با دقت در انتخاب، از بین مجموعه‌ی مصاحبه‌هایی که تصویر برداری کرده و با سوال‌های یک‌نواخت و خنثایش که باعث کم‌رنگ شدن شخصیت مصاحبه‌گر شده موفق می‌شود از کودکان دبستانی کمدین‌هایی دوست داشتنی بسازد: در قسمتی از فیلم پسر بچه‌ای که صورت فتوژنیکش آدم را به یاد استن‌ لورر می‌اندازد این دیالوگ را با مصاحبه‌گر برقرار می‌کند:

-بابام کمربند می‌خره که مارو بزنه... بعدش می‌بینه که کمربنده نیست
-کمربند مگه برا زدنه؟ کمربند رو نمی‌بنده؟
- نه خوب... چاقه...راحته...سفت می‌گیره "به شکمش اشاره می‌کند" دیگه نمی‌بنده... بیشتر مردا بهش می‌گن آقا چاقه

علت دوست‌داشتنی شدن این فیلم رعایت مسائلی از این گونه است و علت نفرت برانگیز شدن کپی این فیلم "یعنی سلام سینمای محسن مخملباف" بی‌دقتی در انتخاب و تلاش مصاحبه‌گر/ کارگردان برای شخصیت اول بودن است. این مثال را زدم که بگویم کار کیارستمی چندان ساده نبوده. او هم می‌توانست مثل مخملباف یک آش شله‌قلم‌کار هیستریک و مملو از تحقیر به ما ارائه دهد.

2.مشق شب علی‌رغم آن‌چه که جلوه می‌دهد فیلمی است که کاملن موضع دارد و تمامی‌ی مصاحبه‌های انتخاب شده برای به حق جلوه دادن این موضع در فیلم کارکرد یافته‌اند. دو دیالوگ تقریبن در سراسر فیلم تکرار می‌شوند: می‌دونی تنبیه چیه؟/ می‌دونی تشویق چیه؟ از حدود 12 نفری که به این سوال جواب می‌دهند حدودن 9 نفر معنای تشویق را نمی‌دانند در صورتی که همه‌ی 12 نفر می‌دانند که تنبیه چیست؟

-بیست می‌دونی چیه؟
-آره؟
-اسباب بازی چی؟
-آره
-جایزه چی؟
-جایزه چیزیه که...نمی‌دونم جایزه چیه
من کاری با به حق بودن یا نبودن موضع فیلم ندارم اما یک فیلم غیر ایدئولوژیک و غیر تبلیغاتی بهتر است که پاسخ‌های وجه دیگر قصه را هم به مخاطب ارائه دهد. در مشق شب با هیچ معلمی مصاحبه نشده و این تامل برانگیز است. از ابتدا تا انتهای فیلم نظام آموزشی مورد انتقاد قرار می‌گیرد.

3. یک وجه جذاب فیلم برای من وجه جامعه شناسانه‌اش بود. این فیلم یک جور جامعه شناسی‌ی خودمونی محسوب می‌شود به این دیالوگ توجه کنید:

-کارتون دوس داری یا مشق
-هم کارتون هم مشق
-کدوم رو بیشتر دوس داری
-مشق

و این دیالوگ:

-دو صفحه که مشق می‌نویسم کارتون شروع می‌شه
-کارتون دوس داری؟
-نه!
-پس برا چی نگاه می‌کنی
-یه ذره دوس دارم

پاسخ این کودکان به مصاحبه گر دقیقن کپی‌ی برابر اصل پاسخ‌هایی است که پدر و مادرهاشان به سوالات مصاحبه‌گران می‌دهند. یاد مصاحبه‌های هر روزه‌ای می‌افتم که سیمای جمهوری‌ی اسلامی به مخاطبانش حقنه می‌کند و به یاد سکانس اخر فیلم زیر پوست شهر می‌اقتم... آنجا که گلاب ادینه بغض کرده از سرنوشت پسرانش درباره‌ی محاسن انتخابات صحبت می‌کند!
4. خیلی صحبت‌ها می‌شود کرد درباره‌ي‌این فیلم. توصیه می‌کنم که اگر ندیده‌ایدش حتمن پیداش کنید و ببینید و به این دیالوگ که رسیدید سعی کنید تا انجا که می‌توانید بلند بخندید:

-دوس داری چه‌کاره بشی؟
-مهندس کامپیوتر
-که چی کار بکنی؟
-دزدا رو بگیرم... خلافا رو بگیرم...
-مهندس کامپیوتر؟
- نه... مهندس کمیته!

یکی از مطالب بسیار خوبی که امروز خواندم ترجمه‌ی فصل اول رمان زنان نوشته‌ی چارلز بوکوفسکی بود

روانیها و امنیت + من بلاگر نیستم؛ من دزدم!

2008-07-04T00:32:00.001+04:30

1.اما امنیت روانی. واضح و مبرهن است که هر روانی‌ای محتاج است به امنیت و صد البته اگر که این روانی مسئولیت‌های مهمی در خانه و خانواده و لشکر و کشورهم داشته باشد احتیاج او به امنیت امری است علی‌حده و در همین راستا اون آقای نماینده که تا‌ج‌ها بر سر دین نهاده طرح داده که را‌هزن‌ها و اینترنت که یک چیز خیلی خطرناکی می‌باشد را اعدام کنند تا روانی امنیت داشته باشد.

2.با این طرحی که آقای میرتاجدینی ارائه دادن می‌بینم روزی رو که د‌ر دادگاه ویژه‌ی جرائم ا‌ینترنتی التما‌س می‌کنم که من وبلاگ نویس نیستم... من دزدم.

چند فرآورده از اکبر اکسیر

2008-07-02T01:17:00.001+04:30

آنتی هموروئید

چقدر زور زدم تا شعرم چاپ شد

این روزها بیشتر از شعر به شیاف می‌اندیشم

می‌خواستم حافظ بشوم، عطار شدم

"شربت اسطوخودوس موجود است"

"لطفن به طرف داخل فشار دهید!"

عمو صادق راست می‌گفت:

در زندگی زخم‌هایی است که آدم روش نمیشه جاشو نشون بده حتا به پزشک متخصص...

تعمیر اگزوز پذیرفته می‌شود!

پداگوژی

بهزیستی نوشته بود:

شیر مادر، مهر مادر، جانشین ندارد

شیر مادر نخورده مهر مادر پرداخت شد

پدر یک گاو خرید

و من بزرگ شدم

اما هیچ کس حقیقت مرا نشناخت

جز معلم عزیز ریاضی‌ام

که همیشه می‌گفت:

گوساله، بتمرگ!

CLON

نه سایه‌ی پدر بر سر دارم نه دست نوازش مادر

لابراتوارهای شبیه‌سازی

خدا ذلیل‌شان بکند، ذلیل‌ام کرده‌اند

یکی مولفم را کشت، یکی معنی‌ام را

یکی شالوده‌ام شکست، یکی ساخت و ریختم را

نه پخشی تحویم گرفت نه مخاطب

خوب نگاهم کنید... حق دارید مرا نشناسید

من شعر بد وارث امروزم

به من عاجز بینوا کمک کنید!

اعتراف

ـ الو!

من اچبر اچسیر هستم فرزند مرحوم نغی اچسیر

اهل آستارا، 52 ساله، با لهجه‌ی قلیظ تورکی

سوگند می‌خورم زمین ثابت است، خورشید متحرک

و اقرار می‌کنم سردبیر راست می‌گوید من شاعر نیستم گاوم

و قبول می‌کنم فرانو شعر نیست لطیفه و متلک روشنفکرانه است

ـ بیب بیب بیب بیب.....

آی... گالیلئو گالیله کجایی؟

جیوردانو برونو رو کشتن!

پ.ن.: مجموعه شعر زنبورهای عسل دیابت گرفته‌اند که معرف حضور هست؟

پ.ن.: سلام!

خودنوشت

2008-05-24T05:28:00.001+04:30

1.همان طور که انتظار داشتم تماشای کارنامه‌ی آزمون کارشناسی‌‌ارشد اخم به پیشانی‌ام نیاورد و برای آدم افسرده‌ای مثل من این خودش غنیمتی می‌تواند باشد. گویا از مهر ماه باز هم به آفتاب دود‌آلود تهران اجبارن باید سلامی دوباره بگویم. خوب به درک، می‌گویم: دوباره سلام رفیق. من اومدم!

2.از خود نوشتن در این وبلاگ معصیتی بس عظیم است و انسانی عاصی مثل من را چه باک از معصیت؟!

شاید یکی دو هفته‌ای وبلاگ را به روز نکنم. می خواهم خودم را به روز کنم...

به خاطر چی؟

2008-05-21T03:34:00.003+04:30

روزی روزگاری، امروز روی شیروانی داغ وبلاگ شد. +

ما جهانی ها

2008-05-13T20:26:00.000+04:30

آیا روزی نخواهد رسید که "ما ایرانی ها" یا مثلن "ما آلمانی ها" خودمان را "ما جهانی ها" بنامیم؟ یعنی از چیزی فراتر از ملیت هویت بگیریم؟

اگر که آن رویا/کابوس قدیمی رخ دهد و موجودات بیگانه ای در سیاره ای دیگر دوستانه یا خصمانه نقش "دیگری" را در برابر "ما زمینی ها" بر عهده بگیرند واضح است که ما هویتی فراملی خواهیم یافت. هویتی سیاره ای. اما آیا بدون وجود "دیگری" امکان دارد که روزی خودمان را "ما جهانی ها" معرفی کنیم؟

دوست دارم روزی بتوانم خودمان را "ما جهانی ها" خطاب کنم. هر چند که مطمئنم این آرزو را به گور خواهم برد.

دلم می خواست "می 68" در پاریس باشم و مثل خیلی های دیگر فریاد بکشم: "همه ی ما یهودی آلمانی هستیم." حس می کنم این قشنگ ترین ، انسانی ترین و آرمانی ترین شعاری است که در عمرم شنیده ام. شعاری که چند میلیون پاریسی وقتی که دولت قصد داشت آن دانشجوی یک لا قبا "دانیل کوهن بندیت" را از فرانسه اخراج کند سر دادند.

همه ی ما آدم هستیم.

صدوپنجاه نکته در حوالیِ ویرایش

2008-05-12T02:41:00.000+04:30

نکته های ویرایش _همان طور که انتظار داشتم_ یکی از جذاب ترین کتاب هایی بود که از نمایشگاه امسال خریدم. صدوپنجاه یادداشت کوتاه _و البته گاهی کمی بلندتر از کوتاه_ از علی صلح جو _یکی از اولین ویراستارهای ایران_ که به نظر من تمام خصوصیات یک یادداشت وبلاگی را دارند.

"اینها یادداشتهایی است که ضمن کار نوشته ام. موضوعات و نکته هایی به نظرم جالب آمده و از چند سطر تا چند صفحه دربارۀ آنها نوشته ام. (نکته های ویرایش. ص.1)"

صلح جو این صدوپنجاه یادداشت را در فصل هایی دسته بندی کرده: اختصار, اعراب، پاراگراف، پانوشت، جنسیت، و... _این خط را به شیوۀ آکسفوردی ویرگول گذاری کردم. برای اطلاعات بیشتر به کتاب نکته های ویرایش, یادداشتِ ویرگول قبل از "و" مراجعه شود!_ کتاب پر است خاطره های قشنگ، یادآوری های به جا و نکته های بدیع درباره ی فرآیند تولید متن.

" سگ بچه: دکتر مهدی محقق نقل می کند که روزی در کلاس درس ادیب نیشابوری نشسته بوده و موضوع درس دربارۀ ناصرخسرو بوده است. در این جلسه, شعری از ناصرخسرو مطرح می شود که در آن به کسانی اشاره می شود که سگ بچه می خورند و شاعر آنها را از این عمل نهی می کند. محقق از استاد می پرسد که آیا اصولآ کسانی هستند که سگ بچه بخورند, چون این عمل عجیب می نماید. ادیب نیشابوری می گوید که نه عجیب نیست. محقق حرف استاد را می پذیرد اما باطنآ مجاب نمی شود. بعدها معلوم می شود که خطا ناشی از بدخوانی نسخۀ خطی بوده است. قضیه این بوده که کاتب نسخۀ خطی «سیک پخته» را سگ بچه خوانده است! سیک پخته (= سه یک پخته) نوعی شراب است که سه بار آن را تقطیر یا تخمیر می کنند تا پرمایه و قوی شود. عقل سلیم همواره مشکل گشاست. بسیاری از غلطهای عجیب و غریب در برخی از ترجمه های امروزی ناشی از فقدان شعور متعارف است. اگر به این قابلیت خود تکیهکنیم و قضایای عجیب و متناقض را نپذیریم, پاسخ درست را خواهیم یافت. (نکته های ویرایش. ص. 185_شیوۀ نوشتار مطابق کتاب است_)"

البته کتاب می توانست کامل تر باشد. بحث دامنه دار جدانویسی به اندازه ی کافی مورد توجه کتاب نیست "در این کتاب اصل بر جدانویسی نیست." مواردی مثل تبدیل تنوین انتهای کلمه به "ن" که در شیوۀ نوشتار بسیاری _از جمله خود من_ رواج دارد هم مورد توجه قرار نگرفته و البته این ایرادی بر کتاب نیست. اساسن قرار نبوده که "نکته های ویرایش" یک کتاب جامع باشد. نکته های ویرایش 150 یاداشت جذاب است درحوالیِ ویرایش. همین و تمام. این کتاب را نشر مرکز منتشر کرده است.

"هزیمت فرانسه و هجوم انگلیس: ناگهان دیدیم که "اتازونی" رفت و به جایش "ایالات متحده" آمد. همراه با آن, "دینوزورها" فرار کردند و "دایناسورها" جای آن ها را گرفتند.(ص. 59)"

نظر مجید اسلامی دربارۀ این کتاب
نظر امیر مهدی حقیقت

عاشقانه‌های یک سیگار. 4

2008-05-11T04:10:00.000+04:30

خاکسترم کردی؛

چه آوردی

-تو ای دل-

بر سرم؟

یک ناشر در راه اهواز- تهران گم شده است

2008-05-10T03:47:00.000+04:30

عدنان غریفی مجموعه داستان "شنل پوش در مه" را در اولین سال های دهه ی پنجاه منتشر کرد. یک مجموعه داستان خیلی خوب که جایگاه ادبیِ او را تعیین کرد. این مجموعه داستان از همان سال ها تا پائیز سال 86 تقریبن نایاب بود. در پائیز 86 یک ناشر شهرستانی این مجموعه را تجدید چاپ کرد. تجدید چاپ این اثر می توانست یک اتفاق باشد اگر...

آن ناشر شهرستانی اسمش "نشر رسش" است. چند سالی هست که در اهواز مشغول به کار است و اهل ادب خوزستان "از جمله مصطفی مستور, عدنان, بهزاد خواجات و مصطفی رستگاری" به آن اطمینان کرده اند و بعضی کارهاشان را برای انتشار به این ناشر سپرده اند اما نتیجه؟ من نام کتاب "شنل پوش در مه" را گوگل کردم و حتی یک نتیجه که به تجدید چاپ این کتاب اشاره کرده باشد نیافتم. انگاری که این ناشر که کتاب های خوبی را هم منتشر کرده در مسیر اهواز- تهران گم شده است.

دارم به این می اندیشم که وقتی کتاب مهمی مثل "شنل پوش در مه" این گونه نادیده می ماند دیگر کتاب های یک ناشر شهرستانی مثل نشر رسش با چه سرنوشتی رو به رو می شوند.

بعضی از کتاب های نشر رسش که در نمایشگاه هم قابل تهیه هستند:

ساعت گرینویچ. آن بیتی. ترجمه: احمد اخوت

پاکت ها. کارور. ترجمه: مستور "این کتاب به چاپ دوم رسیده"

عشق روی پیاده رو. مستور "چاپ چهارم"

طبیعت زنده چند زن. کیارنگ علایی

منازعه در پیراهن. خواجات

چهار آپارتمان در تهران پارس. عدنان غریفی "این کتاب بار اول در هلند منتشر شده"

شنل پوش در مه. عدنان

نکته: درباره رسم الخط مزخرف این مطلب ارجاع می دهم به توضیح نالازم مطلب قبل.

نکته 2: قالب این وبلاگ دیگه تا مدتی نامعلوم تغییر نمی کنه. قول می دم!

نکته 3: شاید فردا درباره نشر فردای اصفهان و نشر فرهنگ ایلیای رشت بنویسم. شاید هم ننویسم! نشر فرهنگ ایلیا مجموعه گفتگوهای محمد تقی صالح پور با شاعرانی مثل فروغ, اخوان و... در بازار "یک نشریه ادبی مربوط به دهه 40" را منتشر کرده. نشر فردا هم که احتمالن معرف حضور هست.

فنون نمایشگاه گردی!

2008-05-08T11:21:00.000+04:30

توضیح نالازم: نرم افزار لازم موجود نبود پس این نوشته قواعد سخت افزاریِ فارسی نویسی را رعایت نکرد!

1. ازدحام اسم ها در نمایشگاه کتاب آدم را سردرگم می کند و در چنین محیطی آدم خواه یا ناخواه به دنبال پناهگاه خواهد بود. پناه گاهی برای خلاص شدن از سردرگمیِ حاصل از ازدحام. منظورم از پناهگاه چمن حیاط نمایشگاه و صندلی هایی که برای رفع خسته گی در نظر گرفته شده اند نیست. صندلی ها و چمن شاید رفع خسته گی کنند اما رفع سردرگمی نمی کنند. ما وقتی به نمایشگاه می رویم به دنبال پناهگاهی هستیم تا با کمک آن از سردرگمی خلاصی بیابیم.

2. یک از پناهگاهای ممکن و معمول برای خلاصی از سردرگمی, چنگ زدن به ریسمان مطمئن اسم های آشنا است. دیروز غرفه ی نشر ققنوس آنقدر شلوغ بود که من از خیر نزدیک شدن به آن گذشتم. به نشر مرکز هم اگر یکی دو تا از کتاب های لازمم را منتشر نکرده بود نزدیک نمی شدم. "یعنی غرفه شان را با قدومم مزین نمی کردم!" شلوغ بودن این غرفه ها را اگر بگذاریم در کنار خلوتی اکثر غرفه ها مشخص می شود که اکثر بازدیدکننده گان پناهگاه خود را در بین این نام های آشنا می جویند. یعنی که ترجیح می دهند نمایشگاه گردی شان را متمرکز کنند بر روی بازیابی ی اسم های آشنا.

یک راه دیگر تهیه ی فهرست کتاب های لازم پیش از حضور در نمایشگاه است. اما مشکل این جاست که اکثر این فهرست ها هم ما را به همان نام های آشنا هدایت می کنند. در واقع بین تهیه ی لیست کتاب های لازم و رفتن به غرفه های ناشران بزرگ در اکثر موارد تفاوت محسوسی وجود ندارد.

من دیروز اگرچه یک فهرست خیلی کوچک از کتاب های خیلی لازم را همراهم داشتم ولی آن پناهگاه کذایی را جای دیگری جستجو کردم. دیروز مبنای نمایشگاه گردی من کشف اسم های کوچک بود.

3. خیلی ناشرهای کوچک هستند که کتاب های خیلی خوبی منتشر می کنند و کتاب هاشان به هر دلیلی ناشناخته باقی می مانند. نمایشگاه برای من جایگاهی است برای کشف این گونه ناشرها. ناشرانی که شاید نمایشگاه تنها فرصت دسترسی به آنها باشد. این از نظر من جذاب ترین راه برای نمایشگاه گردی است. هر چند راه فرسوده کننده ای است. خیلی سخت است این که خیلی از غرفه ها را با دقت و به دنبال کتاب خوب از نظر بگذرانی و البته این سختی نتایج جذابی به همراه دارد. دیروز من کتاب های خیلی خوبی در نمایشگاه پیدا کردم. کتاب هایی که هرکدامشان می توانند برای مدتی لذت ببخش باشند. هیچ کدام از این کتاب ها را از غرفه های خیلی شلوغ نخریده ام. و البته تصور نمی کنم که اکثر این کتاب ها را در زمانی غیر از زمان برگذاری نمایشگاه بشود پیدا کرد. من ترجیح دادم تهیه ی کتاب های تازه ی نشر چشمه و نشر ققنوس و نشر فلان و بهمان را بگذارم برای یک فرصت مناسب تر. نمایشگاه فرصتی است که تمرکز روی ناشرانی که کتاب هاشان همیشه در دسترس است ممکن است آن را به هدر بدهد.

سعی می کنم توی این دو سه روز باقی مانده از نمایشگاه دو سه تا از کشف های دیروزم را در اینجا معرفی کنم.

چه روزی، آه چه روزی

2008-05-05T17:06:00.000+04:30

1. امروز چار‌ساله می‌شود، مرگ حسین منزوی. چار سال است که مرگ و حسین منزوی دارند در حوالی‌ی ما می‌گردند و ما سالی یک‌بار چوب‌خط‌زن این گردش هستیم "چه کار احمقانه‌ای".

2. این غزل از حسین منزوی به نظرم یکی از کارهای خوب اوست. او در این غزل از آن فضای فخیمی که بر اکثر کارهای خوبش حاکم است دور شده و ضعف بنیادین کارش یعنی عدم انسجام طولی ابیات را هم انگاری دوا درمان کرده است. اروتیسم دلچسب حاکم بر فضای شعر را دوست دارم و رنگارنگی‌ و آرامش شعر آرامم می‌کند. این شعر را توی وب‌گردی‌هام دیدم. در این وبلاگ. پیش از این ندیده بودمش. گویا از آخرین شعرهای اوست:

شكوفه‌هاي هلو رُسته روي پيرهنت

دوباره صورتی‌ی صورتیست باغ تنت

دوباره خواب مرا مي‌برد كه تا برسم

به روز صورتي‌ات رنگ مهربان شدنت

چه روزی آه چه روزی كه هر نسيم وزيد

گلی سپرد به من پيش رنگ پيرهنت

چه روزی آه چه روزی كه هر پرنده رسيد

نوكي به پنجره زد پيشباز در زدنت

>تو آمدي و بهار آمد و درخت هلو

شكوفه كرد دوباره به شوق آمدنت

درخت، شكل تو بود و تو مثل آينه‌اش

شكوفه‌هاي هلو رُسته روي پيرهنت

و از بهشت‌ترين شاخه روي گونه‌ي چپ

شكوفه‌اي زده بودي به موي پُرشكنت

پرنده‌اي كه پريد از دهان بوسه‌ي من

نشست زمزمه‌گر روي بوسه‌ي دهنت

□

شكوفه كردي و بي‌اختيار گفتم آه

چقدر صورتي ِ صورتي‌ست باغ تنت

3. مسافرم. می‌خوام بیام نمایشگاه. ای تهران، ای احسان و ای دی‌اکسید کربن! دوران تبعید خودخواسته دارد می‌رسد. انگار کن که مجبورم دوباره مدتی را با شما سر کنم!

یک عاشقانه‌ی ناآرام: ابر شلوار پوش

2008-05-04T03:16:00.000+04:30

ای شما/ ظریف الظرفا/ که عشق را با کمانچه می‌خواهید/ ای شما/ خشن الخُشنا/ که عشق را/ با طبل و تپانچه می‌خواهید/ سوگند حتی یک نفرتان/ نمی تواند پوستش را/ چون من شیار اندازد/ تا نماند بر آن/ جز/ رد در ردِ لب و لب

1. روسیه‌ی اوایل قرن پیش "و روسیه‌ی قرن پیش از آن" جایگاهی بود برای جنجال‌آفرینی‌ی مکتب‌هایی که در اروپا به بن‌بست رسیده بودند. فوتوریسم یکی از این مکتب‌ها بود. حالا برای ما نه فوتوریسم معنا دارد و نه مارینتی‌ "سردسته‌ی فوتوریست‌ها" برایمان اسم شناخته شده‌ای است. اما مایاکوفسکی را می‌شناسیم. دشمن درجه یک او آنا آخماتوای آکمه‌ایست را هم می‌شناسیم. این یعنی که آن‌که غربال دارد از پس کاروان می‌آید. یعنی که مکتب‌ها مهم نیستند. شعرها مهم‌ هستند. ابرشلوارپوش شعر بسیار مهمی است زیرا که بعد از نود و چند سال هنوز آتش می‌اندازد به جان آن‌هایی که یک چیزی گوشه‌ی دلشان گیر کرده. آن چیز احتمالن یک چیز داغ است. چیزی مثل طغیان.

2. خواب‌گاه فیض کوی دانشگاه را با خیلی تجربه‌ها به یاد می‌آورم. یکی از این تجربه‌ها مستانه مایاکوفسکی خواندن بود. اگر تجربه نکرده‌اید نمی‌فهمید چه ‌می‌گویم. مست باشی. دختره هم تازه قهر کرده باشد...

3. من محبوب بودن صلیب شکسته و دیگر آثار کارو را با این جمله توجیه می‌کنم: معمولن شعرهای طغیان‌گر فارغ از اصالت هنری‌شان مورد توجه قرار می‌گیرند. "اما خودمانیم، کارو انگار کن که مرگ ندارد!" شاید استقبال از ابرشلوارپوش را هم بتوان با همین جمله توجیه کرد اما ابرشلوارپوش یک اثر اصیل و جاودانه‌ی هنری است:

چه خوب است/ پنهان در پیراهنی زرد/ جان از گزند نگاه ایمن داشتن/ چه خوب است/ زیر دندان تیغه ی اعدام/ این فریاد:/ شیرکاکائو فان هوتن بنوشید!/ من/ این لحظه ی اوج/ این بلندای فشفشه را/ به هیچ چیز نخواهم داد

صد البته که این‌جا جای دلیل آوردن برای این حکم نیست. اگر حکم من را قبول ندارید بگویید تا دلیل بیاورم.

4. ترجمه‌ی کاشیگر از این شعر واقعن دوست‌داشتنی است. بگذارید یک جسارتی بکنم در انتهای این نوشته:

ابر شلوار پوش سروده‌ی ولادیمیر مایاکوفسکی و مدیا کاشیگر فشارخون آدم را بالا می‌برد!

شعر ابرشلوارپوش را این‌جا بخوانید. "البته با چندین و چند سهو تایپی"

یک مقاله از مایاکوفسکی: شعر چگونه ساخته می‌شود

مایاکوفسکی در ویکی‌پدیای فارسی

سعدی‌نامه

2008-05-03T01:36:00.000+04:30

آلبوم سعدی‌نامه، با موسیقی‌ی ارشد طهماسبی از سه جهت برای من یک محصول هنری‌ی دوست‌داشتنی است. اولین علتش این است که در این آلبوم شعرهایی از سعدی استفاده شده‌اند که "به جز یکی‌شان" تا حالا روی موسیقی‌ای قرار نگرفته‌اند و توسط خواننده‌ای خوانده نشده‌اند "این را البته ارشد طهماسبی گفته، مسئولیتش هم با خود او!" و این از نظر من یک امتیاز حاشیه‌ای‌ی مهم است، علت اصلی‌ی خرید این آلبوم توسط من "شنیدن" شعرهایی از سعدی بود و این خیلی خوب است که این شعرها برای اولین‌بار امکان "شنیده‌شدن" یافته‌اند.

علت دوم اهمیت این آلبوم برای من نقشی‌ است که صدای کمانچه در آن ایفا می‌کند. کمانچه‌ی اثر را سعید فرج‌پوری زده است. در سعدی‌نامه صدای کمانچه آن‌قدر مشخص به گوش می‌رسد که اگر بگویم تشخص صدای کمانچه در آلبوم سعدی‌نامه از صدای خواننده‌ی کار "سالار عقیلی" بیشتر است از نظر خودم اغراق نکرده‌ام.

نکته‌ی سوم هم این است که: من شنیده بودم در سیستم ارشد طهماسبی صدای خواننده مانند صدای باقی‌ی سازها به گوش می‌رسد و هیچ ارجحیتی به کار آنان ندارد اما فکر می‌کردم این حرف فقط یک جور پز است اما باور کنید ارشد طهماسبی به طرزی باورنکردنی توانسته در این کار تعادل ساز و آواز را رعایت کند. در این کار همه‌ی صداها به یک تناسب شنیده می‌شوند هر چند که صدای سالار عقیلی و صدای کمانچه‌ی فرج‌پوری به نسبت دیگر صداها تشخص بیشتری دارند. فکر می‌کنم اصولن هدف طهماسبی در موسیقی رسیدن به این تناسب بوده و به عنوان یک مخاطب عام باید بگویم "حس می‌کنم" که او به هدفش رسیده.

اما یک چیزی این وسط آزارم می‌دهد: من حس کردم در بعضی کارها تناسب بین شعر و موسیقی برقرار نیست. بعضی از اشعاری که انتخاب شده بودند از منظر محتوایی تناسبی با ریتم تند قطعات این آلبوم نداشتند. از جمله قطعه‌ی گیسو کمند. درباره‌ی سالار عقیلی هم باید بگویم آدم از پشت صداش می‌تواند حرکات سر و دستش هنگام خواندن این اثر را حس کند!

آلبوم سعدی‌نامه را حوزه‌ی هنری در زمستان 86 منتشر کرده و علاوه بر سعید فرج‌پوری که در آن کمانچه زده، حمید متبسم با تار و سه‌تار،حسین بهروزی‌نیا با بربط، پژمان حدادی با تنبک و بهنام سامانی با دف و دایره و دمام در آن نواخته‌اند. این افراد تشکیل‌دهنده‌گان گروه دستان هستند.

معصوم اول

2008-05-01T12:46:00.000+04:30

دیشب را با دوباره خواندن معصوم‌های هوشنگ گلشیری سر کردم. انگیزه‌ساز جستار "گوتیک ایرانی" از ده‌ جستار داستان‌نویسی حسین‌ سناپور بود که قسمت اصلی‌ی آن نقدی نوع‌شناسانه است بر داستان معصوم اول، به انگیزه‌ی یافتن مولفه‌های داستان گوتیک در آن.

شاخصه‌ی این داستان گلشیری از نظر من دودلی‌های راوی‌ی داستان در پذیرش روایت رایج از ماجراهایی است که حسنی ایجاد کرده است. "همین‌جا بگویم که حسنی در این داستان و اصولن درگویش اصفهانی یک اسم عام است برای نامیدن چیزی که که در گویش تهرانی/معیار مترسک نامیده می‌شود، این را از جستار سناپور یاد گرفتم!" این دودلی که اصولن هیچ ربطی به شک روشن‌فکرانه‌ ندارد و می‌تواند نوعی عدم تمایل برای پذیرش از روی ترس باشد تا پایان داستان یک بعد توجیه‌گرانه‌ به ماجراهایی می‌دهد که همه "و از جمله راوی" پذیرفته‌اند که حسنی باعثشان شده. راه افتادن حسنی پشت سر اهالی‌ی ده "و از جمله خود راوی" حامله کردن حسنی دختر کدخدا را! و در نهایت هم بلائی که پای عبدالله را ناقص می‌کند و جان او را می‌گیرد. سناپور این شاخصه را فرارفتن از نوع گوتیک می‌داند. من البته به دلایلی که این‌جا جای گفتنشان نیست چندان با نقد سناپور بر این داستان هم دل‌ نیستم و بالطبع چندان اصراری ندارم که این شاخصه در داستان معصوم اول فراتر رفتن از فلان یا بالعکس فرورفتن در فلان هست یا نیست. برای من مهم این است که این تردید مشخصن راوی‌ی این داستان را از یک معلم ساده و کم‌سواد روستایی به یک ترسوی شکاک ارتقا می‌دهد.

من معتقدم که شخصیت راوی‌ی معصوم اول قابلیت فراوانی برای نشستن بر روی تخت تحلیل روان‌کاوانه دارد. نمی دانم کسی تا حالا این‌جور نقدی به روی این داستان انجام داده یا نه اما اگر که این نقد صورت بگیرد می‌شود با توقف در روایت معلم از ماجرای حسنی که از طریق نامه‌نگاری برای برادرش به ما ارائه می‌شود و با تمرکز بر روی پیچش‌های لحنی‌ی روایت و تردیدهای راوی بر ابعاد جالب و احتمالن مغفول این شخصیت نور تاباند. البته بدیهی است که یک داستان را از منظرهای مختلفی می‌شود تحلیل کرد!

ببینم اصلن شما این داستان رو خوندید؟ نخوندید؟ بخونید!

برای خواندن بعضی از آثار بازداشته از انتشار گلشیری این‌جا بروید. برای خواندن معصوم اول به مجموعه‌ی داستان‌های گلشیری "نیمه‌ی تاریک ماه" و یا مجموعه داستان "نمازخانه‌ی کوچک من" رجوع کنید.

آه، دهه‌ی شصت

2008-04-30T05:32:00.000+04:30

بازخواندن داستان کوتاه آه، استانبول نوشته‌ی رضا فرخفال

تکرار می شویم

"گفت: "رمان را خوانديد؟" و بي آنكه منتظر پاسخ من بماند از جا برخاست و به طرف ديگر اتاق رفت. صفحه اي را با دقت پاك كرد و آن را روي ان گرامافون گذاشت و لبخندزنان به طرف من بازگشت يك كوارتت سازهاي زهي بود و من به ياد آوردم كه مدت ها بود موسيقي گوش نكرده بودم."

پیرمردی که بوی گران‌قیمتی می‌دهد و ممنوع‌الخروج شده، کتاب‌فروشی که همیشه یک مشت تخمه یا کشمش در بساطش پیدا می‌شود و سال‌های میانی‌ی عمرش پشت دخل دارد چروک می‌خورد و شب‌ها در رخت‌خوابش گوش به رادیو می‌چسباند و آواز خواننده‌ای را که صدایش مهاجرت کرده‌ به رادیوهای عربی با خودش تکرار می‌کند. ناشر پیری که هرگز از خودش سلیقه‌ای نداشته "و شاید به همین دلیل اینقدر خوشباشانه زهرخنده سر می‌دهد در داستان رضا فرخفال، به این دلیل که راحت می‌تواند عادت بکند" زنی که از گل‌های داوودی‌ و تمام کتاب‌هاش دل‌کننده تا به خاطره‌هایش بپیوندد، به استانبول و به پاریس و در نهایت ویراستاری که صبح از خواب پا می‌شود و کتابی‌ نیمه تمام به زیر بغل خودش را می‌رساند به دفتر نشر، تا ظهر شلنگ‌تخته می‌اندازد و سیگار می‌پکد و زهر که شد خودش را می‌رسانذ به کافه هواگیم تا زل بزند به آداب مکرر دو دانشجوی سابقی که ته مانده‌ی دانشجویان سابقی هستند که روزگاری ظهرهای کافه هواگیم را شلوغ می‌کردند، دو تا دانشجو که بعد سال‌ها رفاقت هنوز یک‌دیگر را "دوست عزیز" خطاب می‌کنند. این ها هستند مردمان داستان آه استانبول اثر رضا فرخفال که در آخرین سال‌های ششمین دهه‌ی این قرن ناشری در تهران آن را در کتابی به همین نام به چاپ سپرده است. از سر و روی این کتاب حسرت می‌بارد و اگر باریک شوی در چشمان خاکستری‌ی زن سیاه‌قلمی شده‌ی روی جلد آن حرفی را می بینی، همان حرفی که از زبان فضلی کتاب‌فروش می‌شنویم: توی این خیابان‌ها آدم وحشتش می‌گیرد. همه‌ی آدم‌های داستان فرخفال در این دغدغه با فضلی‌ی کتاب‌فروش هم‌صدا هستند، آن ها یا قصد کرده‌اند که از این وحشت بگریزنند و نتوانسته‌اند یا که توانسته‌اند و در آستانه‌ی فرارند و یا مجبورند که عادت بکنند. این خیابان‌های تیره آدم‌ها را تکراری می‌کند و این آدم‌ها گرفتار شب‌هایی یک‌سان هستند و روزهایی که در انتظار شب‌هایی یک‌سان تاریک می‌شوند.

"گفت: "آن وقت ها، در مغازه را كه مي بستيم ، تازه اول شب بود. حالا يك ساعت ديگر توي اين خيابان ها آدم وحشتش مي گيرد."

گفتم: "آدم گنده اي مثل تو بايد وحشتش بگيرد؟"

گفت: "يعني تو را وحشت نمي گيرد." من كه دست خودم نيست توي خانه هم كه هستم مثل مرغ سر كنده ام. سر شب بايد يك جايي رفت. هيچ جا هم كه آدم نرود بايد يك جاهايي باشد و آدم بداند كه باز است. آن وقت توي خانه هم كه باشي دلت آرام و قرار مي گيرد. من كه اين طوري هستم."

گفتم: " من اين روزها آن قدر كار دارم كه شب دلم مي خواهد يكراست بروم خانه و تخت بگيرم بخوابم."

گفتك "نه من نمي دانم. از سر شب مي نشينم پاي اين راديوها و اخبار گوش مي كنم. بعد هم با ايستگاههاي عربي ور مي روم."

گفتم: "فضلي جان، اين كارها فايده اي ندارد توي جايت دراز بكش، چشم هايت را ببند و با خودت فكر كن كه چه جاهايي الان توي اين دنيا باز است...."

كشمش ها را تند و با صدا مي جويد. گفت: "اين چيز ها را از سن و سال من گذشته، مرد! از سن و سال تو هم گذشته...."

عادت می‌کنیم

ای بعیدالعهد... و در نهایت ویراستار ماجرای ما به جایی می‌رسد که حتی تکیه کلام‌های "پیرمرد" ناشر را که برای انتخاب چشم به دهان دیگرانی دارد که نقش سلیقه را برای او ایفا می‌کنند تکرار می‌کند. و در نهایت ویراستار ما به یاد می‌آورد که: "به ياد آوردم كه زماني در جايي خوانده بودم نادان كسي كه بخواهد رؤياهاي يك دوره عمر را به دوره ديگر ببرد و با خود گفتم كه پس نادان تر كسي است كه بخواهد رؤياهاي زمانه اي را به زمانه ديگر ببرد. احساس كردم كه روح خبيث پيرمرد، در من حلول كرده است. به راه افتادم و همچنان كه نفس تنگ شده ام را از سينه بيرون مي دادم بي اختيار بر زبانم آمد كه آه، اي بعيدالعهد.....اينها ديگر خود كلمات كهنه و متروك پيرمرد بود." و در نهایت او تصمیم می‌گیرد که عادت بکند. به تکرار شدن تن بدهد و با خاطره‌ی استانبولی که آلن روب‌گریه در فیلمش ساخته بود رویابین نشود. داستان فرخفال یک تصویر عینی است از دغدغه‌های مردمانی از مردمان ایرانی که در دهه‌ی شصت فشارهای خردکننده‌ی اجباری که قصد کرده بود آدم‌هایی یک‌سان بسازد را بر دوشش حس می‌کرد و باید تصمیم خودش را می‌گرفت. آه استانبول داستان همین پروسه است. پروسه‌ی تصمیم‌گیری.

داستان آه، استابول را اینجا بخوانید

در جست‌وجوی دهه‌ی شصت

دیدن فیلم پرس‌پولیس به من یادآوری کرد که دیگر آن‌قدر سال از دهه‌ی شصت گذشته که بشود از بیرون و بدون تعصب به آن نگریست. و من حس کردم که خیلی لازم است که ما آن‌چه در سال‌های اولیه‌ی انقلاب کردن مردمان ایرانی رخ داد را دوباره مرور کنیم. دلیلش واضح است: زیرا که ما هنوز درگیر با همان گفتمانی هستیم که سال‌های سال ما را یا از وطن فراری داد یا که به خود عادت داد. داستان‌ها‌یی که به زنده‌گی‌ی جاری در عصر خود می‌پردازند با گذشت سال‌ها تبدیل می‌شوند به اسنادی برای شناخت آن عصر و زنده‌گی‌ی مردمان آن عصر. من دارم به این فکر می‌کنم که خوب است اگر که برای شناخت دهه‌ی شصت به داستان‌های دهه‌ی شصت رجوع کنیم. آن‌ها را بازخوانی کنیم و به حال و هوای مردمان آن عصر دل بدهیم. این موضوع به خصوص برای مایی که فرزندان دهه‌ی شصت هستیم جذاب هم هست. خیلی کنج‌کاوی برانگیز است این‌که بدانیم در همان روزهایی که ما داشتیم توی کوچه خاک بازی می‌کردیم بزرگ‌ترهای ما به چی فکر می کردند.

این‌جور بازخوانی‌ها را احتمالن ادامه می‌دهم.

یکی از انگیزه‌سازهای نوشتن این مطلب، این پست صنم دولتشاهی بود.

عاشقانه‌های یک سیگار.3

2008-04-29T03:08:00.000+04:30

از دهان تا گلو

از گلو تا ریه‌هایت؛

نفس‌های تو را تلخ شدم

چرا که رهایم می‌کنی

انقلاب بازی!

2008-04-26T15:08:00.001+04:30

بعد از حدودن دو ماه سبک و سنگین کردن به این نتیجه رسیدم که باید انقلاب کنم! پس قالب وبلاگم را منقلب کردم. قصد این است که انقلاب محدود به روبنا نباشد و کلن از زیربنا بزنیم همه‌چیز را خراب کنیم. "و من ‌الله توفیق" در هر صورت محتاجیم به دعا!

دوم این‌که دوستم صادق اهری من را به یک بازی‌ی وبلاگی دعوت کرده است. مبتکر این بازی قصد کرده‌اند که هر کسی یک جمله‌ بسازد متشکل از شیش کلمه و آن را منتشر کند. "من جمله‌ی اهری و جمله‌ی شهربانو را پسندیدم چون که جمله‌های به دردخوری هستند." از آن‌جا که من هر چی فکر کردم جمله‌ی شیش کلمه‌ای یادم نیامد "آخه لامصب شیش کلمه خیلی زیاده" قصد کردم که یک کلمه بسازم که متشکل باشد از شیش جمله و آن کلمه همانا این است:

لابد منتظرید که کلمه را بخوانید. زیاد منتظر نمانید کلمه‌ی مورد نظر را باید سفیدخوانی کرد!

مبتکر در بند نهایی‌ی پروتکل این بازی شرط نموده‌اند که یک چند نفری را باید به بازی دعوت کرد. ولی از آن‌جا که من تمایل ندارم لذت جملهکلمه‌سازی "یادش به خیر کلاس دوم دبستان" را با کسی تقسیم کنم پنج بار دیگر خودم را دعوت می‌کنم به بازی بلکه حرکتی کرده باشم در جهت کنترل این بازي های لگام‌گسیخته‌ی وبلاگی. واقعن این وبلاگ‌نویس‌ها این همه بازی می‌کنند کی درس می‌خوانند؟

در خدمت و خیانت گوگل‌ریدر

2008-04-24T22:39:00.000+04:30

1. ما برای چی وبلاگ می‌نویسیم؟ یک زمانی مطلبی نوشتم به این نام: برای خودم که نمی‌نویسم. من اگر می‌خواستم برای دل خودم بنویسم راه‌های کم هزینه‌تری هم از وبلاگ نویسی "آن هم با اسم واقعی" وجود داشت. وبلاگ نویسی و اصولن تمام رفتارهای اینترنتی‌ای که تحت عنوان وب2 قابل دسته بندی هستند راهی است برای برقراری‌ی ارتباط بین آدم‌ها و البته من حس می‌کنم این ارتباط بین آدم‌های وبلاگ‌نویس روزبه‌روز دارد به طرز ناخوشایندی تغییر ماهیت می‌دهد.

2. از همان روزهای اولی که خوراک‌خوان‌هایی مثل گوگل‌ریدر فراگیر شدند من شیفته‌ی آن‌ها شدم. این‌که بتوانی مطالب تمام سایت‌هایی را که به آن‌ها علاقه‌مندی در یک صفحه بخوانی و احتیاجی به کلیک‌های مکرر نداشته باشی و البته از شر صفحه‌ی سفیدی که با فونتی احمقانه روی آن نوشته "مشترک گرامی دسترسی به این سایت امکان‌پذیر نمی‌باشد" خلاص شوی هیجان انگیز بود و هنوز هم هیجان برانگیز است اما...

3. بعضی از دوستان خوشمزه یک اصطلاحی را وضع کرده‌اند که خیلی تلخ است: "خواندن به شیوه‌ی وب2". یکی از دوستان هم جایی نوشته بود که وقتی داخل گوگل ریدرم می‌شوم به گرگی می‌مانم که داخل یک گله گوسفند شده. قدرت انتخابم را از دست می‌دهم. تجربه‌ی خود من هم این را می‌گوید: این همه مطلب، که از طریق فید وبلاگ‌ها وارد گوگل‌ریدرم می‌شوند و اگر کمی دیر بجنبم سر به بالای هزار می گذارند من را گیج می‌کنند. حتی اگر بخواهم هم نمی‌توانم همه‌شان را با دقت بخوانم. انگار کن که مسابقه‌ای بین من و گوگل ریدر در جریان است! و در نهایت هم گاهی روی یک دکمه کلیک می‌کنم و همه‌ی نوشته‌ها را حذف می کنم: تو خیال کن که من همه‌شان را خوانده‌ام! اما این که نشد حرف. می‌شود فقط آن وبلاگ‌هایی را که دوست داری وارد فیدخوانت کنی... شاید فرض کنیم که پاسخ این مشکل جمله‌ای در این مایه‌هاست. اما خوب... من پیش از گوگل‌ریدر هم یک دایره‌ی محدود از وبلاگ‌ها را می خواندم و آن‌ها هم احتمالن وبلاگ من را می خواندند. احساس نیاز به اطلاع از دایره‌ی گسترده‌تری از مطالب من را به گوگل‌ریدر کشاند و البته حالا حس می‌کنم استفاده از گوگل‌ریدر برای گسترده کردن این دایره لااقل برای من یک تجربه‌ی شکست خورده است.

4. اما مشکل فقط این نیست. اگر وبلاگ‌ها را صفحه ی شخصی‌ی افراد فرض کنیم، خوراک‌خوان‌هایی مثل گوگل‌ریدر وظیفه دارند که محتوای خانه‌ی افراد را میهمان خانه‌ی ما کنند و خوب این مدل میزبانی "یعنی این‌که من در یک صفحه میزبان محتوای وبلاگ‌های متفاوت باشم" باعث می شود که ارتباط من با نویسنده‌ی مطلب تغییر کند. گوگل‌ریدر یک جور خلع است. یک صفحه‌ی سفید که هیچ نشانی‌ از صفحه‌ی نویسنده‌ی وبلاگ ندارد. حقیقتن من اگر بخواهم برای گوگل ریدر تولید محتوا کنم چه نیازی به این هست که این همه نگران صفحه‌ی وبلاگم باشم؟ و اساسن در شرایط فراگیر شدن گوگل‌ریدر چیزی به نام طراحی‌ی صفحه‌ی وبلاگ معنایی دارد؟ و از این مهم‌تر چیزی به نام معرفی‌ی مطالبی که به آن‌علاقه‌مندیم معنا دارد?

5. صادق جم نوشته‌ای ترجمه کرده از کسی که نام وبلاگ را ابداع کرد. حتمن بخوانیدش. تذکر خوبی است برای این‌که بفهمیم وبلاگ‌نویسی ما چه چیزی کم دارد. گوگل ریدرما را از هم دور کرده. من صرفن برای خوانده شدن مطلب نمی‌نویسم. مطلب می‌نویسم تا علاوه بر خوانده شدن واکنش کسانی که مطلبم را خوانده‌اند هم ببینم. به اشتراک گذاشتن مطالب خوانده‌شده توسط گوگل‌ریدر "که البته این هم توسط خیلی‌ها جدی گرفته نمی‌شود" راه مناسبی برای واکنش نشان دادن نیست. عده‌ای از مطلب من خوششان می‌آید و با کلیک روی یک دکمه مطلبم را به اشتراک می‌گذارند. اما خوب این عده چرا از مطلب من خوششان آمده؟ این را معمولن فقط می‌توان حدس زد. "درباره‌ی آن‌ها که خوششان نیامده که حدس هم نمی‌شود زد!" دلیشز امکان خوبی دارد: می‌توان در چند کلمه علت به اشتراک گذاشتن مطالب را توضیح بدهیم خیلی خوب بود اگر گوگل‌ریدر هم این امکان را می‌داشت. بدی دیگر ماجرا این است که راحت بودن به اشتراک گذاشتن مطلب در گوگل‌ریدر برای بعضی از ما به یک آفت بدیل شده. وقت تعداد افسانه‌ای‌ی مطالب به اشتراک گذاشته شده توسط بعضی از دوستان را می‌بینم افسوس می‌خورم به کج‌سلیقه گی‌ی خودم. یکی از دوستان من روزانه بیشتر از 100 مطلب را به اشتراک می‌گذارد. خوب که چی؟ شما این مطالب را چرا به اشتراک گذاشته‌ای؟ من وقت نمی‌کنم این همه مطلب که شما به اشتراک گذاشته ای بخوانم! این دایره‌ی وسیع علایق شما واقعن تحیر برانگیز است!

6. این مقدمه‌ی طولانی را نوشتم برای این‌که بگویم من از این به بعد مطالب مورد علاقه‌ام را توی صفحه‌ی وبلاگم "معرفی می‌کنم. اسم این بخش را هم می‌گذارم: "خوش‌مزه هستند" در ضمن این بخش از وبلاگم را تقدیم می‌کنم به آشپزباشی که معجون‌های افلاطونی‌اش را گوگلیزه کرده!

خوش‌مزه‌هستند

اول این مطلب دوستم ابوذر آذران را معرفی می‌کنم: من امروز بازداشت شدم. البته قصه‌ی دوستم قصه‌ای است که حالا دیگر تکراری شده اما نکته‌ای دارد که خیلی مهم است: اگر که نیروی انتظامی به هر دلیلی دستگیرتان کرد. اگر که گزارش علت دستگیری را گذاشت جلوتان تا امضاش کنید به هیچ‌وجه نخوانده آن گزارش را امضا نکید. ما در مملکت دروغ‌گویان زنده‌گی می‌کنیم، این مطلب مستور هم چیزی تو همین مایه‌هاست "محسن جان لوگوی جدید هم مبارک باشه، اون قبلیه خیلی سنگین‌وزن بود!". آسمان نیروی انتظامی در همه‌جای سرای من به یک رنگ است.

دوم این‌ که دیشب فیلم خانم مرجان ساتراپی "که شش‌ماهی بود در کشو خاک می‌خورد" را دیدم، می‌خواستم مطلبی دربارش بنویسم که اسم احتمالیش این بود: دخترکی که می خواست بروس‌لی باشد. اما پیمان، نویسنده‌ی وبلاگ چشم‌هایی که فکر می‌کنند در این مطلب تقریبن اکثر ایده‌هایی که من برای نوشتن داشتم را استفاده کرده. ترجیح‌ دادم بهش لینک بدم و خلاص! رادیو زمانه هم مصاحبه‌ی گاردین با ساتراپی را چاپ کرده که احتمالن خواندید! این هم یک مطلب دیگر در همین باره.

سوم پی‌نوشت مسیح علي‌نژاد در مطلب ترجیح می‌دهم دلفین باشم "که احتمالن همه‌ی شما خوانده‌ایدش؛ آخه اینم شد معرفی!" عجیب به دلم نشست.

چهارم با این سایت همین چند دقیقه پیش"از طریق بلاگ‌نوشت" آشنا شدم، می گن برای به اشتراک گذاشتن عکس پول می‌ده. ای‌ول!

پنجم ما با این تی‌آی‌ هم‌راه می‌شویم. یعنی وحدت می‌کنیم! "جناب میرزا شما چیزی گفتی؟"خبرهای تکمیلی از حوزه‌ی تی‌آی

ششم یک مطلب در مورد فرامرز آصف که من عاشق جفتک‌زدناشم! مطلب تازه نیست ولی لینک دادم که بگم مطالب خوب تاریخ مصرف ندارند.

هفتم از همایون خیری دربار‌ه‌ی گوگوش. یک جمله‌ی زیبا از این مطلب: خيلي طبيعي‌ست که تمام آن گذشته را نمي‌توانيم ناديده بگيريم، چون واقعأ ما آدم‌های معمولي بر خلاف اهل حکومت که همگي بعد از 22 بهمن 57 به دنيا آمده‌اند قبل از انقلاب هم وجود داشتيم.‌

هشتم یک ناشرآلمانی‌ها می‌خواهد ویکی‌پدیا را به صورت کتاب‌کاغذی منتشر کنند. این ناشر اصولن نمی‌فهمد که ویکی‌پدیا یعنی چی!

عاشقانه‌های یک سیگار.2

2008-04-24T02:10:00.000+04:30

لبم

در انتظار لب‌هایت سوخت

تمام بوسه‌هایت سروته بودند

کتاب کاغذی

2008-04-23T04:41:00.000+04:30

اصلن بگذار تند بروم: در آینده‌ای نزدیک کتاب کاغذی یکی از خاطرات نوستالژیک ما خواهد شد. این که آیا جانشین آن کتاب الکترونیک است یا چیزی دیگر را نمی‌دانم، اما می‌دانم که با وجود فن‌آوری‌های جدید، دیگر کتاب کاغذی صرفه‌ی عقلانی و اقتصادی ندارد و به زودی جای خود را به رقیبی تازه نفس خواهد داد. راستش را بخواهید عمر کتاب‌کاغذی دیگر زیادی طولانی شده. کتاب کاغذی یکی از معدود محصولات بشر است که چندین قرن است شکل خود را حفظ کرده است و هر آمدن را رفتنی به انتظار نشسته است. روزی کاغذ جانشین لوح گلی شد و روزی لوح الکترونیکی جانشین کاغذ خواهد شد و کتاب، بدون کاغذ هم‌چنان کتاب خواهد بود. این یک پیش‌بینی است و انتظار ندارم که با آن مخالفت کنید! آدم که با پیش‌بینی مخالفت نمی‌کند که، به آن می خندد! شما هم آزادید که به من بخندید.

آقا نیما یوشی.1

2008-04-23T04:40:00.000+04:30

خب، شعر نیما سالیان دراز غیر مستقیم و پوشیده و رمزآمیز بود؛ به حکم اوضاع و احوالی که از 1300 تا 1320 در جریان بود چم دستش این جور شعر شده بود... اما رسید روزگاری که جریانات زمان صراحت بیشتری را می‌طلبید. دیگر موجبات پوشیده گفتن در میان نبود. نیما از این خلاف عادت به شدت ناراحت بود ولی باز سالی گذشت و باز احوالی نظیر ایام قدیم و محدودیت‌های پیش از سیصد و بیست پیش آمد. روزی از زبان او شنیدم که می‌گفت، و با خوشحالی‌ی عجیبی، که: "ها، خوب شد، می‌شود باز همان‌طور شعرهای رمزی و سمبولیک بگوییم" و چقدر صداقت بود در این حرف که "می‌شود حالا راحت شعر گفت آن‌طوری که هیچ یک از این آجان‌ها و مفتش‌ها ازش سر در نیاورند!"

مهدی اخوان ثالث

"دفترهای زمانه، به کوشش سیروس طاهباز، تهران، 1347، صفحه‌ی 60"

عاشقانه‌های یک سیگار.1

2008-04-23T04:39:00.000+04:30

از عقابی به اولترا

از اولترا به لایت

چرا که ترکم نمی‌کنی

گفت‌ -و‌- گو با حسن حسینی درباره‌ی قیصر امین‌پور

2008-04-21T17:32:00.000+04:30

وقتی که قیصر مرد من شیروانی‌ی داغ را به روز نمی کردم و هیچ جای دیگری هم نمی‌نوشتم، پس نتوانستم چیزی بنویسم برای او و این موضوع از همان هشتم هشت هشتاد و شش لعنتی تا حالا آزارم داده است. من فکر می‌کنم نوشتن درباره‌ی یک آشنای مرده خیلی به آدم کمک می کند برای دل کندن از او و این یک اعتراف است: بیشتر مطالبی که نوشته‌ام درباره‌ی مرده‌گانی که دوستشان داشته‌ام بیشتر برای تسکین دادن خودم بوده است، برای این‌که در اینده خودم را آزارندهم که او مرد و تو فراموشش کردی، ولی خوب قیصر امین‌پور "که دوستش داشتم" مرد و من چیزی درباره‌ی او ننوشتم. چند روز پیش مطلع شدم دوم اردیبهشت سالگرد تولد اوست و از همان چند روز پیش تصمیم گرفتم چیزی بنویسم برای او و در روز دوم اردیبهشت بگذارمش روی وبلاگ. اما هر کاری کردم نشد که آن‌چیزی را که باید، بنویسم "آره دوست من. خاک سرد است". به همین خاطر خودم را جریمه کردم! جریمه هم این بود که یک بار از روی یک مصاحبه با مرحوم حسن حسینی "که نمی دانم چرا حس می‌کنم از دستم عصبانی است!" درباره‌ی مرحوم قیصر امین‌پور که در شماره‌ی سی‌ام مجله‌ی شعر "اسفند 81" چاپ شده بنویسم. راستش مصاحبه کننده سوال های خوبی نپرسیده اما اصولن حسینی هم به سوال‌های او جواب نداده! و حرف خودش را زده. ولی تصمیم گرفتم واو به واو همه‌اش را نقل کنم. توی سایت سوره‌ی مهر این شماره‌ی مجله‌ی شعر "که تمام مطالبش درباره‌ی قیصر است" وجود نداشت پس تصمیم گرفتم مطلب را به اشتراک بگذارم.

هر چند که این مطلب را من تایپ کرده‌ام ولی کلیه‌ی حقوق آن به مجله‌ی شعر حوزه‌ی هنری اختصاص دارد و‌ آن‌ها در صورت تمایل می‌توانند این مصاحبه را روی سایتشان قرار دهند.

مطلب را از این‌جا دریافت کنید.

بیایید آثارمان را به اشتراک بگذاریم!

2008-04-20T01:59:00.000+04:30

اول:خوشحالم که با حرکت پارتیزانی‌ی پونه خانم بربرانی فضا دارد آماده می‌شود تا من ایده‌ای را که یک مدتی ذهنم را مشغول کرده بود ارائه بدهم. چند وقتی هست که به دنبال ایده‌های جدید برای ارائه‌ی آثار نوشتاری به خواننده می‌گردم. دغدغه‌ام هم فقط سانسور نیست. سیستم توزیع کتاب در ایران، گرانی‌ی گاهی غیر قابل توجیه کتاب و به نظر من از همه مهم‌تر آسیب‌های زیست‌محیطی‌ی کاغذ در من این حس را ایجاد کرده که باید به فکر جایگزینی برای کتاب کاغذی باشیم و البته فعلن در دسترس‌ترین و به‌صرفه ترین جانشین کتاب‌الکترونیک است. لزومی نمی‌بینم که درباره‌ی مزایای کتاب الکترونیک توضیح بدهم. مطمئنن شمایی که این مطلب را می‌خوانید با آن آشنا هستید.

دوم: کتاب‌الکترونیک "و اصولن ارائه‌ی اثر بر روی شبکه" مسئله نیست. مسئله چگونه‌گی‌ی توزیع کتاب الکترونیک "و به طور عام، اثر" بر روی شبکه است. سال‌هاست که وسوسه‌ی ارائه‌ی داستان و شعر بر روی شبکه همه‌ی خالقان جوان‌ را تب‌زده کرده اما من به عنوان کسی که از همان سال‌های اولیه‌ی ورود اینترنت به ایران با این دنیا آشنا هستم می‌دانم که این دنیای دنگال مجازی یک‌جورهایی سراب است برای نواثران "این کلمه‌ی نواثران را نمی‌دانم کجا دیده‌ام، قشنگ است." این‌جا آنقدر وسیع است که به سختی خوانده می‌شوید. شاید حتی سخت‌تر از دنیای واقعی. و این حرف من این معنای ضمنی را در خودش پنهان کرده که چه بسیار آثار ناب که در گوشه و کنار اینترنت خاک مجازی می‌خورند و صاحبانشان را دق می‌دهند. راستش را بخواهید من چندان غصه‌ی نویسندگان گردن‌کلفت را نمی خورم. آن‌ها خوانده می‌شوند. مسئله‌ی من جوان‌ترها هستند. هر چند که ایده‌ای که همین‌ حالا می‌خواهم ارائه بدهم هر دو گروه را پوشش می‌دهد.

سوم: نمی‌دانم با دنیای وب2 چقدر آشنایید؟ این‌ نوشته جای توضیح وب‌2 نیست. تنها چیزی که حالا لازم است از فلسفه‌ی وب2 بگویم این است: در این دنیا مرز بین تولید کننده و مخاطب کنار می‌رود. هر مخاطب یک تولیدکننده‌ی بالقوه یا بالفعل است. مبنای این دنیا بر اشتراک داشته‌هایمان با یکدیگر در یک فضای از پیش تعیین شده شکل می‌گیرد. ویکی‌پدیا یکی از این فضاهای از پیش تعیین شده است. سیستم آراس‌اس و امکان اشتراک آراس‌اس‌خوان هایی مثل گوگل‌ریدر یکی دیگر از امکان‌هایی است که بر مبنای وب2 خلق شده‌اند. همین وبلاگ‌نویسی که من و احتمالن شما به آن مشغولیم یک مدل اشتراک‌گذاری است که با سیستم‌های اشتراک‌گذاری‌ی لینک مثل بالاترین و دلیشز تکمیل می‌شود. دیگر عصر رابطه‌ی انفعالی بین مخاطب و تولید کننده به پایان رسیده و ما این را مدیون فلسفه ی وب2 هستیم. این ها را گفتم تا بگویم هر ایده‌ای برای آینده‌ی اینترنت اگر بر مبنای وب2 شکل نگیرد منطقن شکست می‌خورد. ایده‌ی من بر مبنای وب2 پرداخته شده.

چارم: من به یک سایت فکر می‌کنم که دو سرفصل مهم را در دستور کار قرار بدهد:

1. بازاریابی برای کتاب‌های الکترونیکی ناشران آن‌لاین یا نویسندگانی که در نقش ناشر آثار خود امکانی برای معرفی‌ی خود به مخاطب ندارند. "چیزی در مایه‌های حراجی‌های اینترنتی، با این تفاوت که در این بازار قیمت مقطوع است!" در ایده‌ی من این سایت هیچ نقشی در فروش اثر ندارد. این سایت فقط یک واسطه برای معرفی است. "آمازون؟" فروشنده اثر را در این سایت معرفی می‌کند و البته کاربران سایت نیز در این معرفی فروشنده را همراهی خواهند کرد. در واقع این میل‌باکس‌های فروشنده و مخاطب هستند که در نقش فروشنده و خریدار ظاهر می‌شوند. پرداخت وجه هم که دیگر مسئله‌ی خیلی مهمی نیست. همه‌ی ما با پرداخت اینترنتی آشنائیم.

2. ایجاد امکان اشتراک‌گذاری آثار ادبی برای کسانی که عضو سایت می‌شوند و یک صفحه‌ی مخصوص به خود از سایت دریافت می‌کنند. مسئله‌ی اصلی در این قسمت این است که سایت از طریق حق‌العمل فروش کتاب داورانی معتبر را "استخدام" خواهد کرد که با مانیتور آثار ارائه شده در سایت نقش منتقد آثار را ایفا می‌کنند و دیگر کاربران را برای آشنایی با آثار قابل قبول ارائه شده در سایت یاری می‌دهند.

پنجم: به نظرم ایده به اندازه‌ی کافی روشن هست. "اگر ابهام دارد بگویید" باقی می‌ماند این‌که آیا این ایده واقعن ایده‌ی کارآمدی هم هست. باید بحث شود. مهم‌ترین بخش ایده‌پردازی ارائه‌ی ایده نیست، بحث هایی است که برای پرورش ایده درباره‌ی آن شکل می‌گیرد. من امیدوارم کسانی که این ایده را کارآمد یا ناکارآمد می‌دانند در پرورش آن فعالانه شرکت کنند. در ضمن، اگر کسی خواست این ایده را عملی کند می‌تواند روی کمک من هم حساب کند! به اشتراک گذاشتن این ایده به این معنا است که من قصد عملی کردن آن را ندارم "راستش را بخواهید دلایلم شخصی است" و البته از عملی شدن آن توسط هر کسی استقبال می‌کنم. امیدوارم این ایده عملی شود چون علاوه بر منافع مادی‌ای که دارد راه‌کاری هم هست برای ایجاد چشم‌اندازهای تازه. منتظر نقدهای شما هستم. شدیدن!
مرتبط: به دنبال امکانی برای جدال با سانسور کتاب

جنسی نویسی چه سودهایی می‌تواند داشته باشد

2008-04-17T16:26:00.000+04:30

الف: خیلی وقت است که سعی می‌کنم وقتی به موضوعی می‌پردازم، از یک زاویه به آن موضوع نگاه نکنم. سعی می‌کنم وقت اندیشیدن "و چه لغت مزخرفی است این اندیشیدن!" هم سودهای احتمالی‌ را ببینم و هم ضررها را و البته دیگر برایم بدیهی شده که چیزی به نام خیر مطلق فقط در وادی‌ی یقین می‌تواند وجود داشته باشد و من دیگر به چیزی یقین ندارم.

این‌ها را گفتم تا بگویم "جنسی‌نویسی" می‌تواند پی‌آمدهای ناخوش‌آیندی هم داشته باشد. مثلن این دغدغه‌های خانم شین از نظر من واقع‌گرایانه هستند.

ب: یک روز با شهریار مندنی‌پور در یک کلاس داستان‌نویسی درباره‌ی زنان در داستان‌هایی که مردها نوشته‌اند صحبت می‌کردیم. این صحبت مال خیلی وقت پیش است. مال اوایل دهه‌ی هشتاد. من نمی‌دانم آقای مندنی‌پور در این مورد حالا چه نظری دارند اما آن موقع ایشان معتقد بودند به دلیل شناخت محدود و گاه توهم شناخت مردان درباره‌ی دنیای زنانه، شخصیت زنان در داستان‌های مردان معمولن باورنکردنی می‌شوند. ایشان سفارش می‌کردند که وقت خودمان را با زورآزمایی روی در آوردن شخصیت زن نگذاریم و داستان‌هایی بنویسیم که شخصیت اصلی‌شان مرد باشد.

اما تلخی‌ی ماجرا این‌جا بود که اطلاعات من از زنان آنقدر محدود بود که حتی زنان داستان به عنوان شخصیت‌های فرعی هم باورناپذیر در می‌آمدند! "البته این را بگویم که من آن‌موقع کمتر از 18 سال سن داشتم و عذرم موجه است!"

مشکل این بود که در آن‌روزها زنان ما خود را نمی‌نوشتند. حتی داستان نویسان زنمان به جز معدودی "مثلن شیوا ارسطویی" التفات چندانی به دنیای زنانه نداشتند و این باعث شده بود که ما روایت دسته اولی از آن دنیا نداشته باشیم.

البته می‌شد پرس‌وجو کرد. سوال کرد. اما اولن از کی؟ دومن چه سوالی؟ سومن اصولن یک مشکل فنی وجود داشت. حس‌هایی هست که فقط در تنهایی شکوفا می‌شود. مثلن حس تنهایی! و این حس، وقتی که در هنگام تنهایی روی کاغذ می‌آید بسیار گویا تر است از بیان آن‌ در جمع.

اساسن یکی از علت‌های وبلاگ‌خوان شدن من این بود که حس می‌کردم چاره‌ای پیدا شده برای جبران آن کمبود . و یادم است که چقدر مقاومت‌های احمقانه وجود داشت از سوی وبلاگ‌خوان‌ها در برابر بیان این روایت‌ها. اما حالا دیگر کسی مشکلی ندارد با این‌گونه از وبلاگ‌نویسی. دیگر آن کامنت های وقیح گورشان را گم کرده‌اند و ما یک گام به جلو برداشته‌ایم. در آن روزها برای یکی مثل من فهمیدن این‌که مثلن یک زن در تنهایی‌اش درباره‌ی بچه‌ای که توی شکم دارد چه رویاهایی می‌بافد یک آرزو بود. بله یک آرزو. چون یکی از شخصیت‌هایم احتیاج داشت که این رویاها را در تنهایی‌اش ببافد و من در گل گیر کرده بودم. حالا اما می‌شود در وبلاگ‌‌ها خیلی چیزها را خواند. حتی احساسات یک زن در هنگام هم‌آغوشی. و این روایت‌ها مواد خام ادبی هستند.

پ: هیچ می‌دانید یعقوب یادعلی چرا به این حال و روز کافکایی دچار شده؟ به این دلیل که ارتباط جنسی بخشی از زندگی است و نویسنده راوی‌ی زنده‌گی. اما برای ما سخت است پذیرش این‌که می‌شود "همه‌ی زندگی" را نوشت. صرف این‌که در وبلاگستان "که برآیند تفکر بعضی از انسان‌هایی است که در ایران زنده‌گی می‌کنند" می‌شود تا حدودی به واقعیتی پرداخت که جامعه‌ی دوروی ایرانی سعی دارد آن را در پستو پنهان کند یک امید است. امید به این‌که روزی نویسندگان ما به خاطر نوشتن از همه‌ی زندگی محاکمه نشوند. امید به این‌که روزی کتاب های میلان کوندرا بدون سانسور چاپ شوند. امید به این‌که روزی خانم شین دغدغه‌ی نوجوانانی را نداشته‌ باشد که در این سرزمین هرز هر "ف" را فرح‌زاد می‌دانند.

ت: فکر می‌کنم واضح است که در این نوشته من از زاویه دید کسی که سعی می‌کند داستان بنویسد به مسئله پرداختم. یک جور دیگر هم می‌توانستم به مسئله بپردازم، اگر "آن‌جوری" می‌نوشتم اسم مطلب می‌شد: تمام "ف"ها به فرح‌زاد ختم نمی‌شود!

وبلاگستان خلیج‌فارس

2008-04-15T18:24:00.000+04:30

نکته: این تیتر بیشتر به بخش سوم نوشته مربوط است. اگر که حوصله ندارید همه‌ی نوشته را بخوانید ابتدا بخش سوم را بخوانید.

الف: آن خلیج می‌تواند خلیج عربی بشود

واضح و مبرهن است که تا بوده و بوده آن‌جا خلیج فارس بوده است اما واضح و مبرهن است که هیچ ضمانتی وجود ندارد که آینده‌گان نیز این‌گونه بنامندش. اسامی گاهی عوض می‌شوند. همان گونه که افراد اختیار دارند اسم‌ خودشان را عوض کنند یا جمهوری‌ی اسلامی اختیار دارد توپ‌خانه را امام خمینی بنامد، اعراب هم این اختیار را دارند که خلیج فارس را خلیج عربی بنامند. اما آن‌کسی که نامش را عوض می‌کند معمولن نمی‌تواند آن نام را به پدر و مادرش بقبولاند، اما جمهوری‌ی اسلامی نتوانست توپ‌خانه را بکند امام خمینی، اما اعراب "باید" که نتوانند به جهانیان بقبولانند که آن خلیج "خلیج عربی" است. زیرا که ما هم این اختیار را داریم که آن‌جا را خلیج فارس بنامیم و این امتیاز را داریم که "تا بوده و بوده آن‌جا خلیج فارس بوده" زیرا که ما هم سهمی از این دنیا داریم و اگر که به اندازه‌ی سهم‌مان "جربزه" هم داشته باشیم باید به جهانیان بقبولانیم که هیچ دلیلی ندارد که آن نام که بخشی از سهم ماست از این دنیا "عوض" شود. زیرا که نام‌ها هویت سازند و نام خلیج فارس جزوی از هویت ماست. باید به جهان بقبولانیم که هیچ دلیلی ندارد که با تغییر نام خلیج فارس هویت ما دچار تعرض شود. اما اگر که ما بنشینیم همسایه‌گانی که به دنبال هویت‌سازی برای خود هستند تصور می کنند آن‌ها نه تنها اختیار دارند که توان تغییر نام خلیج فارس را هم دارند "آن‌ها حالا همین فکر را در سر ندارند؟"

ب: امضا نمی‌کنم

باید یاد بگیریم که در برابرهر عملی عکس‌العمل متناسب نشان دهیم. وقتی که همسایه‌گان ما برای به کرسی نشاندن میل خود آرام‌آرام اما مداوم عمل می‌کنند عکس‌العمل‌های مقطعی، احساسی و حتی شدید ما به هیچ‌وجه نمی‌تواند پاسخی برای عمل آن‌ها باشد. من هیچ پتیشنی را امضا نمی‌کنم چون ما با هیاهو کردن فقط می‌توانیم دیگران را بترسانیم نمي توانیم کسی را "قانع" کنیم. شاید که با هیاهو بتوانیم دیگران را "مجبور" کنیم به خواست ما تن دهند اما باعث می‌شویم کسانی که در ماجرا بی‌طرف هستند به طرف دیگر ماجرا تمایل پیدا کنند. احتیاجی به هیاهو نیست ما نیازمندیم که جهان قانع شود که اگر نام آن‌جا عوض شود هویت ملی‌ ما مخدوش می‌شود.

پ: چاره چیست؟

این نام امانتی است در دستان ما و ما تا آن‌جا که می‌شود باید پاس‌دار این نام باشیم. من معتقدم یکی از راه‌های ممکن برای پاس‌داری از نام خلیج فارس ایجاد داورانی بی‌طرف برای قضاوت درباره‌ی تحرکات اعراب و هم‌چنین اعمال شرکت‌هایی هم‌چون گوگل است.
ما باید به دنبال راهی باشیم برای تحریک افکار مردمان جهان. باید آن‌ها را قانع کنیم که برای ایرانی‌ها مهم است که نام این خلیج، خلیج فارس باشد. باید منطقی و استدلالی صحبت کنیم. باید در عین حفظ احترام اعراب، به عنوان همسایه‌گانی که به دنبال کسب هویت هستند "مردمان" را قانع کنیم که هویت‌مند شدن امیر نشین‌های خلیج فارس نباید به قیمت خدشه‌دار شدن هویت ما به دست بیاید. ما برای "اقناع" دیگران باید پیوسته عمل کنیم. باید مدام با آن‌ها حرف بزنیم. و بالطبع اینترنت یکی از معدود امکانات ماست برای برقراری‌ی این‌گونه ارتباطی. من دارم یک سایت تراز اول را تخیل می کنم که ترجیحن دومین آن پرژن گلف نام دارد و این سایت پر است از وبلاگ‌های رایگانی که ما "یعنی‌ اهالی‌ی وبلاگستان فارسی" در آن‌ها به هر زبانی که بر آن تسلط داریم "خصوصن انگلیسی و عربی" پست‌های منطقی، استدلالی و محترمانه می‌نویسیم درباره‌ی اهمیت نام خلیج فارس برای ما. من دارم فکر می‌کنم به این که ما اخلاقن وظیفه داریم این امکان را هدر ندهیم از آن استفاده کنیم و خیلی هماهنگ "مثلن با استفاده از شیوه‌ی بمب گوگلی" این وبلاگ‌ها را در سطح وسیع معرفی کنیم تا به گوش کاربران اینترنت برسانیم که نام خلیج فارس برای ما مهم است و این درست نیست که موسسه‌ای جغرافیایی به علتی نامعلوم خودسرانه این نام را تغییر دهد. برای اقناع گوگلٰ برای اقناع نشنال جئوگرافی بهتر است که آنها با داورانی بی‌طرف روبرو شوند تا با مایی که خود یک طرف ماجرائیم. ما وظیفه داریم که کاربران اینترنت را پست‌های وبلاگ‌هامان "وبلاگ‌هایی که در دومین پرسین گلف خواهیم ساخت" و با بحث در فروم‌های مختلف تبدیل کنیم به افکار عمومی. ما در برابر گذشته‌گانی که قرن‌ها از نام خلیج فارس و خود خلیج فارس حراست کردند وظیفه داریم. ما در برابر خودمان وظیفه‌ داریم. ما وظیفه داریم که نگذاریم غرور ملی‌مان خدشه دار شود. بیایید این ایده را پرورش دهیم. بیایید دست روی دست نگذاریم.

گنجیشک لالا

2008-04-14T14:31:00.000+04:30

اول یک سوال: هر شب ساعت نه دیگه شب‌به‌خیر کوچولو پخش نمی‌شه؟ مطمئن باشم؟

الف: سنجاب لالا

برق! تو به چه حقی در آن شب‌هایی که من با کلی ذوق می‌خوابیدم توی تختم تا گنجیشک لالا گوش بدم می‌رفتی؟! چرا آن بغضی را که هر شب صدای خانم قصه‌گو به چشم‌هام می‌فرستاد تا من حتی یک شب خواب‌های خوب نبینم! ترکاندی؟ خجالت نکشیدی برق؟

ب:قورباغه ساکت؟ خوابیده بیشه؟

هی با توام تلویزیون! چرا هیچ وقت نگذاشتی که من بعد از این‌که اون دختره گفت: شب
بر همه خوش تا صبح فردا خوابم ببرد؟ چرا تا چشم های من سنگین شد تو نتوانستی دوریم را تحمل کنی و با جیغ های لوس شبان‌گاهیت من را برگرداندی توی هال تا بابام دوباره بزند زیر خنده و بگوید باز که برگشتی! هنوز هم از تو متنفرم تلویزیون! چرا هیچ وقت نگذاشتی که گل زود بخوابد مثل همیشه!!!

پ: جنگلا لالا؛ برکه لالالا!

از همان بچه‌گی تا به حالا دارم به تو فحش می‌دهم ترانه‌سرای گرامی! از تو یکی حلالیت می‌طلبم ولی راستش را بگو تو فرض کرده بودی چون که بچه‌ایم خر هم هستیم؟ نمی‌شد به خودت فشار بیاوری تا یک چیز روان‌تری بگویی تا اون دختره مجبور نشود برای آوردن کلام تو در ریتم، کلمه‌ی جنگل را آنقدر بکشد؟ خودت بگو: این برکه لالالا خنده‌دار نیست؟ قبول کن که اون مصرع محشر گنجیشک لالا و اون قورباغه ساکت خوابیده بیشه هیچ ربطی به این ارتکابت در بند آخر نداشت ترانه‌سرا!

لالالایی...لالالایی

دیشب توی جریان سیالی که پیش از خواب در ذهنم وول می خورد صدای "اون دختره" رهام نمی‌کرد. خیلی وقت بود که به یاد گنجیشک لالا نیفتاده بودم. امروز "گنجیشک لالا" رو گوگل کردم و تونستم پیداش کنم. صدای ناز "اون دختره" هنوز هم بغض رو میاره توی چشم‌های من. لینک گنجیشک لالا رو می‌گذارم اینجا تا که شما هم به یاد بچه‌گی‌هاتون بغض کنید. شب به‌خیر کوچولو!

به دنبال امکانی برای جدال با سانسور کتاب

2008-04-12T22:30:00.000+04:30

"نکته: این مطلب رو در سیستمی می نویسم که هیچ نرم افزار فارسی سازی روی اون نصب نیست. در این مطلب قاعده ی نیم فاصله گذاری رعایت نشده."

جدال با سانسور؛ به دنبال راه جایگزین بگردیم

در این روزهایی که کتاب هایی در اداره ی کتاب وزارت ارشاد خاک می خورند و البته بیرون آمدن کتابی از آن اداره بدون گذشتن از زیر تیغ مردمان شریف سانسور پیشه ممکن نیست، من دارم به این می اندیشم که اساسن شیوه ی معمول نشر کتاب در ایران "و جهان" از منظرهای مختلف تا چه میزان به صرفه است؟ این صرفه می تواند اقتصادی، زیست محیطی، توزیعی و ...باشد.

همین طور دارم به این می اندیشم که آیا برای ارائه ی محتوایی که در اداره ی کتاب وزارت ارشاد خاک می خورد به بازار آیا راهی به جز نامه نوشتن به جناب وزیر وجود ندارد؟

صنعت نشری نوین

به نظر می رسد که وجود "کتاب الکترونیکی" و امکان دانلود آن از طریق شبکه تا کنون تاثیر قابل توجهی بر صنعت نشر نگذاشته. البته این موضوع اصلن عجیب نیست.

نگاه قالب در دنیای وب ترجیح می دهد که کتاب الکترونیک یک امکان رایگان برای دانلود کتاب هایی باشد که مشمول قانون کپی رایت نمی شوند. پروژه ی گوتنبرگ که با هدف ارائه ی صدها هزار کتاب رایگان سال هاست سردمدار ارائه ی کتاب های الکترونیک است اصولن یک ناشر نیست. یک بازنشر دهنده ی کتاب است.

نشر آن لاین "یعنی ارائه ی یک اثر که جای دیگری منتشر نشده بر روی شبکه" در وب فارسی محدود است به کتاب های جریان آلترناتیو ادبیات. من به عنوان کسی که آثار این جریان را "در وب و خارج از وب" دنبال می کنم می توانم بر موفق بودن تجربه ی ارائه ی آن لاین این گونه کتاب ها صحه بگذارم. اصولن وقتی که یک کتاب به صورت افست چاپ می شود دغدغه ی اساسی ی ناشر آن "که معمولن خود نویسنده است" توزیع کتاب است. وب علاوه بر این که هزینه های چاپ را از روی دوش ناشر/ نویسنده برداشته، زمینه ای شده برای توزیع گسترده تر کتاب. اما بحث من چیزی فراتر از این گونه کتاب های رایگان است. صحبتی که می خواهم بکنم درباره ی چشم انداز صنعت نشری است که یکی از خصوصیات آن بازدهی ی مالی است.

من یکی از چشم اندازهای پیش روی صنعت نشر کتاب را فراگیر شدن "نشر آن لاین" می بینم. ناشرین آن لاین همین حالا هم در دنیای انگلیسی زبان خصوصن در زمینه ی کتاب های آی تی و کامپیوتر فعالند و کتاب های الکترونیکی که آنها ارائه می دهند حتی با وجود قیمت گاهن گزافشان به علت این که جنسی دسته اول و مورد نیاز هستند مورد توجه و استقبال قرار می گیرند.

جدال با سانسور؛ ارائه ی کتاب از طریق وب؟

درباره ی مزایا و محدودیت های نشر الکترونیک صحبت های خیلی زیادی هست که اگر این بحث پا بگیرد می توان بررسی شان کرد اما یکی از مزایای انکار ناپذیر نشر الکترونیک که در این نوشته مورد نظر من است "نظارت گریز بودن نشر الکترونیک" است. وب نشان داده در زمینه ی دور زدن هر نوع فیلترینگی بسیار منعطف است. اصولن هیچ وزارت ارشادی نمی تواند بر "میل باکس" من و شما حاکمیت کند! به نظر می رسد که اگر نشر آن لاین فراگیر شود دیگر چیزی به نام اداره ی کتاب وزارت ارشاد کارآمدی ی کنونی اش را زیر سوال ببیند. همان طور که چیزی به نام نابودی ی درختان برای تولید کتاب قابل کنترل می شود و همان طور که ارتباط خواننده با ناشر و نویسنده از حالت انفعال ی کنونی خارج می شود.

اصلن بیایید یک کم تخیل کنیم، بیایید در این سال نوآوری و شکوفایی به این بیندیشیم که چطور می شود نوآوران و شکوفایان را دور زد! من اگر معلم بودم برای پروش خلاقیت در بیان دانش آموزانم حتمن این بحث را در کلاس مطرح می کردم. "و حتمن بعد از طرح این موضوع تبدیل می شدم به یک معلم اخراجی!"

نکته ی دو: من ایده ی خیلی خوبی دارم درباره ی ایجاد یک مارکت نشر آن لاین. شاید یک روزی یک جایی بتوانم مطرحش کنم.

براي محمد ميرابي

2008-04-09T12:54:00.000+04:30

چارم ارديبهشت پارسال، يكي از دوست‌هام تصادفن مرد! امروز از صبح نگاه پرسش‌گرش گير داده به چشم‌هام. حس كردم براي سبك شدن من... و او... بد نيست شما هم در تماشاي تصوير او با من شريك شويد و شعري را كه در همان روزهاي بد برايش گفتم بخوانيد. و در آخر:

هيچ‌وقت دست از سرم برندار ممّد. بگذار هميشه يادم باشد كه تو هم مي‌خنديدي. با من مي‌خنديدي. با هم مي‌خنديديم.

از پيچ تند جاده به مرگ تو يك وجب

يك استكان لق، لرزان، لب‌به‌لب

يك ترمز شديد و شما سرنگون شديد

با آن‌كه ايمني و علي‌رغم ايربگ

حالا تو زل زدي به خودت، خالي از خودت

اين استكان خالي، پر، از سياه شب

حالا دو تا كبوتر مرموز زرد پوش

با بال‌هاي جلد و با چشم‌هاي لوچ

با پچ‌پچي مداوم در گوش فرضي‌ات:

بغ‌بغ‌بغو كه زندگي‌ات پوچ پوچ پوچ

حالا تو هم كبوتر جلدي و مي‌پري

پرواز مي‌كني مثلن، مثل اين‌كه كوچ

براي روز مبادا

2008-04-07T23:41:00.000+04:30

دلت را چار تا كن

بگذارش تو جيب پيرهنت

آدميت ‌شناسي!

2008-04-06T11:49:00.000+04:30

"ما دیپلماتی در حد و اندازه آقای آدمیت چه در رژیم گذشته و چه در سال‌های پس از انقلاب نداشتیم."

"ایشان خیلی متكبر بود. اگرچه شاید غرور تا اندازه‌ای مفید باشد ولی وقتی به مرز تكبر نزدیك می‌شود مذموم است. ایشان كمتر كسی را قبول داشت چه در تاریخ و چه در دیپلماسی. خیلی كم جوش و خروش بود. دوستان نزدیكش كه در آخر عمر با او حشر و نشر داشتند حتی به انگشتان دست هم نمی‌رسید. آدمیت گوشت تلخ بود و این برای یك دیپلمات صفت مثبتی نیست. دیپلماسی یك هنر است و شما باید به دوستان خود اضافه كنید، اما آنچه كه یادم است دشمنان ایشان طی این سال‌ها زیاد شده بود."

اگر بگويم كه جمله‌ي اول و پاراگراف دوم را فقط يك‌نفر در توصيف فقط يك نفر! گفته آن هم به فاصله‌ي كمتر از دو سه دقيقه چه حسي پيدا مي‌كنيد؟

اين جملات را آقايي به نام مجيد مهران كه به گفته‌ي روزنامه‌‌ي كارگزاران ديپلماتي "بسيار" باسابقه و نويسنده‌ي كتاب خاطراتش است، در مصاحبه‌اي درباره‌ي فريدون آدميت گفته. "دوست دارم كتاب خاطرات اين آقا رو بخونم"

تصورش را بكنيد كه كسي اين صحبت هاي آقاي مهران را معياري قرار بدهد براي قضاوت درباره‌ي تاريخ ديپلماسي ايران؛ وقتي كه "گنده‌ترين‌" ديپلمات ما متكبري است كه آداب معاشرت نمي‌داند واي به حال بقيه!

اما گذشته از اين هنرمندي؛ بعضي مطالب شماره‌ي امروز كارگزاران درباره‌ي مرحوم آدميت نشان مي‌دهد كه آرام آرام نوع رفتار ما با افراد مرده دارد به بلوغ نزديك مي‌شود، اي كاش بتوانيم به جمله‌ي مشهور محمد قائد عمل كنيم. "به مرده‌گان نمره‌ي انضباط بدهيم و بگذاريم كه استراحت كنند".

نكته‌ي دوم:

مي‌خوام اعتراف كنم! تا چند ماه پيش فكر مي‌كردم آقاي ثمين باغچه‌بان، خانم ثمين باغچه‌ بان هستند! "حقيقتن شرمنده!" خوش‌حالم كه بين دوست‌هام كسي ثمين باغچه‌بان را نمي‌شناخت و زمينه برام فراهم نشد تا معلوماتم را رو كنم. اين اعتراف را براي اين نوشتم كه بگويم ثمين باغچه‌بان تنها بود، مثل اكثر آدم‌ها.

سلام بر تو؛ مارتين لوتر

2008-04-05T00:04:00.000+04:30

آقاي دكتر كينگ! اجازه دهيد بگويم كه من هم رويايي دارم

نكته:
روزي روزگاري، ديروز صلح را ترور كردند (+)

ما چگونه "ما" هستيم. ديالوگ با ماني.ب؛ بخش دوم

2008-04-04T05:14:00.000+04:30

1. ماني.ب: اما این چیزی که ابوالفتحی به عنوان یک کل آن را «مسلمانان جهان» می‌نامد به واقعیت بی‌ارتباط است و چیزی جز یک Construct ذهنی بی‌خاصیت نیست. مسلمانان جهان در ده‌ها کشور دارای فرهنگ‌های گوناگون، نگرش به/‌ و برداشت‌های گوناگون از اسلام هستند (حتی بین ایرانی‌ها «مسلمانی» واحدی یافت نمی‌شود). همانطور که نگرش طالبانی و القاعده‌ای به غرب به عنوان یک کل واحد صلیبی وجود خارجی ندارد.

آيا اين چيزي كه من "مسلمانان جهان" مي‌نامم با واقعيت بي‌ارتباط است؟ من با اين حكم ماني نمي‌توانم موافق باشم. هر چند كه با ادامه‌ي حرف ماني موافقم.

الف: اين‌كه وجود آن مطلوب است يا نا مطلوب بحث ديگري است اما "ما"يي به نام مسلمانان جهان واقعيت خارجي دارد زيرا كه "احساس ما بودن" در بين مسلمانان جهان قوي است. مهم‌ترين نهاد شكل‌گرفته بين كشورهاي مسلمان ماهيتي ديني دارد "سازمان كنفرانس كشورهاي اسلامي" و اين نهاد هنوز بين اكثريت مسلمانان مرجعي قابل اعتنا است، يكي از مهم‌ترين تئوري‌ها براي آينده‌ي جهان اسلام هنوز ايده‌ي اتحاد است "هر چند كه رويايي و احمقانه است اما هست" ، گذشته از اين خواهش‌مندم به استدلال روحانيون مسلمان در باب علت حمايت از مردم فلسطين توجه كن. به نظرم براي نفي قرائت ناصحيح از يك مفهوم "و در اين‌جا براي نفي سوء‌استفاده‌ي عده‌اي از اعمال جنايت‌كارانه‌ي بخشي از مسلمانان" ناصحيح‌ترين كار انكار وجود آن مفهوم است. ما حتي اگر بخواهيم برداشت رئاليستي از وجود كل را نفي كنيم، نمي‌توانيم وجود "شباهت‌هاي خانواده‌گي" آن‌گونه كه ويتگنشتاين توضيح مي‌دهد، بين مسلمانان را نفي كنيم. نكته‌ي ديگر: بديهي است كه اجزاي هيچ كليتي رونوشت يك‌ديگر نيستند، مگر در عالم توهم. وجود مسلمانان جهان در ده‌ها کشور دارای فرهنگ‌های گوناگون، نگرش به/‌ و برداشت‌های گوناگون از اسلام نمي‌تواند نافي‌ي تعلقات اين مسلمانان به هم باشد. شما فقط به تفاوت‌ها اشاره كرده‌ايد.

ب: اما آيا اعتقاد به اين كل "بي‌خاصيت" است؟ اگر كه تصور كنيم وجود يا عدم وجود آن هيچ نقشي در بازي‌ي ما ايفا نمي‌كند مي‌توانيم آن را بي‌خاصيت بناميم. اما آيا اين‌گونه است؟ يك سوال: اگر كه اين احساس ما-بوده‌گي در بين مسلمانان نبود آيا "جنگ‌طلبان مي‌توانستند با تاكتيك تحريك به جنگ "ما" بيايند؟ تاكتيك آن‌ها وقتي موفق خواهد بود كه از اين سو واكنشي وسيع دريافت كند تا آنها بتوانند با "سوء‌استفاده از ما- بوده‌گي‌ي مسلمانان" قرائت خود از اين ما را به اثبات برسانند: يعني ثابت كنند كه مسلمانان سر و ته يك كرباسند. حال شما قضاوت كن: آيا با ناديده گرفتن اين ما "به خوب يا بد بودن وجود اين ما هم مي‌شود پرداخت" در دام "جنگ‌طلبان" مي‌افتيم يا با اشاره به وجود آن و لزوم سامان دادن به آن؟ من به بي‌خاصيت بودن اعتقاد به وجود "ما"‌ي "مسلمانان‌جهان" اعتقادي ندارم.

2. من در هنگام نوشتن جملاتي از قبيل "تئو ونگوگ را ترور كرديم و ..." با يك معادله‌ي دو سويه روبه‌رو بودم: در يك‌سو كساني هستند كه با دوگانه‌سازي‌ي ما/مسلمانان، در يك فضاي دو قطبي زمينه را براي اهدافشان كه نمِي‌تواند براي ما مطلوب باشد آماده كنند، از سوي ديگر كساني ديگر "كه ماني هم جزو آنان است" سعي دارند با دوگانه‌سازي‌ي مسلمان خشونت‌طلب/ مسلمان غير خشونت‌طلب، به جنگ بازي‌ي دسته‌ي اول بروند. اما من هيچ يك از اين دو معادله را درست نمي‌دانستم. پس تلاش كردم با تاكيد بر وجود تفكرات و ايده‌هاي مختلف در بين "ما"‌ي مسلمانان "كه قصد بوده كه در اين جمله به آن اشاره شود: این درست كه برخورد‌های خشن را عده‌ای انجام داده‌اند و "ارائه‌ی تصویر رحمانی از دین" را عده‌ای دیگر" اين نكته را گوش‌زد كنم كه مرز چندان روشني بين انواع مسلمان وجود ندارد. متاسفانه ماني آن‌گونه كه پيداست با خواندن جمله‌ي من بلافاصله به اين تعبير رسيده كه من تحت تاثير بوق‌هاي رسانة اي‌ي غربي دارم همه‌ي مسلمانان را با يك چوب مي‌زنم. اين درست است كه من دارم همه‌ي مسلمانان "از جمله خودم را" را با چوب مي‌زنم، آن چوب به رسانه‌هاي غربي تعلق ندارد. چوب خودم است!

3. ماني به عنوان شاهدي بردر اقليت بودن خشونت‌طلبان در بين مسلمانان گزارشي از يك تحقيق را ارائه كرده است. من نافي ارزش آن گزارش نيستم و نمي‌خواهم صحت آن را نفي كنم اما مشاهداتم نشان مي‌دهد كه "آن اقليت خشونت‌طلب" يك عده‌ي معدود كه در اردوگاه‌هاي عراق افغانستان مشغول تمرين نظامي‌اند نيستند، چيزي فراتر از آن عده‌اند، در اين جامعه زنده گي مي‌كنند و همين اكثريت صلح‌طلب توان آن را دارد كه خوراك فكري‌ي آنها را تامين كند "كه به علت اعتقاد به دوگانه‌ي موهوم مسلمان خوب/ مسلمان بد اين‌ كار را نمي‌كند" اين اقليت حتي در شرايط بحراني "از جمله در همان روزهايي كه سفارت‌خانه آتش‌‌مي‌زند و يا بر ضد آزادي‌ي بيان راهپيمايي مي كند" كمي بيشتر از يك اقليت محدود مي‌شود. و اين اكثريت با اين توهم كه طلاي پاك را چه منت به خاك است براي آن اقليت سري به نشانه‌ي تاسف تكان مي دهد و خلاص. واقعيت اين است كه حتي اگر اكثريت مسلمانان صلح‌طلب باشند "كور شود هر آن‌كه كتمان كند!" اما اين اكثريت از هژموني‌ي گفتماني بهره‌مند نيست و اين گناه بزرگي است كه علت آن كم‌كاري‌ي اكثريت است. حقيقت اين است كه دوگانه‌هاي خشونت‌طلب/ صلح دوست، هم‌چون هر دوگانه‌ي ديگري در شرايط بحراني شكل مي‌گيرند و آن اكثريت در شرايط بحراني ميدان را خالي مي‌كند. وقتي ونگوگ ترور مي‌شود، وقتي شيعيان عراق به قتل مي‌رسند، وقتي كه زني سنگ‌سار مي‌شود وقتي كه مفتي‌ي سعودي حكم قتل متفكري را صادر مي‌كند، وقتي كه سفارت‌خانه‌اي مي‌سوزد ماي صلح‌دوست، شايد مباشر اين اعمال نباشيم ولي با سخن نگفتنمان زمينه را آماده كرده‌ايم براي انجام اين اعمال، پس مسئوليم و نمي‌توانيم بگوييم كه من تئو ونگوگ را به قتل نرساندم.

و نكته‌ي مهم ديگر:

متاسفانه حس مي‌كنم شما تصور كرده‌اي روشن‌فكري فقط همان‌كاري است كه روشن‌فكران اروپايي انجام مِي‌دهند

در اين ماجرا مسئوليت روشن‌فكر اروپايي در قبال صلح اين است كه به جامعه‌ي خودش گوش‌زد كند كه پشت‌سر دوگانه‌سازي مسلمان/غير مسلمان هدف شومي پنهان است. من هم مي‌توانم اين كار بكنم اما وظيفه ي مهم‌تري دارم. من در جامعه‌ي ديگري زندگي مي‌كنم و مسئوليت ديگري دارم "حتي اگر مسئوليتم را انجام ندهم" مي‌خواهم گوش‌زد كنم كه شما هم قبله‌اي داري. روشن گفتم؟

در ادامه‌ي صحبتم با ماني به نكته‌ي بسيار مهمي كه او اشاره كرده مي‌پردازم: چرا ما بايد سوزن بخوريم تا حواسمان جمع شود؟ هر چند كه اين صحبت هم كم‌كم بايد جمع شود.

در جست-و-جوي چشم‌انداز؛ ديالوگ با ماني‌ب. بخش اول

2008-04-02T00:58:00.000+04:30

الف: من در اين نوشته در مقام دفاع از خود نيستم. واقعيت اين است كه وقتي اثري منتشر شد انسان نمي تواند چمدان به دوش همراه اثرش راه بيفتد و چارچشمي مواظب باشد تا كسي چپ‌چپ به تحفه‌ي او نگاه نكند. دوست من ماني كه هميشه عقلانيت انتقادي‌اش مورد تحسين من بوده و البته گاهي زاويه‌ي ديدش مورد انتقاد من، درباره‌ي مطلب "نمي توانم بگويم دوستم داشته باش" انتقاداتي مطرح كرده كه نسخه‌ي اوليه‌ي آن را در كامنت‌دوني‌ي همان پست مي‌توانيد بيابيد و نسخه‌ي دومش را در وبلاگ چهارديواري. همان‌طور كه گفتم من در اين نوشته قصد دفاع ندارم.

ب: نوشته‌ي ماني درباره‌ي فيلم فتنه در پي پاسخ دادن به اين سوال است: روش درست برخورد با پديده‌ي "فيلم فتنه" و به صورت كلي‌تر روش درست برخورد با تاكتيك "تحريك" مسلمانان به استفاده از خشونت چيست. ماني "اداره‌ي واكنش‌"‌ كساني كه هدف تحريك بوده‌اند را روش صحيح مي داند و البته معتقد است من هم از اين روش استفاده كرده‌ام اما انتقاد او به من اين است كه:

1: روش پيشنهادي‌ي من يعني " تأکید بر پایبندی به آزادی بیان" ،"برای شناخت واقعیت هیچ کمکی به ما نمی‌کند"

2:دايره‌ي "ما"يي كه من تعريف مي‌كنم شامل ماني و حتي خود من نمي‌شود. و من تحت تاثير القائات رسانه‌هاي جنگ‌طلب آن را طرح كرده‌ام.

1.1: ابتدا به بخش اول ايراد او مي‌پردازم. گفتم كه ماني معتقد است روش من براي كنترل واكنش‌هاي ممكن، بي‌توجه به واقعيات انتخاب شده.

اما از منظر ماني واقعيت چيست؟ واقعيت اين است كه "فتنه نه فیلم هنری است، نه «انتقاد از اسلام» و نه به بحث‌های رایج آزادی بیان ربط دارد. این فیلم ادامه‌ی سیاست‌های جنگ‌طلبانه طرفداران برخورد تمدن‌هاست و فهم آن در بستر «جنگ رسانه‌ای» داغی که در جریان است ممکن است. "،"این فیلم به هدف پروپاگاندا ساخته شده است و به آن - بی‌ارتباط به این‌که تصاویر یادشده حقیقت دارند یا نه - فقط در همین بستر می‌توان پرداخت."

من قبول مي‌كنم كه واقعيت همين است كه ماني گفته. صحبت در مورد روش مورد نظر من و روش مورد نظر ماني در برخورد با اين واقعيت است.

ماني در اولين جمله‌ي كامنتي كه بر نوشته‌ي من گذاشته بود به نكته ي مهمي اشاره كرده بود: "پرسپکتیوی که از آن نگاه می‌کنید، صحیح نیست" فعلن نمي خواهم وارد صحيح بودن يا نبودن شوم. مي‌خواهم به اين اشاره كنم كه من و ماني در نگاه به اين فتنه اختلاف چشم‌انداز داريم. نگاه من به درون است و نگاه ماني به بيرون.من علاج واقعه را اصلاحاتي در درون جوامع اسلامي مي‌بينم و ماني: "پیشنهاد «انتقادی» من این است: در حالی که زنگ آپارتمان او را به طور مستمر فشار می‌دهید، چندین لگد به در خانه او بزنید و هنگامی که در را باز کرد با او – خیلی متمدنانه - وارد گفتگو شوید." از نظر من تاكتيك ماني به نوعي در چارچوب "پاسخ مستقيم" مي‌گنجد و من در شرايط كنوني به اين تاكتيك اعتقاد ندارم، ما نه توان پاسخ‌گويي داريم و نه ظرفيت آن را. توان را نداريم چون "مس‌مديا" توان بيشتري از ما دارند و ظرفيت آن را نداريم زيرا كه جامعه‌اي تحريك‌پذير داريم، جامعه‌اي كه به راحتي مي‌تواند در دام بيفتد.

به نظر من روش درست "اداره‌ي واكنش"، بالا بردن آستانه‌ي تحريك‌پذيري‌ي جامعه است و با سرشاخ شدن با حريف نمي‌توان آستانه‌ي تحريك‌پذيري‌جامعه را بالا برد. ما نياز داريم به اصلاح رفتار خودمان و هم‌كيشانمان و من مطلبم را در اين راستا نوشتم. البته همان‌طور كه اشاره كردم مي‌پذيرم راه من راه كاملي نيست. من كاملن از بيرون روي برگرداندم، بديهي است كه پاسخ مستقيم و البته متمدنانه‌ي ما به حمله‌ي "جنگ‌افروزان"،"در عين كم اثري" خالي از فايده نيست، ولي قبول كنيم كه كم فايده است.

من از ماني عزيز مي‌خواهم برايم مشخص كند كه ايجاد سوال جامعه ي مسلمانان آلمان در مورد آن اپرا مورد توجه چند درصد از مردم آلمان و از چه قشري قرار گرفت؟ من مبارزه‌اي كه ماني به دنبال آن است را مبارزه‌ي خرگوش و لاك‌پشت مي‌بينم. تنها شانس ما اين است كه خرگوش بخوابد!

شايد گفته شود كه روش اصلاحي هم آرماني دوراز دسترس و خيال‌پردازانه است و شايد گفته شود دست‌هاي همان‌ جنگ‌طلبان كه در جامعه‌ي اسلامي از آستين خشونت طلبان بيرون مي‌ايد اجازه‌ي اصلاح نخواهد داد. در مورد ايراد دوم در بخش دوم نوشته‌ام حرف مي‌زنم اما در مورد ايراد اول: من معتقدم مهم‌ترين اصلاحي كه بايد در جامعه‌ي ايراني صورت بگيرد، اصلاح نوع نگاه به اصلاحات است. لطفن صفر وصدي نبنيم. همين اتفاق اخير نمونه‌ي خوبي است. ديديم كه با وجود مانور جنگ‌طلبان از هردو سو واكنش جامعه ي اسلامي كاملن به اين فيلم كاملن متمدنانه بود و اين يك پيش‌رفت است. "هر چند نبايد فراموش كرد كه اين ضربه به اندازه‌ي ضربه‌ي كاريكاتورها كاري نبود."ما به "اصلاحات مدام" محتاجيم. به "پروسه‌"ي اصلاحات.

2.1اما تعجب من آنجا برانگيخته مي‌شود كه ماني من را از همراه "جنگ‌طلبان بودن" تبرئه مي‌كند!: البته من ابوالفتحی را بیشتر از این می‌شناسم که او را به همراهی با جنگ‌طلبان متهم کنم.

من مي‌خواهم اينجا كمي تند بروم: ماني عزيز! شما قطلب‌نماتان را غلط انتخاب كرده‌ايد. هر حرفي كه از زبان امثال دبليو.بوش بيرون آمد براي شما نجس مي‌شود بدون اين‌كه به محتواش توجه كنيد. "اميدوارم تندروي‌ام را ببخشي و به حساب اتهام زدن نگذاري" اين‌كه اين به قول شما "جنگ‌طلبان" مثل من به لزوم اصلاح نگاه مسلمانان به جهان اعتقاد دارند دليلي بر نجس بودن اين اعتقاد نيست. اگر شما به اين علت من را از اتهام هواداري‌ي "جنگ‌طلبان تبرئه نكرده‌ايد لطفن بگوييد چرا اين كار را كرده‌ايد!

اين پست كمي طولاني شد و نيمي از حرف هنوز باقي مانده. بخش دوم پاسخم به ماني را فردا مي‌نويسم.

ترور رابرت فورد به دست جسي جيمز بزدل

2008-03-31T03:56:00.000+04:30

1.واقعن؟... آره؛ انگار كه اسم فيلم اين بود: ترور جسي جيمز به دست رابرت فورد بزدل. اما چه فرق مي‌كند؟ مگر جسي‌جيمز رابرت فورد را در اين فيلم ترور نكرد؟ مگر با آن چشم‌هاي نامردش انعكاس تصوير رابرت فورد را در تابلو نديد؟ مگر برنگشت؟ مگر آن هفت‌تيري را كه توي آستينش قايم كرده بود بيرون نكشيد؟ مگر نه اين‌كه يك شليك، و خلاص!
واقعن؟... آره؛ اين اتفاق‌ها در فيلم اندرو دومنيك نيفتاد. اما من بارها كابوس‌هاي باب را مرور كردم و كابوس‌هاي برادرش را. جسي جيمز بارها به خواب آن دو آمد و هر دوي‌ آن‌ها را با يك شليك به ديوار چسباند. حرفم را باور كن.

2. روي آن نمايي از فيلم كه افسران پليس رابرت فورد خون‌آلود را پس از هشت‌صدمين بار ترور جسي جيمز مشايعت مي‌كنند راوي مي‌گويد: باب معتقد بود تا اون روز هيچ كس به اندازه‌ي او هيچ كس رو نكشته، باب هشت‌صد بار ماجراي ترور جسي‌جيمز رو نمايش داد.

باب فورد با كشتن جسي جيمز مشهور شد و منفور‌شد. راوي مي‌گويد: باب وقتي كه جسي رو كشت اصلن فكر نمي‌كرد بعدن انقدر پشيمون بشه. شايد هيچ‌كس به اندازه‌ي باب دلش براي جسي تنگ نشده بود.

باب محتاج بود كه با كسي حرف بزند. محتاج بود كه كسي او را تبرئه كند اما كدام كس؟ حتي معشوقه‌اش از او مي‌پرسد: جسي رو از سر ترس كشتي؟

و جواب باب: آره.

هيچ‌كس با قاتل جسي‌جيمز كنار نيامد اما براي رهايي‌ي قاتل رابرت فورد هفت‌هزار امضا جمع شد.

3. اگر بخواهم ناعادلانه قضاوت كنم مي‌گويم رابرت فورد يكي از سودائياني بود كه براي چشيدن طعم‌هاي خوب خود را فروختند: مثل فاوست.

كمي با رحم‌تر كه باشم مي‌گويم او يهودا بود. كم‌آورد و مسيحايش را در برابر زنده ماندن فروخت. اين روايت معتبري است. خود رابرت فورد هم اين روايت را مي‌پذيرد.

اما او قرباني‌ي جسي‌جيمز، اين بي‌رحم محبوب شد. جسي جيمز حتي سلاحي كه دوست داشت با آن بميرد را هم خودش انتخاب كرده بود. او به واسطه‌ي شيشه‌ي تابلو بر مرگ خودش نظارت كرد ما ديديم كه او زل زده به هفت‌تير رابرت، اما زاويه ديد رابرت جوري نبود كه بتواند چشم‌هاي جسي را ببيند. جسي‌جيمز با طرحي پاك‌بازانه توانست علاوه بر رهايي از ترسي كه در سراسر فيلم رهايش نكرد اين رابرت لعنتي را هم سر جايش بنشاند. آخرش هم برنده جسي بود.

4. يك نفر در "ورايتي" نوشته كه قتل جسي جيمز به دست رابرت فورد بزدل يكي از بهترين فيلم‌هاي دهه‌ي هفتاد است كه سي‌سال از قافله جا مانده. اما به نظر من اين تعبير نهايت ظاهربيني است. آن‌چه كه به واسطه‌ي اين وسترن نقل مي‌شود حرف‌هايي از جنس سر آلفردو را برايم بياور و بوچ كسيدي نيست، حتي محتواي فيلم دومنيك با فيلمي كه در دهه‌ي هفتاد از جسي جيمز ساختند ربطي ندارد. اگر وسترن‌هاي متقدم، وسترن قهرمانان بود و وسترن دهه‌ي هفتاد وسترن ضد قهرمانان، وسترن امروز "بله شما از اين به بعد فيلم‌هاي وسترن بيشتري خواهيد ديد" وسترن مردمان عادي است. كساني كه در بدترين حالت فقط تا حدودي مقصرند. نسبي‌گرايي به دوگانه‌سازترين ژانر سينمايي هم نفوذ كرده. در فيلم اندرو دومنيك هيچ كس خير نيست. در فيلم اندرو دومنيك هيچ كس شر نيست. و همان‌طور كه رابرت فورد جسي‌جيمز را ترور كرد، جسي جيمز هم رابرت فورد را ترور كرد. اين به آن در!

نكته: من عادت ندارم پيش از ديدن يك فيلم، نوشته‌اي درباره‌ي آن بخوانم و موقعي كه درباره‌ي يك فيلم مي‌نويسم اصل را بر اين مي‌گذارم كه شما آن فيلم را ديده‌ايد. اين پاسخ يك كامنت بود.

ضميمه: دو عكس از جسي‌جيمز و يك عكس ازرابرت فورد واقعي، و عكس يك اعلاميه‌ي تعيين جايزه براي دستگيري‌ي جسي‌جيمز:

نمي‌توانم بگويم دوستم داشته باش؛ درباره‌ي توهين

2008-03-28T19:12:00.000+04:30

مادرم گاهي براي دلداري به من و بعضي ديگر يك جمله‌ي قصار را واسطه قرار مي‌دهد: مي‌تونم بگم دوستت دارم اما نمي‌تونم بگم دوستم داشته باش. حس مي‌كنم كه اين جمله مي‌تونه در جنگي كه بين مسلمان و غير مسلمان "اي كاش مي‌شد كه دوگانه‌ساز نباشيم" درگرفته "جنگ تمدن‌ها؟" الهام‌بخش باشد.

فتنه‌اي كه نماينده‌ي هلندي ساخته "و نماينده‌گي يك جنبه‌ي نمادين قوي هم دارد، نماينده برآيند مردم است." از تلقي‌ي او نسبت به اسلام ناشي مي‌شود. او ما را دوست ندارد "چرا؟" و ما نمي‌توانيم بگوييم ما را دوست داشته باش. خوب چه كار كنيم؟ كاري كه تا حالا كرده‌ايم اين است: تئو ونگوگ را ترور كرده‌ايم. سفارت‌خانه آتش زده‌ايم. براي گرفتن جان سلمان رشدي جايزه تعيين كرده‌ايم و در عين حال اعلام كرده‌ايم كه اسلام دين رحمت است. اين درست كه برخورد‌هاي خشن را عده‌اي انجام داده‌اند و "ارائه‌ي تصوير رحماني از دين" را عده‌اي ديگر، اما همه‌ي ما اجزاي يك كل هستيم. مسلمانان با استفاده از سياست "خفه‌شو" در برخورد با "آنان كه دوستشان ندارند" تنها بر نفرت دامن زده‌اند، كسي كه تصويري خشن از اسلام در ذهن دارد و برخوردهايي كه به چند موردش اشاره شد را هم مي‌بيند چه چاره دارد به جز تصديق دوباره‌ي عقايد خودش؟

از ابراز آزادانه‌ي عقايد، هيچ كس "اگر كه ريگي در كفشش نباشد" ضرر نمي‌كند و من از آنجا كه عميقن اعتقاد دارم تلقي‌ي نماينده‌ي هلندي از دين اسلام غلط است حس‌ مي‌كنم بهتر است كه او حرف هاش را بزند. سانسور كردن او علاوه بر اين‌كه برهاني بر صدق حرف او خواهد بود، فرصتي براي دفاع از خود را هم از ما مي‌گيرد. اما وقتي مدل پاسخ دادن مسلمانان از نوع سفارت‌خانه‌سوزي است چه؟

اگر به سيره‌ي نبوي مراجعه كنيم با موارد بسياري از توهين به ايشان مواجه مي‌شويم و نوع برخورد ايشان با اين توهين‌ها هم مشخص است. پيامبر اسلام در شرايطي كه در پي تثبيت دين خود بود فرصت‌هاي ايجاد شده از طريق جفاي ديگران نسبت به خود را مغتنم مي‌شمرد و پيام خود را ابلاغ مي‌كرد "چرا ما نبايد اين كار را بكنيم؟ به همين دليل است كه مي‌گويم سانسور هتاكان مضر است". حال مصلحين مسلمان نبايد از مروجان خشونت بپرسند شما با چه جوازي در حق پيامبري كه با تاكتيك عدم خشونت، با اعلام اين‌ كه "دوستت‌دارم" توانست هتاكان را شرمنده كند اين‌‌گونه جفا مي‌كنيد؟

مصلحين مسلمان بهتر است به جاي "ارائه‌ي تصوير رحماني" به غير مسلمانان از طريق سخن‌راني‌هاي فلسفي و غيرتاريخي، اين تصوير رحماني را به اجزاي تندروي جوامع خود بنمايانند.

از نظر من در ماجراهاي سريالي‌ي توهين تنها مقصر "كلمه‌ي تنها را با تاكيد بخوانيد" مسلمان هستند. نماينده‌ي هلندي نسبت به ما روادار نيست اما موضع او برآيند عمل ماست. از ماست كه بر ماست و چاره‌ي كار هم در اين طرف مرزهاست. حقيقت اين است كه حرمت امام‌زاده در دست متولي است و حرمت را ما شكسته‌ايم.

فرند فيد + توييتر

2008-03-26T03:43:00.000+04:30

من صفحه‌ي فرند فيدم رو فعال كردم + من صفحه‌ي توييترم رو هم همينطور!

نكته: براي آشنايي با فرندفيد و توييتر اينجا رو بخانيد "املاش غلط شد؟"

بهار آمده اما...

2008-03-21T01:36:00.000+04:30

خيزيد و خز آريد كه هنگام خزان است.

چارشنبه سوزي؛ آيا سرخورده‌گي‌ تنها عامل است؟

2008-03-18T23:48:00.000+03:30

تخريب‌گري‌ فضاهاي عمومي حالا يكي از اركان "كنارهم بوده‌گي‌ي" ايراني‌هاست. اتوبوس‌هاي مدرن آقاي شهردار "كه درشان از اون ور وا مي‌شود!" هم از خودكار و چاقوي شهروندان عزت‌مند در امان نمانده است و البته طرح آماده‌سازي‌ي فضاي اتوبوس‌هاي بي‌آرتي با چاقو و خودكار ادامه‌ي مسير حسنه‌اي است كه تا حدودي ريشه‌اي وجودشناختي دارد!

بيت

نقشي‌ از چاقوي ما روي اتوبوس و درخت: يادگاري كه در اين گنبد دوار بماند

اما همه‌ي عادت‌هاي تخريب‌گرانه‌ي ايراني‌ها مثل سنت يادگاري‌نويسي "بي‌خاصيت" و از روي "دله‌بازي" نيستند. سنت تخريب‌گرانه‌ي"اتوبوس‌سوزي‌" پس از تماشاي مسابقات ورزشي " و منطقن تخليه‌ي هيجانات فرو خورده" بر هر تماشاگري كه متمايل دارد خودش را بنماياند! واجب عيني است. با توجه به همه ظلمي كه زمين و زمان و احمدي نژاد در حق ايراني‌ها روا داشته‌اند اين سنت، نسبت به تخريب‌گري‌ها‌ي خاموش ونهاني سمپاتي بيشتري هم ايجاد مي‌كند. هر چه باشد تماشاگران با اين عمل خود بعضي فرضيات در زمينه‌‌ي‌ روان‌شناسي‌ي جمعي‌ي ايران راتاييد مي‌كنند و اين شايان تقدير است. سنت "چارشنبه‌سوري به مثابه‌ي چارشنبه‌سوزي" هم مي‌تواند در رديف همين تخريب‌گري‌هاي شايان تقدير بگنجد.

اما آبا با تكيه‌ي صرف بر گذاره‌هايي هم‌چون سرخورده گي‌ي اجتماعي و فنر فشار داده شده و... مي‌شود از ونداليسم ايراني تحليل جامعي ارائه داد؟

ايراني‌ها از تخريب‌گري لذتي خودآزارانه مي‌برند. هيچ به تكيه‌ي كلام دست فروشان كنار خيابان دقت كرده‌ايد؟ "آتيش زدم به مالم". اين فقط يك تكيه كلامي بي محتوا نيست. "ايثار" اين مقدس هميشه‌ي تاريخ نوعي "آتيش زدم به مالم" است و ايراني‌ها بي‌جا و به جا عادت دارند كه فداكاري را ستايش كنند. از سوي ديگر مهماني‌هايي كه ايراني‌ها برگذار مي‌كنند نوعي "آتيش زدم به مالم" است. من خانواده‌اي را مي‌شناسم كه به خاطر برگذاري‌ي جشن عروسي‌ي فرزندانشان تن به ورشكسته‌گي‌ي مالي دادند! واضح است كه اين خانواده از چنين ايثاري بسيار مشعوف و كيف‌آلود شده‌اند. و اين لذت، خودآزانه است.

از سوي ديگر ايراني ها مثل همه‌ي انسان‌ها تمايل شديدي به جلوه‌گري دارند.وقتي كه دختر همسايه آن‌گوشه دارد جلوه‌گري مي‌كند و آن يكي كمي آن‌ورتر به همين كار مشغول است و دوست تو "هماني كه تا ديروز از سوسك مي‌ترسيد!" امروز به هر دليلي خودش را رمبو حس مي‌كند و دارد افغاني‌ها را مي‌كشد تو هم خواهي‌نخواهي خودت را نشان خواهي داد. از انجا كه بشر يك ميمون جهش‌يافته است دست ميمون را در تقليد از پشت بسته. در تحليل تخريب‌گري‌هاي جمعي بايد سهم بسياري براي تمايل به جلوه‌"يري و تمايل به پي‌روي قائل شد.

خوب، به سلامتي كپسول‌هاي فروخورده‌اي را كه چند سال بود در انباري خاك مي‌خوردند تركانديم! و حالا بسيار مشعوفيم.
اين چند خط تا حدودي آشفته را فقط براي اين نوشتم كه بگويم در بررسي‌ي ريشه‌هاي بروز تخريب‌گري‌ي حاد در روز چارشنبه‌ي آخر سال بسنده كردن به عامل سرخورده‌گي اجتماعي نابسنده و كليشه‌اي است.

تلنگر نزن؛ به زندگي‌ي ماهي‌ي قرمز رنگ

2008-03-16T13:13:00.000+03:30

مقدمه:

الف: ماهي قرمز مخلوق بشر است! حدود خيلي خيلي سال پيش چيني‌ها با ايجاد پيون بين چندين نوع ماهي‌ كه رگه هاي رنگارنگ بر پوستشان ديده مي‌شد توانستند به ماهي قرمز برسند. اين ماهي تا مدت زمان زيادي محرمانه بود و به جز عده‌ي خاصي از مردمان چين كسي از وجود آن خبر نداشت. ولي آفتاب حتي زير آب هم پنهان نمي‌ماند!

ب: تعداد رنگ‌هايي كه چشم ماهي قرمز مي‌تواند تشخيص دهد بيش از هر موجود زنده‌اي است.

پ: خطي‌جانبي از دو طرف لب ماهي قرمز تا دمش وجود دارد كه به شدت به ضربه و امواج الكتريسيته حساس است. تكيه‌ي اصلي‌ي اين مطلب من بيشتر روي همين خط است.

ت: ماهي قرمز مي‌تواند تا سي‌وپنج سال عمر كند، ولي...

ث: در سيزده روزي كه ماهي قرمز مهمان ماست بيشتر از يك سوم وزن بدنش را از دست مي‌دهد.

ج: معمولن ماهي‌هاي قرمز به شدت آلوده‌اند، طوري كه مطلقن توصيه مي‌شود در جريان آب‌هاي آزاد رها نشوند.

"همه ي اين نكته ها را امروز صبح از زبان يك پرنده‌شناس و به قول خودش شكاربان پير، دكتر كهرام در برنامه‌ي مردم ايران سلام شنيده‌ام و به طبع تمام خير و شر اين چند نكته‌ي بالا حواله مي‌شود به دكتر كهرام!"

و حالا اصل مطلب:

يك ماهي درشت قرمز رنگ كه تكيه داده به تحدب يك تُنگ تنگ، زل زده به بادي كه موج مي‌اندازد به آب دريا و يك چكه اشك نشسته گوشه‌ي چشمش.

چند روز است كه توي بعضي وبلاگ‌ها يك لوگو نصب شده با تصويري كه خط بالا وصفش كرد و يك جمله‌ي درشت: ماهي قرمز نمي‌خرم.

ترجيح من هم اين است كه ماهي قرمزها اين دو هفته را مهمان سفره‌ي خيلي سبز ما نباشند اما معتقدم بهتر است علاوه بر اين كه دل به احساس ‌مي‌سپاريم و به حال ماهي قرمزي كه روياي دريا مي‌بيند اشك مي‌ريزيم ، علاوه بر اينكه در حوالي‌ي وبلاگمان فرياد مي‌زنيم من ماهي قرمز نمي‌خرم عقلاني است كه يك موضوع كوچولو را هم با اطرافيانمان مطرح كنيم:

ما از آنجا كه شناختي از پديده‌ي ماهي قرمز نداريم نمي‌فهميم وقتي كه از سر ذوق با انگشت به تنگ ماهي قرمز تلنگر مي‌زنيم چه جفايي در حق او مي‌كنيم. همان‌طور كه دكتر كهرام توي نكته‌هاي بالا گفت، ماهي قرمز به شدت به امواج الكتريسيته و ضربه حساس است. شدت اين حساسيت فراتر از تصور ماست. همين را بگويم كه آن تلنگر از سر مهر ما و كودكاني كه با نگاه به انگشتان ما يك بازي‌ي قشنگ را ياد مي‌گيرند براي ماهي قرمز در حكم يك شوك الكتريكي‌ي بسيار شديد است. هيچ با خودتان فكر كرده‌ايد چرا ماهي قرمز كه عمري سي‌و پنج‌ساله بايد داشته باشد در خانه‌هاي ما معمولن دو هفته هم زنده نمي‌ماند؟

من اقداماتي مثل كار انجمن حمايت از حيوانات اصفهان "طرح فرهنگي ماهي قرمز" را كار بسيار مفيدي مي‌دانم.اما ناكافي. فكر كه مي‌كنم مي‌بينم ترويج فرهنگ استفاده‌ي صحيح خيلي بهتر از ترويج فرهنگ عدم استفاده است. هر چند كه من ماهي قرمز نمي‌خرم.

سوال: مجله‌ي هفت لغو امتياز شد؟

يك اصلاح‌طلب نماينده‌ي نهاوند شد

2008-03-16T04:33:00.000+03:30

خوش‌بختانه آقاي دكتر مهدي سنايي توانست اعتماد مردم نسبتن هوشيار نهاوند را جلب كند! ايشان بنيان‌گذارو مديركل موسسه‌ي پژوهشي‌ي ايراس "يكي از مراكز علمي‌ي معتبر در حوزه‌ي مطالعات بين‌الملل" و يك ديپلمات برجسته هستند كه اميدوارم بتوانند خاطره‌ي دوست شريف مردم نهاوند، آقاي مهندس علي حسيني نماينده‌ي دوره‌هاي پنجم و ششم را زنده كنند. آقاي سنايي يادشان باشد كه مردم نهاوند بسيار دير اعتماد مي‌كنند و بسيار زود بي‌اعتماد مي‌شوند. هم چنين يادشان باشد كه ايشان به دليل معرفي از سوي اصلاح‌طلبان مورد اقبال نهاوندي‌ها قرار گرفته‌اند. اميدوارم آب‌وهواي مجلس حال ايشان را دگرگون نفرمايد!

نكته: روزنامه‌ي آقاي بني‌صدر در شماره‌ي 691 در مطلبي كه به نوعي بايد افشاگري باشد! اسم آقاي سنايي را به عنوان نماينده‌ي از پيش تعيين شده‌ در حوزه‌ي نهاوند آورده‌اند. من نمِي‌خواهم در مورد كليت آن مطلب قضاوت كنم اما در اين يك مورد به عنوان يك شاهد عيني از پيش تعيين شده‌گي ‌ي آقاي سنايي را تكذيب مي‌كنم. سنايي را مردم نهاوند انتخاب كردند، كسي انتصابش نكرد. ضمن اين‌كه در اين مطلب نام يكي از اقوام نزديك ما به عنوان نماينده‌ي از پيش تعيين شده‌ي يكي ديگر از شهرهاي استان همدان آمده. اين بنده‌خدا اگر از جلوي مجلس رد شود به عنوان خراب‌كار دستگيرش مي‌كنند. چه برسد به... در هر صورت انسان خوب است در مخالفتش هم باانصاف باشد. اقدام روزنامه‌ي آقاي بني‌صدر مي تواند توهيني به شعور مردم نهاوند تلقي شود.

كسي هم نخواسته كه من راي بدهم!

2008-03-13T12:49:00.001+03:30

من و اكثر دوستاني كه اين يك هفته با آنها حرف زده‌ام، با اين دوست مستعار هم‌دغدغه‌ايم. در اين روز و اين ساعت اگر مجبور باشم كه بين سه گزينه‌ي اصول‌گرايي، اصلاح‌طلبي "به معناي دوم خرداديش" و تجديد نظرطلبي "به هر معناييش" يك گزينه را انتخاب كنم يواشكي، جوري كه خودم هم نفهمم يك گزينه به اين سه اضافه مي‌كنم "هيچ‌كدام" و حتا مربع كنار اين گزينه‌ي چهارم را هم پر نخواهم كرد! بغرنجيت شرايط به طرز اسفناكي هيجان برانگيز است!البته هيجاني از آن نوع كه آدم روي دايو يك استخر خالي كه تا لحظاتي ديگر مجبورت مي كنند از شنا كردن در آن لذت ببري تجربه مي‌كند! "تا نرفتم سر اصل مطلب يك حاشيه بزنم: اين سيماي مهيب ملي حالمون رو بهم زد اين چند روز! مي‌گه انگشتتو بگير بالا بگو من راي دادم!"

و حالا اصل مطلب:

من اصولن آدم خوش‌بيني هستم و حتا در همين صبح دل‌آزار هم خوش‌بيني دست از سرم بر نمي‌دارد. به نظرم آن‌قدر زندگي كردم كه بفهمم "شدت" «در مقابل فرج، اسم آن كتاب قشنگ قديمي يادتان هست؟ الفرج بعد الشدة" امري دائمي نمي تواند باشد، اين قصه هم يك روز به خاطره‌ها خواهد پيوست و البته ما هم يك روز به خاطره‌ها خواهيم پيوست "و به خاطر انتخابمان در آن سوم تير كذايي در رديف مردمان ملنگ تاريخ طبقه‌بندي خواهيم شد!"

اما من در عين خوش‌بيني يك كمي هم واقع‌بينم، بديهي است كه معتقدم فرج بعد از شدت نامه‌اي سراسر صلح و شادي نيست كه با پست پيشتاز و بيمه‌نامه‌ي معتبر توسط پست‌چي‌اي پير و مهربان "و احيانن با عبايي شكلاتي رنگ!" به دست ما برسد.

من عميقن معتقدم كه ما بايد فرصت طلبانه منتظر يك روزنه باشيم و البته هر انتخاباتي يك روزنه است مگر آن‌كه خلافش ثابت شود.

با همه‌ي اين احوال من هيچ اميدي به انتخابات فردا ندارم. شرايط طوري چيده شده كه حكومت به معناي مطلق كلمه از همين حالا برنده‌ي بازي‌ي فرداست. اصلاح‌طلبان و مني كه در شرايطي مساعدتر علي‌رغم همه‌ي بي‌لياقتي شان به آنها راي مي‌دادم در بازي‌ي فردا آچمز شده‌ايم. شمايي كه همه استاد شطرنج هستيد به حمدالله مي‌دانيد كه در شرايط آچمز چه كار مي‌شود كرد. آفرين! همان‌گاري كه اصلاح‌طلبان خيلي وقت است دارند انجامش مي دهند: هيچ‌ كار!

تعداد نماينده‌گان مجلس 290 نفر است "درست گفتم؟" و ليست اصلاح طلبان به زور از صد و سي‌ نفر بالا مي‌زند! و در اين ليست هر عجايبي يافت مي‌شود! از عجايبي گرفته تا مدير مهد كودك!

در اين شرايط تنها دليل براي شركت مي‌تواند رو كم كني باشد و بس و البته چنان كه پيداست شرايط براي رو كم كني هم فراهم نيست "اين انتخابات جان به جانش كني مرحله دومي است".

من البته معتقدم شركت اصلاح‌طلبان در اين انتخابات "هر چند كه از سر بي‌چاره‌گي به معناي دقيق كلمه" لازم بود. دقيقن به همان دليلي كه مشاركت و مجاهدين از شركت در انتخابات حمايت كردند. اين انتخابات آخر دنيا نيست. انتخابات رياست جمهوري‌اي هم در راه است و حقيقتي است كه در كشورهاي با نظام حكومتي رياستي انتخابات مجلس يك سوم انتخابات رياست‌جمهوري هم تاثيرگذار نيست. به نظر مي‌رسد كه اگر نوري هم بخواهد در ناصيه‌ي اصلاح‌طلبان تابيدن بگيرد كه البته اگر تو در ته چاه نوري ديدي من هم نور ناصيه‌ي آنها را مي‌بينم! در اين انتخابات‌ نخواهد تابيد. اما آيا عقلاني است كه تمام پل‌ها خراب شوند؟ نماينده‌ي اصلاح طلبان در انتخابات رياست جمهوري بايد تاييد صلاحيت شود. شايد كه فرجي شود! "چقدر مفلوك شديم جديدن!"

اتفاقن به نظر من حضور اصلاح‌طلبان در اين مجلس چندان بي‌ضرر هم نيست. همين اقليت كاكل زري مجلس هفتم كه بعد از مردن پري تازه يادش افتاده با VOA مصاحبه كند خيلي از مواقع به طرز احمقانه‌اي عامل ترميم شكاف‌هاي اكثريت شد "از جمله سر جريان وزير شدن جناب پورمحمدي" و البته نمي‌توان تصور كرد كه اقليت اين مجلس يك جنس ديگري داشته باشد، هم اين تافته و هم آن تافته را يك نفر بافته!

راستش را بگويم اگر هم بخواهم راي بدهم به ليست منشعب از اصول‌گرايان "اسمش چي بود؟" راي مي‌دادم. نه به اين دليل كه ابلهانه با خودم بگويم دموكراسي‌ي اسپانيا را دستياران فرانكو شكل بخشيدند پس... البته من نمي‌خواهم بگويم يكي مثل قاليباف كمتر است از معاون فرانكو است ولي مرد حسابي، آدم روي اسبي كه در كورس شركت نكرده كه شرط نمي‌بندد! به اين دليل عقلاني كه اينها نشان داده‌اند اگر آزادمرد نيستند لااقل تا حدودي عاقل هستند!

اصولن نه اصلاح‌طلبان به راي من نياز دارند "به اين دليل ساده كه مرد اقليت نيستند، از شجاعت لازم بي‌بهره‌اند. پس بود و نبودشان حدودن يك‌سان است." نه اصول‌گرايان تمايلي به راي دادن من دارند "حالا مثلن مگه ما چند نفريم كه رآي دادن و ندادنمون مهم باشه يا نباشه!" و البته نظر تجديد نظر طلبان هم كه مشخص است. اين وسط مي‌ماند خودم! خودم هم هنوز تصميمش را نگرفته!

ارزيابي‌ي شتاب‌زده؛ تكفير شتاب‌زده

2008-03-10T11:55:00.000+03:30

خيلي از آدم‌ها از جمله اكثر ايراني‌ها ميل دارند اول درباره‌ي يك چيز قضاوت كنند بعد آن چيز رو اگر كه خوردني است "خوب يا بد" تا ته بخورند و اگر خواندني است، نخوانند و اگر كه شنيدني است هم‌زمان با چرت‌زدن به گوش جان بشنوندش.

اين رفتار به حدي رايج هست كه شاهدمثال نخواهد اما يك نمونه كه آسمان را به زيرزمين نمي‌برد!:

نمونه: جريان مصاحبه‌ي اخير دكتر سروش. عجيب مشعوف شدم وقتي كه كامنت‌هاي قشنگ "ولي اكثرن بي‌ربط" زير مصاحبه را خواندم و مشعوف‌تر شدم وقتي شنيدم مجتهد بزرگواري كه در كنار صدور حكم تكفير فيلم‌هاي شاعرانه مي‌سازند! مصاحبه شونده رو از دين خارج اعلام كردند "اين يكي از خصوصيات ايرانياست، آدمي كلن خوبه كه هم جاذبه داشته باشه هم دافعه؛ آقاي باهنر هم گفتن ديپلماسي‌ي ما ديپلماسي‌ي لبخند و اخمه" و آقاي جعفر سبحاني طي نامه‌ي حكيمانه‌اي اثبات كردند كه اساسن يا مصاحبه رو نخواندند يا اگر خواندند ارزيابي‌شان شتاب‌زده بوده.

فقط با يك بار خواندن مصاحبه به راحتي "اگر مشكل فهم نداشته باشيم" مي‌فهميم كه پيامبر مورد نظر سروش اگر چه انسان است اما در مقوله‌ي انسان معمولي نمي‌گنجد، او يك انسان واصل است پس بايد با در نظر گرفتن ابعاد و خصوصيات اين گونه انسان تحليل شود و نه هر جور كه ما عشقمان كشيد. "به حمدالله از آن‌جا كه جمهعوري‌ي اسلامي يك حكومت عارف پرور است دوستان احتمالن با مقوله‌ي انسان واصل آشنا هستند". اين‌كه استدلال كنيم انسان هوي و هوس دارد پس اگر وحي مقوله‌اي باشد كه يك منبع فعال انساني در آن دخيل است به معناي دخيل دانستن هوي و هوس در مقوله‌ي وحي است عملن نقض سابقه‌ي طولاني‌ي بحث عصمت در كلام اسلامي است "خداي نكرده شما از آن دسته نيستيد كه براي عصمت تبصره قائلند و نبي را در بعضي مقولات معصوم نمي‌دانند؟ الحمدالله!". درست است كه انسان‌ها معمولن دچار هوي و هوسند اما مگر كه پيامبر يك انسان معمولي است؟ مگر او معصوم نيست؟

حال؛ اينكه نظر سروش در مورد كيفيت ارسال وحي تا چه حد مقبول است بحثي است كه كاملن در حوزه‌ي كلام اسلامي مي گنجد و اتفاقن بحث جذابي است و من به عنوان يك علاقه‌مند به اين مقوله دوست داشتم در فضايي به دور از تكفير بحث را دنبال كنم

اين درست كه حرف سروش در قرائت كلامي‌ي رسمي و پذيرفته شده نمي‌گنجد "هر چند خيلي هم از آن دور نيست زيرا مقولاتي چون عصمت را پايه‌ي بحث خود قرار داده". اما مگر قرائت كلامي‌ي رسمي، وحي است يا ذات اقدس اله است و يا ذات نبي است كه هتك آن باعث تكفير شود؟ "آن هم توسط يك فيلم‌ساز!!!"

2.تاريخ اين سرزمين بسياري افراد را مي‌شناسد كه جان خود را بهاي بيان حرف‌هايي خارج از قرائت رسمي "از دين، سياست، اخلاق و..." قرار داده‌اند. در آن موارد عده‌اي ظاهربينانه هيزم آتش تكفير آن‌ها شده‌اند. اين بار به علل متفاوتي كه مهم‌ترين آن‌ها سنجيده بودن سخن سروش است تير تكفيريان فعلن به سنگ خورده اما بازي همان بازي است. "اين لغت تكفيريان چقدر آشناست... در عراق كساني كه اين لقب را دارند شيعه‌كشي راه انداخته‌اند و اين يعني كه ما همه‌مان علي‌حده كافريم آقاي مجيدي!"

آقاي مجيدي هيزم بد آتشي شده‌اند. آتش حرف هاي نابه‌جا و شتاب‌زده‌ي آقاي مجيدي نه دامن سروش را رها خواهد كرد "حداقل تا وقتي مقوله‌ي موج‌سواري ي اصول‌گرايانه امري رايج است" نه دامن آقاي مجيدي را. آدم‌ها گاهي حرف هايي مي زنند و كارهايي مي‌كنند كه روي پيشاني شان ثبت مي‌شود. به شناسنامه‌ي آن‌ها مي‌پيوندد. مثل اين حرف هاي مجيدي. مثل نقش سروش در انقلاب فرهنگي.

3.اگر آقاي سبحاني، آقاي مجيدي و اكثر دوستان كامنت‌گذار "چه آنان كه خروج سروش از دين را تبريك گفته‌اند چه آنها كه بر اين امر ابراز تاسف كرده‌اند" ارزيابي‌شان شتاب‌زده نبوداين جوابيه‌ي آقاي سروش اعتبار آنها را تا اين حد زير سوال نمي‌‌برد.

+ بخش دوم جوابيه‌ي سروش

+ مطلب آيت‌الله سبحاني درباره‌ي نظرات سروش بخش اول - بخش دوم

+ داريوش عزيز در ملكوت موشكافانه موضوع تكفير سروش را بررسي مي‌كند